Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi, Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego w dniach 26-27 stycznia 2012 r. zapraszają na DNI PAMIĘCI organizowane po raz drugi w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi, Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego: zapraszają na II DNI PAMIĘCI, organizowane z okazji ustanowionego przez ONZ w 2005 r. Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Mając na uwadze duże zainteresowanie zeszłoroczną, pierwszą edycją wydarzenia, na tegoroczne DNI PAMIĘCI organizatorzy wraz ze znamienitymi partnerami przygotowali liczne wykłady, spektakle teatralne, wystawy fotograficzne i spacery z przewodnikami. Korzystając z przestrzeni Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi, Muzeum Miasta Łodzi oraz Muzeum Tradycji Niepodległościowych, mieszkańcy Łodzi i wszyscy zainteresowani będą mieli szansę pomiędzy czwartkiem 26 a piątkiem 27 stycznia 2012 przybliżyć się do świata historii i kultury polskich Żydów.

Program:

Czwartek, 26 stycznia 2012 r.

14.00 – Uroczyste otwarcie II „Dni Pamięci” połączone z konferencją prasową z udziałem organizatorów i gości – foyer teatru

15.15 – Wykład „Holokaust, Szoa, Zagłada – znaczenia i różnice” (prof. Paweł Śpiewak) – mała scena

16.30 – Wykład oraz czytanie fragmentów wspomnień i utworów „Co zostało po Korczaku” (Jacek Andrucki) – mała scena

19.00 – „Przed odejściem w stan spoczynku” reż. Grzegorz Wiśniewski; na podstawie sztuki Thomasa Bernharda – duża scena

Piątek, 27 stycznia 2012 r.

10.00 – Spacer z przewodnikiem po wystawie historycznej w Muzeum Miasta Łodzi, ul. Ogrodowa 15, (ilość miejsc ograniczona)

13.00 – Złożenie wieńców przy dawnej stacji Radegast przy al. Pamięci Ofiar Litzmannstadt Ghetto

14.30 – Wykład „Sztuka po Holokauście” (dr hab. Eleonora Jedlińska) – mała scena

15.45 – Spotkanie poświęcone nowo wydanej książce „Wielka gra Leopolda Treppera”, szefa największej antyfaszystowskiej siatki szpiegowskiej, działającej podczas drugiej wojny światowej – mała scena

17.00 – Wykład „Bruno Schulz – Drohobyczanin” (Wiesław Budzyński) – mała scena

19.00 – Monodram Aliny Świdowskiej „I więcej nic nie pamiętam” reż. Piotr Jędrzejas na podstawie wspomnień Adiny Blady-Szwajger – mała scena

Wystawy:

„Zagłada żydowskich miasteczek” – wystawa fotograficzna Instytutu Pamięci Narodowej i Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi

„Ślady obecności. Żydowskie dziedzictwo kulturowe regionu łódzkiego” – wystawa fotograficzna Piotra Piluka

Wydarzenia towarzyszące Centrum Dialogu im. Marka Edelmana:

24 stycznia 2012 r., godz. 17.00 – wykład o ośrodku zagłady w Chełmnie nad Nerem dla przewodników PTTK, Muzeum Miasta Łodzi, ul. Ogrodowa 15

29 stycznia 2012 r., godz. 10.00 – wyjazd do dawnego ośrodka zagłady w Chełmnie nad Nerem ze stacji Radegast, zbiórka na parkingu przy al. Pamięci Ofiar Litzmannstadt Ghetto

Wstęp wolny na wszystkie imprezy, z ograniczonym wstępem na: spektakl „Przed odejściem w stan spoczynku” oraz spacer z przewodnikiem. Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmian w programie.

Biuro Organizacji Widowni Teatru czynne od poniedziałku do piątku w godz. 8.30 – 16.30

e-mail: bow@teatr-jaracza.lodz.pl

tel./fax: 42 662-33-33

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, największa świecka organizacja żydowska, mająca dużą bazę lokalową i wieloletnią praktykę w pracy, istnieje od 1950 roku i od tego czasu działa nieprzerwanie na rzecz społeczności żydowskiej w Rzeczypospolitej. Realizując swoje zadania statutowe, przyczynia się do kształtowania świadomości narodowej polskich Żydów. Zwalcza wszelkie przejawy antysemityzmu i dyskryminacji Żydów. Reprezentuje ich interesy wobec władz samorządowych i państwowych, pomaga rozwiązywać problemy prawne i społeczno-bytowe, inicjuje i organizuje pomoc koleżeńską na rzecz swoich członków. Zaspokaja potrzeby kulturalne, dba o kultywowanie języka jidysz, choćby za sprawą przedsięwzięć wydawniczych, przypomina o silnych związkach polsko – żydowskich. W roku 2011, tak jak w latach poprzednich, TSKŻ działając w ramach Zarządu Głównego i Oddziałów terenowych w Bielsku-Białej, Częstochowie, Dzierżoniowie, Gdańsku, Gliwicach, Katowicach, Krakowie, Legnicy, Lublinie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie, Wałbrzychu, Warszawie, Wrocławiu i Żarach, zrealizował szereg programów sprzyjających integracji środowiska żydowskiego. Jedną z form podtrzymywania i kultywowania narodowych tradycji były obchodzone święta, z których najważniejsze to Purim, Pesach, Szawuot, Rosz-Haszana, Sukot i Chanuka. Jak zawsze, te organizowane w Oddziałach TSKŻ, jak i te centralne w Zarządzie Głównym, przyciągały swoją niezwykłością, nie tylko członków lokalnych klubów, ale również polskich sympatyków.

Wszystkie wymienione wyżej święta zrealizowane zostały dzięki dotacji ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Także wiele innych projektów, w tym najważniejsze rocznice, nie mogłyby się odbyć, bądź ich oprawa nie byłaby tak podniosła, gdyby nie dotacja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na przestrzeni 2011 roku, Zarząd Główny i Oddziały TSKŻ, zrealizowały projekty, z których wymienić należy: „Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holocaustu”, rocznica Marca’68, 68. rocznica powstania w Getcie Warszawskim, 63. rocznica powstania Państwa Izrael, czy 72. rocznica wybuchu II Wojny Światowej. Ale nie tylko w/w rocznice wpisane były w kalendarz zrealizowanych projektów. Obchodziliśmy również 73. rocznicę Nocy Kryształowej, 50. rocznicę śmierci Andrzeja Munka itp.

Rok 2011 był pierwszym, w którym dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce podjęło się i z powodzeniem wykonało projekt zatytułowany „Edukacja dzieci i młodzieży - Jidysz oczami dziecka”. W czasie cyklicznych spotkań zrealizowano dwa cieszące się ogromnym zainteresowaniem przedstawienia: „Szczęśliwy człowiek” oraz „Szczygieł”. Dzieciom biorącym udział w warsztatach nie tylko przypadła zaszczytna rola aktorów; mieli oni także możliwość wykonania strojów i elementów scenografii, użytych następnie w prezentowanych w spektaklach. Młodzi adepci sztuki aktorskiej podczas zajęć zgłębiali również kulturę i język jidysz, ucząc się piosenek i wierszyków żydowskich. Roczny cykl zajęć zakończył się występem, podczas którego młodociani aktorzy zaprezentowali szerszej publiczności nabyte przez siebie umiejętności.

W 2011 roku Towarzystwo Społeczno – Kulturalne Żydów w Polsce otrzymało dotację celową na „Zorganizowanie i prowadzenie biblioteki dla zbiorów w językach jidysz i polskim”. Głównym celem projektu było uporządkowanie, skatalogowanie i uzupełnienie zbiorów jakie znajdowały się w posiadaniu TSKŻ. Wszystkie pozycje zostały skatalogowane komputerowo dzięki zakupionemu programowi komputerowemu BIBLIOTEKARZ. Ułatwia to obsługę biblioteki i wyszukiwanie oraz wypożyczanie pozycji.

Dzięki uzyskanej z MSWiA dotacji mogliśmy uzupełnić księgozbiór o nowe pozycje związane z tematyką żydowską, które ukazały się na rynku wydawniczym. Łącznie zakupionych zostało ok. 300 woluminów. Obecnie zbiory biblioteczne dzięki nowym zakupom liczą ok. 2200 pozycji.

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce rok rocznie wydaje miesięcznik „Słowo Żydowskie - Dos Jidysze Wort”. Jest to możliwe dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wzorem lat ubiegłych, redakcja utrzymywała wypracowany wcześniej profil. W ciągu roku przygotowane zostały numery tematyczne: w maju o tematyce izraelskiej, w lipcu dotyczący żydowskich Kielc, w związku z 65. rocznicą pogromu (we współpracy z redakcją „Charakterów”), w sierpniu o tematyce łódzkiej (we współpracy z instytucjami kultury w Łodzi) oraz w październiku o TSKŻ. W związku z tym, że ubiegłoroczny jubileusz organizacji wzbudził ogromne zainteresowanie czytelników, w październikowym wydaniu Słowa Żydowskiego zaprezentowane zostały kolejne, niepublikowane dotąd materiały. W numerach Słowa Żydowskiego wydanych w 2011 roku, w rubryce „Ulica Żydowska”, która z założenia stanowi rodzaj forum, relacjonowane były wydarzenia dotyczące bezpośrednio społeczności żydowskiej i Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Na przestrzeni 2011 r., na wielu imprezach, którym patronowało „Słowo Żydowskie” rozdawane były egzemplarze promocyjne miesięcznika.

Należy podkreślić, że dzięki w/w dotacjom oraz dotacji podmiotowej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce mogło w 2011 roku zrealizować swoje cele statutowe i służyć swoim członkom skupionym wokół klubów w całej Polsce.

W 2011 roku Towarzystwo Społeczno – Kulturalne Żydów w Polsce otrzymało dotację celową na „Zorganizowanie i prowadzenie biblioteki dla zbiorów w językach jidysz i polskim”. Głównym celem projektu było uporządkowanie, skatalogowanie i uzupełnienie zbiorów jakie znajdowały się w posiadaniu TSKŻ. Pozycje książkowe, znajdujące się w zbiorach wydane zostały zarówno przed II Wojną Światową jak i współcześnie. Znaczną częścią księgozbioru jidysz jakim dysponujemy stanowią książki wydane przez wydawnictwo Idisz Buch, działające w ramach Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego Żydów w Polsce do 1968 roku.

Biblioteka TSKŻ mieści się w Klubie TSKŻ przy pl. Grzybowskim 12/16. Dla czytelników czynna jest cztery razy w tygodniu od wtorku do piątku. Poniedziałek natomiast jest dniem organizacyjnym, służącym zakupowi nowych pozycji oraz katalogowaniem ich.

Wszystkie pozycje zostały skatalogowane komputerowo dzięki zakupionemu programowi komputerowemu BIBLIOTEKARZ. Ułatwia to obsługę biblioteki i wyszukiwanie oraz wypożyczanie pozycji. Dzięki uzyskanej z MSWiA dotacji mogliśmy uzupełnić księgozbiór o nowe pozycje związane z tematyką żydowską, które ukazały się na rynku wydawniczym. Łącznie zakupionych zostało ok. 300 woluminów. Zbiory zostały podzielone na następujące działy: literatura polska, literatura angielska, literatura włoska, literatura rosyjska, literatura żydowska, biografie/ autobiografie, historia/historia Żydów, historia Żydów w Polsce, II Wojna Światowa, Holocaust, getto, wspomnienia/listy/dzienniki, kultura/kultura żydowska, stosunki polsko-żydowskie, filozofia/psychologia, religia/judaizm, Izrael, albumy/przewodniki, literatura jidysz. Obecnie zbiory biblioteczne dzięki nowym zakupom liczą ok.2200 pozycji.

Od momentu rozpoczęcia działalności Biblioteka spotyka się z dużym zainteresowaniem nie tylko ze strony członków Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego Żydów w Polsce, ale również osób nie będących członkami organizacji, w szczególności studentów piszących prace dotyczące historii i kultury żydowskiej. Obecnie, po pierwszym roku działalności, z biblioteki korzysta 80 osób, w większości członków naszej organizacji.

Projekt był możliwy do zrealizowania dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W 2011 r. redakcja „Słowa Żydowskiego” utrzymywała profil, który wypracowała w poprzednim roku, starając się zdobywać nowych autorów i nawiązywać nowe współprace. W ciągu roku przygotowane zostały numery tematyczne: w maju o tematyce izraelskiej, w lipcu dotyczący żydowskich Kielc, w związku z 65. rocznicą pogromu (we współpracy z redakcją „Charakterów”),
w sierpniu o tematyce łódzkiej (we współpracy z instytucjami kultury w Łodzi) oraz w październiku o TSKŻ. W związku z tym, że ubiegłoroczny jubileusz organizacji wzbudził ogromne zainteresowanie czytelników, w październikowym wydaniu Słowa Żydowskiego zaprezentowane zostały kolejne, niepublikowane dotąd materiały. Inne wydania naszego periodyku zawierały m.in. wywiady
z: Joachimem Russkiem – dyrektorem Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie, Henrykiem Prajsem – jednym z ostatnich Żydów w Górze Kalwarii, Zvi Rav-Nerem – ambasadorem Izraela w Polsce, Bogdanem Białkiem – prezesem Stowarzyszenia im. J. Karskiego, Sewerynem Szperlingiem i Jerrym Bergmanem – emigrantami ’68 oraz wcześniej niepublikowany wywiad z Jerzym Ficowskim, zarejestrowany na krótko przed jego śmiercią.

W numerach Słowa Żydowskiego wydanych w 2011 roku, w rubryce „Ulica Żydowska”, która z założenia stanowi rodzaj forum, relacjonowane były wydarzenia dotyczące bezpośrednio społeczności żydowskiej i Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Obszerniejsze publikacje dotyczyły ważniejszych wydarzeń: Dni Pamięci w Łodzi, Balu Purimowego, Pikniku w Śródborowie z okazji Dnia Niepodległości Izraela, Żydowskiego Wrocławia i Warszawskich Spotkań z Twórczością Juliana Tuwima – wszystkie były organizowane przez ZG TSKŻ.

Zespół redakcyjny, pod kierownictwem Artura Hofmana, kontynuował współpracę z dotychczasowymi autorami artykułów, a także nawiązał współpracę z nowymi (m.in. Krzysztof Niweliński, Tamara Włodarczyk, Martyna Rusiniak-Karwat). Ich publikacje wzbogacały zawartość miesięcznika.

W 2011 roku redakcja przygotowywała się również do konstrukcji strony internetowej „Słowa Żydowskiego”, która niezbędna jest dla dalszego funkcjonowania redakcji w nowoczesnej formie. Zebrane są już materiały, które będą stanowić zawartość strony.

Na przestrzeni 2011 r., na wielu imprezach, którym patronowało „Słowo Żydowskie” rozdawane były egzemplarze promocyjne miesięcznika (m.in. w Łodzi, Wrocławiu, Kielcach, Warszawie), które spotykały się z dużym zainteresowaniem odbiorców. Coraz częściej po „Słowo Żydowskie” sięgają ludzie młodzi, co dobrze rokuje gazecie na przyszłość i sprawia dużą satysfakcję wydawcy.

Wydawanie miesięcznika „Słowo Żydowskie – Dos Jidysze Wort” w 2011 r. było możliwe dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Minął pierwszy rok działalności projektu „Jidysz oczami dziecka” realizowanego przez Towarzystwo Społeczno – Kulturalne Żydów wPolsce dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Podczas zajęć uczestnicy pod opieką Jacoba ‘Kobiego’ Weitznera oraz Teresy Wrońskiej, przygotowywali własne spektakle. W czasie cyklicznych spotkań zrealizowali dwa cieszące się ogromnym zainteresowaniem przedstawienia: „Szczęśliwy człowiek” oraz „Szczygieł”. Dzieciom biorącym udział w warsztatach nie tylko przypadła zaszczytna rola aktorów; mieli oni także możliwość wykonania strojów i elementów scenografii, użytych następnie w prezentowanych w spektaklach. Młodzi adepci sztuki aktorskiej podczas zajęć zgłębiali również kulturę i język jidysz, ucząc się piosenek i wierszyków żydowskich, a także słownictwa użytego w spektaklu „Szczęśliwy człowiek”, którego narracja prowadzona była w jidysz. Dzieci, pod bacznym okiem instruktorki, miały także okazję brać czynny udział w radosnych i barwnych świętach żydowskich, takich jak Rosz Haszana czy Chanuka. Roczny cykl zajęć zakończył się występem, podczas którego młodociani aktorzy zaprezentowali szerszej publiczności nabyte przez siebie umiejętności. 17 grudnia 2011 roku w kawiarni „Pardon, to tu” na pl. Grzybowskim, odbyło się spotkanie kończące projekt „Jidysz oczami dziecka” w 2011 roku, na którym nie tylko można było podziwiać talenty uczestników warsztatów, ale także wziąć udział w zabawie chanukowej, zagrać w dreidla oraz spróbować pysznych lateks i słodkich pączków. Wszystkie dzieci , które chciałby odkryć lub rozwinąć drzemiące w nich talenty zapraszamy do udziału w zajęciach w nowym, 2012 roku. Zajęcia odbywają się dwa razy w tygodniu: we wtorki od 17:00 do 20:00 oraz soboty od 11:00 do 14:00 w Klubie TSKŻ (pl.Grzybowski 12/16) Zapisy oraz informacje pod nr telefonu:883.987.377– Magdalena Borkowska (koordynator projektu)

Warsztaty są bezpłatne!

Projekt realizowany dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Tegoroczna Chanuka przyniosła szereg spotkań i wydarzeń, przygotowanych przez różne organizacje żydowskie. Oto kilka z nich. Już 17 grudnia 2011 r. działacze i członkowie TSKŻ z całej Polski spotkali się na Wielkim Balu Chanukowym w Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym TSKŻ „Śródborowianka” w Otwocku. Jego organizatorem, jak co roku, był Zarząd Główny Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Po Hawdali z udziałem rabina Nachemia Segala rozpoczął się bal, który trwał do wczesnych godzin porannych. Wspaniałą, radosną atmosferę zapewniły uczestnikom występy Danuty Stankiewicz z tancerzami, Danuty Morel, Filipa Borowskiego oraz zespołu Alicji Herod z „Alice Band”. Impreza obfitowała w liczne atrakcje, takie jak wspólne gry i konkursy. Na dzieci czekały drobne prezenty w postaci tradycyjnych „Chanuka geld”.

Następnego dnia chanukowe spotkanie zorganizował warszawski oddział TSKŻ. Świąteczną zabawę uświetnił koncert artystki z Izraela, a całości dopełnił tradycyjny świąteczny poczęstunek.

Obie imprezy odbyły się dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

23 grudnia 2011 roku, tradycyjnie już, prezydent RP Bronisław Komorowski zaprosił do Belwederu przedstawicieli środowisk żydowskich na uroczystość zapalenia świeczki chanukowej. Z powodu choroby, prezydenta zastąpiła małżonka, pani Anna Komorowska. Zarząd Główny TSKŻ reprezentował wiceprzewodniczący – Roman Antonowicz.

Otwock. Wielki Bal Chanukowy w „Śródborowiance”, zorganizowany przez ZG TSKŻ

Otwock. Wielki Bal Chanukowy w „Śródborowiance”, zorganizowany przez ZG TSKŻ

Warszawa. Chanukowe spotkanie w Belwederze – Roman Antonowicz, wiceprzewodniczący ZG TSKŻ i pierwsza Dama RP - Anna Komorowska

W grudniu 2011 roku, w Oddziale TSKŻ w Łodzi odbyła się impreza z okazji święta Chanuka. Poza tradycyjnymi zapalaniem świec chanukowych, członkowie TSKŻ oraz zaproszeni goście korzystali z suto zastawionych stołów, zwłaszcza z nieodzownych przy okazji tego święta placków ziemniaczanych zwanych „łatkies”. Spotkanie uprzyjemniła zebranym Danuta Stankiewicz, która wystąpiła z recitalem pieśni żydowskich.

Obchody tego radosnego święta odbyły się dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Zdjęcia z imprezy w łódzkim TSKŻ.

Dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, we wszystkich Oddziałach TSKŻ realizowane były najważniejsze święta żydowskie. Również Oddział legnicki zorganizował dla swoich członków i sympatyków wiele spotkań świątecznych, począwszy od Purim, a skończywszy na Chanuce.

PURIM –odbyło się dnia 20.03.2011, spotkanie uświetnił koncert puzonowy w wykonaniu pana Jamesa Nollet’a oraz referat nawiązujący tematycznie do Święta Losów. Uzupełnieniem i dopełnieniem były własnoręcznie upieczone ciasteczka „hamantasze” oraz tradycyjne chałki.

PESACH – zorganizowano 26.04.2011 roku, czyli w ostatnim dniu Święta Pesach. W Klubie TSKŻ w Legnicy odbyło się okolicznościowe przyjęcie z tradycyjnymi potrawami, takimi jak pesachowe ciasto marchewkowe i sałatka ziemniaczana.

ROSZ HASZANA – 6.10.2011 roku – członkowie społeczności żydowskiej Legnicy, spotkali się na przyjęciu świątecznym z tradycyjnymi potrawami, takimi jak jabłka z miodem, czulent, czy okrągłe chały. Imprezę uświetniła muzyka żydowska., podobnie jak przy okazji święta SUKKOT.

CHANUKA – 19.12.2011r. Z tej okazji, z recitalem pieśni żydowskich wystąpiła pani Danuta Stankiewicz. Był tradycyjny, świąteczny poczęstunek- placki, pączki.

Legnicki Oddział TSKŻ bierze również udział w różnego rodzaju spotkaniach okolicznościowych; np. już po raz dziesiąty wziął udział w Wigilii Narodów organizowanej przez Stowarzyszenie Kobiety Europy, wraz innymi przedstawicielami Mniejszości Narodowych oraz władz miasta.

Wszystkie święta zorganizowane w TSKŻ – Oddział Legnica, były możliwe dzięki dotacji Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji.

W dniach od 28 do 30 września 2011 r. w oddziale TSKŻ w Bielsku-Białej odbył się zjazd bielskich Żydów średniego pokolenia. Trudu odszukania znajomych podjął się Bronisław Pemper, który po latach pobytu najpierw w Izraelu, a potem w Niemczech wrócił do Polski
i mieszka obecnie pod Poznaniem. Udało mu się poprzez różne kontakty zebrać około trzydziestu adresów mailowych, zaczął korespondencję i tak doszło do spotkania. Różne były losy emigracji po 1968 r. Część osób wyjechała do Izraela, cześć do krajów skandynawskich. Niektóre rodziny rozdzieliły się. Przyjazd naszych gości do Bielska-Białej związany był z rocznicowymi obchodami najstarszego liceum w mieście, im. Stefana Żeromskiego, do którego głównie uczęszczała młodzież żydowska oraz ze świętem Rosz Haszana. Oprócz kolacji świątecznej, w gronie przyjezdnych oraz członków TSKŻ i Gminy Żydowskiej, goście obejrzeli występ Danuty Morel, która wprowadziła ich w klimaty noworoczne, częstując jabłkami z miodem. Zaprezentowała bardzo różnorodny program – od muzyki klezmerskiej, po współczesne utwory izraelskie z gatunku, jak sama to określiła disco polo. Danuta Morel kiedyś była związana z Katowicami, obecnie mieszka w Izraelu. Niegdyś była popularną piosenkarką. W drugiej połowie lat 70. związana była zawodowo z Państwowym Teatrem Żydowskim w Warszawie. Wraz z członkami bielskiego TSKŻ świętował także Henryk Albert z ZG TSKŻ, który wśród przyjezdnych rozpoznał przyjaciół z wyjazdów kolonijnych. Rozmowy przedłużały się każdego dnia do późnych godzin. Z powodu okresu świątecznego część osób nie przybyła, ale już umówiliśmy się na spotkanie w maju przyszłego roku.

Uroczystości z okazji święta Rosz Haszana odbyły się dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

OPIS FOTOGRAFII:

Bielsko-Biała. Spotkanie w TSKŻ, od lewej: Wanda Reyman, Ewa Steuer, Tosia Poloniecka, Janusz Silberstein, Dorota Wiewióra, Inka Deutsch, Bronek Pemper i Gienia Silberstein, Uczestnicy wrześniowego spotkania w TSKŻ.

Początek kariery to poważna sprawa. Jak ją rozpocząć i co robić, kiedy już to nastąpi? Dla młodego człowieka to ważny moment. W dniu 20 listopada 2011 r. w klubie warszawskiego oddziału TSKŻ, na zaproszenie przewodniczącej Ewy Prończuk, wystąpili młodzi artyści: Zofia Jurewicz i Adam Rajfer. Zgromadzona publiczność usłyszała w ich wykonaniu utwory muzyki klasycznej, a koncert poprowadziła Ernestyna Winnicka, aktorka Teatru Żydowskiego. W programie znalazły się utwory F. Chopina, E Griega i L. van Beethovena. Zanim jednak młodzi artyści zaczęli grać, zostali przedstawieni przybyłym na koncert gościom.

Zofia Jurewicz - uczennica trzeciej klasy gimnazjum nr 5, które prowadzi Stowarzyszenie Kultury i Edukacji. Gry na pianinie uczy się już od sześciu lat. Poza tym gra także na perkusji, interesuje ją film, reżyseria, biologia i muzyka rockowa. Natomiast Adam Rajfer, syn Henryka Rajfera – znanego aktora Teatru Żydowskiego i członka ZG TSKŻ, obecnie jest uczniem XIX Liceum Ogólnokształcącego im. Powstańców Warszawy. Interesuje się muzyką klasyczną, fizyką i matematyką, lotnictwem i motoryzacją oraz grami strategicznymi. Zarówno Zofia Jurewicz, jak i Adam Rajfer są uczniami Ewy Seroki, u której pobierają prywatne lekcje gry na pianinie oparte na metodzie Suzuki. Młodzi artyści spotkali się z bardzo życzliwym przyjęciem publiczności, co zaowocowało licznymi bisami.

Zdjęcie: Koncert młodych talentów w klubie warszawskiego TSKŻ, od lewej: Zofia Jurewicz, Ernestyna Winnicka, Adam Rajfer.

W nocy z 9 na 10 listopada 1938 r. w całych Niemczech dokonały się pogromy Żydów. Naziści podpalili synagogi, domy przedpogrzebowe, niszczono i rabowano sklepy żydowskie. Tysiące Żydów aresztowano i wywieziono do obozów koncentracyjnych. Pogromy nie ominęły Szczecina i wielu miasteczek w obecnym województwie zachodniopomorskim. O tym tragicznym fakcie przypomniała zebranym przewodnicząca szczecińskiego Oddziału TSKŻ - pani Róża Król.

W Szczecinie spalono synagogę (zbudowaną w latach 1873-1875 w stylu eklektyczno-mauretańskim) i dom przedpogrzebowy. Zniszczono 42 warsztaty rzemieślnicze i sklepy. Wiele osób aresztowano. W 73 rocznicę wydarzeń zaprosiliśmy profesora Jana M. Piskorskiego z wykładem p.t. „Ziemia płonąca pod stopami. Żydzi w Europie w pierwszej połowie XX wieku (ze szczególnym uwzględnieniem lat trzydziestych i czterdziestych)”. Profesor Jan M. Piskorski jest historykiem, wykładowcą historii porównawczej Europy na Uniwersytecie Szczecińskim. Niezwykle interesujący wykład ilustrowany slajdami pozwolił prześledzić rozwój zagłady począwszy od poznańskich mów Himmlera z 1943 roku poprzez "ostateczne rozwiązanie" kwestii żydowskiej podczas drugiej wojny światowej. Przybliżył nam to na jednostkowym przykładzie krótkiego życia dziewczynki żydowskiej Marion z Arnswalde (Choszczna), która zginęła w 1943 roku. Dalszą część wykładu profesor poświęcił poszukiwaniu korzeni Zagłady omawiając status Żydów europejskich końca XIX i pierwszych dziesięcioleci XX w. Ostatnia część wykładu poświęcona była sprawcom, ofiarom i biernym obserwatorom zagłady. Wykład wzbudził duże zainteresowanie zebranych co znalazło wyraz w wielu pytaniach kierowanych do wykładowcy. Po spotkaniu można było kupić książkę autorstwa prof. Jana M. Piskorskiego „Wygnańcy”. Warto nadmienić, że książka ta doczekała się kilkudziesięciu recenzji i została nominowana do nagrody tygodnika Polityka za najlepszą książkę historyczną 2010 r.

16 października 2011 r., z okazji święta Sukot, w warszawskim oddziale TSKŻ odbył się koncert Ewy Wajnryb. Artystka zaśpiewała dla publiczności popularne piosenki po polsku, hebrajsku, rosyjsku i w jidysz. Jej występ odebrany został bardzo ciepło, słuchacze nagradzali ją brawami i komplementami. Na co dzień Ewa Wajnryb prowadzi klub Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Łodzi, jest członkiem Zarządu Głównego naszej organizacji, z którą związana jest od wielu lat. Wielokrotnie śpiewała dla członków TSKŻ
w oddziałach terenowych stowarzyszenia oraz podczas zjazdów w „Śródborowiance”. Tym razem wystąpiła w Warszawie, z okazji świątecznego spotkania.

Zdjęcie: Koncert Ewy Wajnryb, działaczki łódzkiego TSKŻ, z okazji Sukot w warszawskim oddziale organizacji.

Program zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Minęły wakacje i stolica zaczęła intensyfikować swoje życie kulturalne. W dniu 18 września 2011 r. miało miejsce wydarzenie kulturalne, którego głównym bohaterem był doskonale wszystkim znany poeta i pisarz – Julian Tuwim. Warszawskie spotkania z twórczością tego znakomitego twórcy, zostały zorganizowane z inicjatywy Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce we współpracy z Domem Kultury Śródmieście. Odbyły się pod patronem honorowym Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza. Całodzienny program wypełniły wykłady, prezentacje, filmy oraz koncert. Funkcjonowało także stoisko z wydawnictwami. Odniesienie do twórczości Juliana Tuwima sprawiło, że dzień ten upłynął w miłej atmosferze.

Artur Hofman – przewodniczący ZG TSKŻ – otwierając Warszawskie Spotkania z Twórczością Juliana Tuwima, wyraził swoje zadowolenie, że odbywają się one w Domu Kultury Śródmieście i są dostępne dla ogółu warszawiaków. Twórczość poety nadal przyciąga uwagę, a jego osoba łączy na swój sposób dwa miasta – Warszawę i Łódź. Jeszcze przed rozpoczęciem spotkań Artur Hofman opowiadał o ich programie i założeniach w patronackich rozgłośniach radiowych. Jako druga, gości przywitała Katarzyna Jakimiak z Muzeum Literatury w Warszawie. Zasygnalizowała istotną rolę rozpoczęcia współpracy z TSKŻ i redakcją „Słowa Żydowskiego” właśnie przy takiej sposobności, jak wydarzenie kulturalne odnoszące się do poety wspólnego dla dwóch kultur – polskiej i żydowskiej. Katarzyna Jakimiak zaprezentowała także publiczności film „Archiwum Juliana Tuwima w zbiorach Muzeum Literatury”. Właściwie była to niemal premiera, gdyż film ten został wyprodukowany kilka tygodni wcześniej. Rolę narratora pełni w nim Tadeusz Januszewski, który podkreśla, że archiwum Tuwima było pierwszym dwudziestowiecznym archiwum pisarza przyjętym do zbiorów muzeum i od czasu jego przejęcia zmianie uległ wcześniejszy charakter placówki – muzeum poszerzyło zakres swojej wcześniejszej działalności, przestając być wyłącznie muzeum biograficznym Adama Mickiewicza.

O twórczości i życiu Juliana Tuwima mówiła także podczas swojego wykładu Magdalena Majsterkiewicz, która zajmowała się twórczością tego poety podczas studiów, przede wszystkim w kontekście jego działalności w „Wiadomościach Literackich”. Niedawno przygotowała również dla „Słowa Żydowskiego” dwa artykuły na ten temat. Po jej wykładzie wyświetlono następny film – „Wspomnienia o Julianie Tuwimie” w reżyserii Tomasza Kamińskiego. O swoich kontaktach z poetą opowiadali w nim ludzie, którzy znali go z różnych miejsc – z warszawskiej kawiarni „Ziemiańska” czy z czasów pobytu na emigracji w Nowym Jorku. W programie znalazła się także prezentacja fotografii Piotra Piluka z warszawskiego TSKŻ „Ślady obecności – żydowski wizerunek Warszawy i Łodzi”. Fotografie ukazujące Łódź pochodziły z wystawy autora, którą zorganizowało Frenkel Center for Judaic Studies na University of Michigan w 2006 r. (Traces of a Jewish Presence in Central Poland).

Z kolei zdjęcia Warszawy Piotr Piluk dwukrotnie prezentował m.in. podczas Festiwalu Warszawa Singera (w 2006 i 2008 r.). Po filmach, wykładzie i prezentacji przyszedł czas na przedstawienie sierpniowego numeru „Słowa Żydowskiego”, przygotowanego z myślą o spotkaniach i poświęconego wybranym aspektom twórczości i biografii Juliana Tuwima oraz jego rodzinnej Łodzi. Pozyskanie cennych archiwaliów ilustrujących numer, było możliwe dzięki przychylności Małgorzaty Laurentowicz-Granas – wicedyrektorki Muzeum Miasta Łodzi oraz Piotra Zawilskiego – dyrektora Archiwum Państwowego w Łodzi. Do redakcji napłynęły nawet e-maile wyrażające zainteresowanie sierpniowym wydaniem „Słowa Żydowskiego” z miast partnerskich Łodzi – Manchesteru, Stuttgartu, Kaliningradu i Lwowa. Karolina Jabłońska ze Stowarzyszenia Sztuka i Dokumentacja, która współpracowała przy powstawaniu tego numeru jest zdania, że to świetna promocja dla miasta i szansa na dotarcie do odbiorców zainteresowanych jego różnorodnością kulturową na skalę ogólnopolską i międzynarodową. Zwróciła także uwagę na miły dla niej fakt, że już kilka miesięcy wcześniej, na zaproszenie Ewy Prończuk mogła zaprezentować bogactwo świeckiej kultury żydowskiej Łodzi, członkom warszawskiego oddziału TSKŻ. Gościem specjalnym spotkań był Andrzej Machejek, właściciel Wydawnictwa Hamal, który mówił o współczesności Łodzi. Zauważył, że wielokulturowa przeszłość mocno określa dzisiejszą tożsamość miasta, ale istotne są także bieżące zjawiska zachodzące w gospodarce czy kulturze. W kilku zdaniach opowiedział o początkach realizacji drugiego śródmieścia Łodzi, które ma z niej uczynić na powrót nowoczesne miasto. Powiedział też, że zacieśnienie związków między Warszawą i Łodzią może wyjść na korzyść obu miastom. Artur Hofman przypomniał o organizowanych przez ZG TSKŻ „Dniach Pamięci” w Łodzi – po raz pierwszy w styczniu 2011 r. Przy okazji zauważył, że szkoda, iż jego propozycja współpracy skierowana na początku roku do organizatorów Festiwalu Łódź Czterech Kultur nie spotkała się z ich zainteresowaniem – przecież TSKŻ mógłby wesprzeć tę imprezę zarówno merytorycznie, jak i finansowo, co z resztą w latach ubiegłych miało miejsce. Zofia Banet-Fornal z warszawskiego TSKŻ zwróciła uwagę na fakt, że mówiąc o Tuwimie należy przypomnieć jego związki z esperanto. Uczestnikom pokazała tomik utworów poety wydany kilkadziesiąt lat temu w tym właśnie języku.

Finalnym akcentem Warszawskich spotkań z Tuwimem, był program artystyczny w wykonaniu aktorów Teatru Żydowskiego w Warszawie, z udziałem Moniki Chrząstowskiej, Henryka Rajfera i Marka Węglarskiego oraz akompaniującej im Teresy Wrońskiej. Znalazły się w nim utwory kabaretowe Juliana Tuwima, pisane przez niego m.in. dla „Qui pro Quo” i Hanki Ordonówny. Teresa Wrońska z Teatru Żydowskiego powiedziała, że dla zespołu wykonywanie i interpretacja kabaretowych tekstów Tuwima stanowi czystą przyjemność i doprawdy szkoda, że nie częściej. Faktycznie, wszyscy aktorzy czuli się w tym repertuarze znakomicie, zdobywając sympatię i uznanie publiczności. Wykonania Moniki Chrząstowskiej były bardziej nastrojowe, natomiast Henryka Rajfera i Marka Węglarskiego – żywiołowe i pełne humoru.

Spotkania zostały objęte patronatami TVP Warszawa, Radia Kampus, „Słowa Żydowskiego” „Dziennika Łódzkiego” i „Miasteczka Poznań”. Robert Sakowski, redaktor naczelny „Dziennika Łódzkiego”, zadeklarował we wcześniejszej rozmowie chęć współpracy z TSKŻ i redakcją „Słowa Żydowskiego”. Na łamach tego regionalnego dziennika ukazały się relacje o Warszawskich Spotkaniach z Twórczością Juliana Tuwima przygotowane przez Annę Pawłowską. Warto dodać, że w tym czasie Łódź także świętowała 117. urodziny poety. Koordynatorkami Warszawskich Spotkań Twórczością Juliana Tuwima były Ewa Prończuk, sekretarz ZG TSKŻ i Magdalena Borkowska, która na co dzień prowadzi bibliotekę warszawskiego oddziału TSKŻ. Przy okazji warto wspomnieć, że biblioteka otrzymała w darze od Wydawnictwa Hamal interesujące książki o tematyce łódzkiej. Podczas spotkań czynne było stoisko z publikacjami TSKŻ, Muzeum Literatury oraz wydawnictw Hamal (Łódź) i Nowy Świat (Warszawa). Prowadziły je Magdalena Zaczek i Magdalena Borkowska.

W przerwach czekał na gości poczęstunek dostarczony przez firmę cateringową, stwarzając możliwość pogawędek ze znajomymi przy kawie czy herbacie. Roman Antonowicz, wiceprzewodniczący ZG TSKŻ stwierdził, że cieszy się, iż inauguracja sezonu kulturalnego odbyła się w tak miłej atmosferze, a organizacja przygotowała program zarówno dla swoich członków, jak i zainteresowanych kulturą polską oraz żydowską warszawiaków, których pozytywne reakcje zachęcają do podejmowania takich działań w najbliższej przyszłości.

Opis fotografii:

Warszawa. Gości powitała także Katarzyna Jakimiak z Muzeum Literatury, które było patronem honorowym spotkań.

Warszawa. Artur Hofman, przewodniczący ZG TSKŻ, przywitał publiczność w imieniu organizatorów.

Warszawa. Magdalena Majsterkiewicz wygłosiła wykład o Julianie Tuwimie.

Warszawa. Andrzej Machejek, właściciel Wydawnictwa Hamal w Łodzi, był gościem specjalnym spotkań.

Warszawa. Monika Chrząstowska z Teatru Żydowskiego wykonała kilka międzywojennych szlagierów autorstwa Juliana Tuwima.

Warszawa. Teresa Wrońska z Teatru Żydowskiego zapowiadała utwory kabaretowe i akompaniowała aktorom.

Warszawa. Publiczność dopisała i sala widowiskowa Domu Kultury Śródmieście była pełna.

Fotografie: Piotr Piluk

Celem „Biografii Gdańskich” jest przybliżenie różnorodności oraz bogactwa mniejszości narodowych, które żyją i mieszkają w grodzie nad Motławą. Pomysł spotkań narodził się w 2004 roku, po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Gdańsk był i jest nadal tyglem kulturowym, a mniejszości wnosiły i wnoszą istotny wkład w jego rozwój.

Podczas 8. Dni Mniejszości w Gdańsku zaprezentowała się także kultura żydowska. Wykładowca ASP w Gdańsku dr Roman Nieczyporowski (TSKŻ Gdańsk) wygłosił wykład o architekcie Albercie Carstenie. Był on zasymilowanym Żydem (przeszedł na luteranizm), który zaprojektował budynek główny politechniki Gdańskiej, za co otrzymał profesurę na tej uczelni. Zginął w obozie koncentracyjnym.

Natomiast na dużej scenie Teatru Wybrzeże wystąpiła Danuta Stankiewicz. Zaprezentowała spektakl muzyczny „Blask” w reżyserii Leny Szurmiej. Po cieszącym się dużym zainteresowaniem publiczności koncercie, odbyła się tradycyjna już degustacja potraw mniejszości. Najliczniej oblegany był stół przygotowany przez gdański oddział TSKŻ. Widzowie podziękowali też oklaskami pani Lidii Poleśnej z Urzędu Miejskiego w Gdańsku za okazaną pomoc i wsparcie podczas organizacji tej imprezy.

- Dzięki tym imprezom gdańskie mniejszości coraz lepiej się znają – podkreśla przewodniczący Rady Mniejszości Narodowych i Etnicznych na Pomorzu Jakub Szadaj. –Słowa uznania należą się też prezydentowi Gdańska Pawłowi Adamowiczowi za okazaną pomoc i wsparcie.

Rosz Haszana to początek żydowskiego roku i jedno z najważniejszych świąt w żydowskim kalendarzu. W Galerii „Punkt” Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki odbyło się noworoczne spotkanie członków gdańskiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów Polsce. Wzięło w nim udział kilkadziesiąt osób, w tym przedstawiciele Rady Mniejszości Narodowych i Etnicznych na Pomorzu, której przewodniczy Jakub Szadaj, a także reprezentanci szeroko rozumianego świata kultury i sztuki.

Na stołach nie zabrakło tradycyjnych potraw związanych z Rosz Haszana czyli maczanego w miodzie ciasta, jabłek i daktyli, a także szampana oraz innych trunków. Była to również okazja do podsumowania mijającego 5771 roku oraz przyjęcia planów na nowy 5772 rok. Wzajemnie składano sobie również życzenia „Szana Tova”. Część artystyczna spotkania była z kolei dziełem kantora Karola Kołodzieja oraz saksofonisty Leszka Miądowicza..

Mijający rok był bardzo owocny i pracowity – podkreśla przewodniczący gdańskiego oddziału TSKŻ Jakub Szadaj. –Udało nam się zorganizować kilka ciekawych imprez. To zobowiązuje do dalszej wytężonej pracy.

Program zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji.

Na początku września, w trakcie VIII Festiwalu Warszawa Singera, warszawski oddział Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce odwiedziła około czterdziestoosobowa grupa gości z duńskich organizacji żydowskich. Koordynatorem grupy, która wyraziła ogromną chęć zapoznania się z działalnością warszawskich Żydów, był Jacek Zylber, z pochodzenia łodzianin. Po nagonce antysemickiej w 1968 r. wyemigrował z Polski i obecnie mieszka w Kopenhadze. Na co dzień zajmuje się animacją kultury.
W imieniu warszawskiego TSKŻ gości przywitali Ewa Prończuk, Henryk Albert i Edward Odoner. Przedstawili pokrótce dzieje TSKŻ i jego bieżące sprawy. Przekazali także promocyjne egzemplarze albumu wydanego na 60-lecie TSKŻ i najnowsze numery „Słowa Żydowskiego”. Następnie odbył się koncert Danuty Stankiewicz, który wprawił gości w dobry nastrój. Przy poczęstunku trwały rozmowy, a brali w nich udział także inni przedstawiciele TSKŻ – Hanna Rajber i Roman Antonowicz. Na koniec Jacek Zylber podziękował TSKŻ za zorganizowanie wizyty w klubie i wyraził nadzieję na współpracę w przyszłości.

Zdjęcie: Warszawa. Henryk Albert z ZG TSKŻ i Jacek Zylber – opiekun żydowskiej grupy z Kopenhagi podczas spotkania w klubie TSKŻ.

Pomimo deszczowej pogody, w obchodach rocznicy – 4 lipca 2011 r. – uczestniczyło około dwustu osób – kielczan oraz gości z Warszawy, Stanów Zjednoczonych i Izraela. Wśród przyjezdnych znaleźli się między innymi przedstawiciele Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, które w tym roku współorganizowało uroczystość razem ze Stowarzyszeniem im. Jana Karskiego w Kielcach.

Przed pomnikiem Menora, prezes Stowarzyszenia im. J. Karskiego – Bogdan Białek – przypomniał zgromadzonym znaczenie tego monumentu poświęconego ofiarom getta i niemieckich zbrodni z czasów II wojny światowej. Wyjaśnił także istotę Marszu Pamięci, który zawsze rozpoczyna się w tym miejscu. Szczególnie serdecznie przywitał najważniejszych gości – Filipa Bialowitza, jednego z dwóch żyjących uczestników buntu w obozie w Sobiborze i Miriam Guterman, kielczanka ocalałą z pogromu w 1946 r. Następnie wystąpił prezydent Kielc, Wojciech Lubawski, który powiedział, że wspólnym obowiązkiem jest stać na straży pamięci i prawdy. Wspomniał także wkładzie kieleckich Żydów w rozwój miasta w rozwój miasta i ich późniejsze dramatyczne losy. Potem modlitwę odprawili rabini Michael Schudrich oraz Yehoshua Ellis, a w imieniu chrześcijan uczynili to duchowni: katolicki – ks. Edward Skotnicki oraz protestancki – pastor Janusz Daszuta. Pod Menorą uczestnicy złożyli kwiaty i zapalili znicze. Potem zgromadzeni udali się przed gmach dawnej synagogi. Obok niej znajduje się obelisk upamiętniający Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Bogdan Białek przedstawił uczestnikom obecne na uroczystości – Janinę Zgrzembską, córkę Ireny Sendlerowej oraz uratowaną z Zagłady Joannę Sobolewską ze Stowarzyszenia Dzieci Holokaustu. Wręczył także rabinowi Michaelowi Schudrichowi medal Vir Bonus. Dalej uczestnicy marszu wyruszyli w kierunku kamienicy przy ul. Planty 7/9, miejsca gdzie 65. lat temu zamordowano około 40 Żydów. Pod tablicami upamiętniającymi to tragiczne wydarzenie został przypomniany jego przebieg. Po krótkiej modlitwie wygłoszonej przez ks. Wojciecha Lemańskiego, członka Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów, głos zabrał Alon Simhayoff, attaché ds. kultury i II sekretarz Ambasady Izraela w Polsce. Na uroczystość przybyła Miriam Guterman (do wyjazdu z Polski Maria Machtyngier) urodzona w 1921 r. w Kielcach. Przez całe dzieciństwo i młodość mieszkała w kamienicy przy ulicy Plany 7. Gdy wybuchała wojna, Niemcy wypędzili ją z domu. Ukrywała się w okolicznych wsiach. Jej przeżycia są odzwierciedleniem najbardziej skrajnych postaw Polaków wobec Żydów w czasie II wojny światowej. Ocalała dzięki odwadze i trosce mieszkańców pod kieleckich wsi. Jej brat został zaś zamordowany przez żyjących w tym samym czasie i na tym samym terenie Polaków. W 1945 r. Maria Machtyngier powróciła do rodzinnego domu. Znajdowała się w nim podczas pogromu. Przeżyła, ponieważ uratował ją dozorca kamienicy, Polak. Po tym wydarzeniu postanowiła opuścić Polskę, choć jak sama przyznaje uczyniła to z ciężkim sercem. Władze nie chciały jej zezwolić na wyjazd i dopiero po kilku latach mogła wyemigrować do Izraela, gdzie mieszka do dziś. Wzruszona Miriam Guterman, podkreślała, że nie odczuwa nienawiści ani niechęci do Polaków, czy kielczan w szczególności. – Strasznie mi smutno na duszy. Chciałam przed śmiercią odwiedzić Polskę i dlatego przyjechałam, żeby wszystkich bliskich zobaczyć i dziękuję wam bardzo za to, że chcecie mnie wszyscy pocieszyć. Dziękuję za takie przyjęcie. Kocham was bardzo, całym sercem jestem w Polsce – mówiła do zgromadzonych. Kolejnym etapem marszu była wizyta przy mogile ofiar pogromu na cmentarzu żydowskim na Pakoszu. Odczytano przy niej skierowany do uczestników uroczystości list prof. Władysława Bartoszewskiego i przypomniano przemowę, którą podczas pogrzebu zamordowanych Żydów, 8 lipca 1946 r., wygłosił rabin Dawid Kahane. Głos zabrał również Artur Hofman – przewodniczący TSKŻ. Podkreślił, że współcześni polscy Żydzi nie czują urazy do Polaków za krzywdy, jakich w przeszłości od nich doznali. Zwrócił uwagę na fakt, że TSKŻ jest depozytariuszem pamięci o polskich Żydach. I dba o to, by ta tysiącletnia historia nie uległa zapomnieniu. Na zakończenie obchodów 65. rocznicy pogromu kieleckiego odbył się Wieczór Pamięci w Pałacu T. Zielińskiego (DŚT). Bogdan Białek odznaczył Miriam Guterman medalem Femina Bona, zaś prezydenta Kielc – Wojciecha Lubawskiego – Vir Bonus. Następnie Artur Hofman podziękował zgromadzonym za udział, a Piotr Piluk ze „Słowa Żydowskiego” przedstawił prezentacjęukazującą życie żydowskie w Polsce w latach 1945-2011, w oparciu o materiały archiwalne ZG TSKŻ. Naszą organizację reprezentowali na uroczystościach: Roman Antonowicz – wiceprzewodniczący TSKŻ oraz Edward Odoner, Marek Odoner i Magda Borkowska. Przybył także przewodniczący GWŻ w Katowicach, Włodzimierz Kac. Wieczór zakończył koncert w wykonaniu Ernestyny Winnickiej i Moniki Chrząstowskiej, aktorek Teatru Żydowskiego w Warszawie.

W tym roku przypadła 70. rocznica bestialskiego spalenia około trzystu Żydów zamkniętych w stodole. Stało się to 10 lipca 1941 r. Mordu dokonali polscy sąsiedzi z inspiracji niemieckich okupantów. Jest to bardzo trudny i bolesny aspekt polsko-żydowskiej historii. Naród ofiar musiał uznać niełatwą prawdę, że bywał także sprawcą – napisał prezydent Bronisław Komorowski do uczestników niedzielnych uroczystości. List ten odczytał były premier Tadeusz Mazowiecki. Prezydent podkreślił, że Jedwabne to nie tylko nazwa symbolizująca dramatyczne wydarzenia z lat II Wojny Światowej, ale także ważny znak w zbiorowej pamięci i świadomości Polaków.

Bronisław Komorowski w swym przesłaniu napisał, że wojna wyjaśnia okoliczności mordu, ale w żadnym stopniu go nie usprawiedliwia. Tak jak 10 lat temu ówczesny prezydent Aleksander Kwaśniewski przeprosił za zbrodnię w Jedwabnem, tak teraz obecny prezydent prosił również o wybaczenie. Wyraził również swój szacunek dla trudu, jaki dla „oczyszczenia historycznej pamięci i przywrócenia dobrych relacji pomiędzy Polakami i Żydami podjęli” jego poprzednicy. Na uroczystości przybył również prof. Władysław Bartoszewski – przewodniczący Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Mówił, że mordu Żydów w Jedwabnem nikt nikomu nie nakazał, choć był chętnie widziany i że za mord odpowiadają bezpośrednio jego sprawcy, natomiast ci, którzy są z nimi związani nie mogą być zwolnieni z odpowiedzialności moralnej za ofiary, bo nie możemy mieć „luksusu spokoju”. Na tym bolesnym jubileuszu obecny był także biskup Mieczysław Cisło, który jako pierwszy od lat, katolicki hierarcha, uczestniczył w uroczystościach w Jedwabnem. Przypomniał, że 10 lat temu w kościele Wszystkich Świętych w Warszawie Episkopat Polski odbył przebłagalną modlitwę za zbrodnie popełnione w Jedwabnem. Na tegorocznych uroczystościach była także obecna delegacja Zarządu Głównego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, a wieniec pod pomnikiem złożył w imieniu organizacji członek Zarządu - Henryk Albert.

Prezydent Barack Obama pod pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego

W dniu 28 maja 2011 r., podczas wizyty w Warszawie, prezydent USA Barack Obama oddał hołd bohaterskim bojownikom Getta – złożył kwiaty przed pomnikiem na Muranowie. Rozmawiał też z przedstawicielami społeczności żydowskiej, zapoznał się z planami budowy Muzeum Historii Żydów Polskich. Na uroczystości obecne były również osoby uhonorowane Medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, przyznawanym przez Instytut Yad Vashem.

Naczelny rabin Polski Michael Schudrich zwrócił uwagę, że złożenie kwiatów przed Pomnikiem Bohaterów Getta jest ważnym etapem pierwszej wizyty Baracka Obamy w Polsce. Podkreślił, że istotne jest, iż w uroczystości biorą udział Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Wśród licznych delegacji obecni byli także reprezentanci TSKŻ – sekretarz Zarządu Głownego - Ewa Prończuk i przedstawiciel redakcji „Słowa Żydowskiego” Edward Odoner. Prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz opowiedziała prezydentowi USA o budowie muzeum. W czasie rozmowy podkreśliła, że muzeum to będzie świadectwem wspólnego życia Polaków i Żydów, a Holokaust będzie tylko jednym z elementów ekspozycji. Jak relacjonowała Pani Gronkiewicz-Waltz, prezydent Obama powiedział, że chciałby przyjechać z córkami ponownie do Warszawy w 2013 r., gdy muzeum będzie już gotowe do otwarcia. Natomiast minister Bogdan Zdrojewski wyraził zadowolenie, że prezydent Obama nie tylko złożył kwiaty przed Pomnikiem Bohaterów Getta, ale też zechciał zobaczyć powstające muzeum.

Już po raz XV Rada Miasta Gdańska przyznała medale św. Wojciecha i Księcia Mściwoja II. Są one najwyższym, obok honorowego obywatelstwa Gdańska, wyróżnieniem przyznawanym przez miasto.

Wśród wyróżnionych srebrnym medalem Księcia Mściwoja II znalazł się przewodniczący gdańskiego oddziału TSKŻ, Jakub Szadaj. Dodajmy -gdańszczanin z dziada pradziada i organizator wielu imprez przybliżających kulturę oraz tradycję żydowską jak chociażby organizowane już po raz XII Bałtyckie Dni Kultury Żydowskiej. Laudację na jego cześć wygłosił arcybiskup Tadeusz Gocłowski – „Honorujemy dzisiaj pana Jakuba, którego rodzina od wielu pokoleń jest związana z Gdańskiem, wielkiego polskiego patriotę, więźnia komunistycznych obozów, osobę okazującą szacunek wobec wartości religijnych” – podkreślał arcybiskup Tadeusz Gocłowski. – „Przejawem tego szacunku jest m.in. jego udział w organizacji międzynarodowych spotkań ekumenicznych „Asyż w Gdańsku”, których celem jest modlitwa o pokój”.

Przewodniczący Rady Miasta Gdańska Bogdan Oleszek odczytał list gratulacyjny od władz TSKŻ. Znalazły się w nim słowa uznania wobec postawy i dokonań wyróżnionego. – Dla mnie i mojej rodziny otrzymane wyróżnienie jest olbrzymim zaszczytem – mówił Jakub Szadaj. – Gdańsk był i pozostanie naszym miastem.

Niedawno, po raz kolejny Anna Frajlich przybyła do Szczecina, gdzie promowała dwa swoje tomiki – Laboratorium oraz Czesław Miłosz. Lekcje, które opublikowane zostały przez szczecińskie wydawnictwo Forma. Laboratorium jest zbiorem piętnastu krótkich opowiadań stanowiących zapis bardzo osobistych doświadczeń autorki zarówno tych z kraju, jak i tych późniejszych, już na emigracji. Oszczędne w formie, mówią o przeżyciach dnia codziennego. Zawierają prawdziwe imiona i rzeczywiste wydarzenia. Natomiast książka Czesław Miłosz. Lekcje to jak stwierdza autorka, jest jej prywatnym hołdem złożonym poecie. Zawiera ona szereg tekstów, które ukazały się pierwotnie w nowojorskim Przeglądzie Polskim.

Pierwsze spotkanie z poetką miało miejsce 1 czerwca 2011 r. w Obserwatorium Kultury i poprowadziła je dziennikarka Polskiego Radia Szczecin Małgorzata Frymus. Drugie spotkanie odbyło się w Książnicy Pomorskiej i poprowadziła je Cecylia Judek. Autorka opowiadała o okolicznościach powstania obu tomików. Wyraziła gorące podziękowanie wydawcy i grafikowi Januszowi Kapuście za przychylność i bezinteresowność. Opowiadania Anny Frajlich związane ze Szczecinem bardzo poruszyły zebranych, tym bardziej, że wśród nich znajdowało się wiele jej koleżanek z ławy szkolnej. Na pytanie z sali poetka odpowiedziała, że wiersze pisze wyłącznie w języku polskim, ponieważ to co wyraża się w poezji może oddać tylko w swoim języku wyniesionym z domu, z dzieciństwa. Po spotkaniach można było zakupić oba tomiki i otrzymać autograf poetki.

Oddział TSKŻ we Wrocławiu należy do najliczniejszych w kraju i zawsze był kojarzony z interesującą działalnością. Od niedawna, oprócz Henryka Robaka, klub prowadzi także Michał Mostowicz-Gerszt. Pod koniec maja, przy okazji „Żydowskiego Wrocławia” organizowanego przez ZG TSKŻ, w klubie spotkali się działacze lokalnej społeczności – Henryk Robak, Michał Mostowicz-Gerszt, Klara Kołodziejska, Anna Kolanko i działacze z Warszawy – Artur Hofman oraz Henryk Albert. Rozmawiali m.in. o potrzebie odnowienia lokalu organizacji. Inną, bardzo istotną sprawą poruszana w toku rozmów, było zabezpieczenie biblioteki wrocławskiego TSKŻ. Znajduje się w niej około tysiąca wolumenów, przeważnie w języku jidysz i w dużej mierze są to publikacje wydawnictwa Jidysz Buch. Jest tam także pewna ilość fotografii, przedstawiających kilkadziesiąt lat działalności i ludzi, dzięki którym klub funkcjonował. Zbiory wymagają uporządkowania i skatalogowania (istnieje częściowy katalog w jidysz). Jak powiedział Słowu Żydowskiemu Michał Mostowicz-Gerszt, wrocławski oddział organizacji liczy w tym względzie na pomoc Zarządu Głównego TSKŻ w Warszawie. Przy okazji, warto przypomnieć, że biblioteka nosi imię Lejba Czapara.

W dniu 15 maja 2011 r. w lubelskim oddziale TSKŻ odbyło się uroczyste spotkanie z okazji 63. rocznicy powstania Państwa Izrael. Oprócz członków naszej organizacji uczestniczyli w nim przyjaciele którzy o planowanej imprezie dowiedzieli się z internetu. Po powitaniu obecnych, Luba Matraszek przedstawiła krótką historię najważniejszych wydarzeń poprzedzających uroczyste ogłoszenie przez Dawida Ben Guriona – przyszłego pierwszego premiera rządu izraelskiego – proklamacji Medinat Israel oraz późniejszych wydarzeń. Następnie obecni wysłuchali koncertu w wykonaniu zespołu Klezmeholiks. Zabrzmiały znane i nieznane pieśni żydowskie oraz hebrajskie w wykonaniu lidera zespołu Piotra Mirskiego. Na zakończenie tej części spotkania zespół odśpiewał hymn narodowy Państwa Izrael. Koncert spotkał się z żywym zainteresowaniem obecnych, bisom nie było końca. Dodać trzeba, że Piotr Mirski jest również mandolinistą, gitarzystą i autorem piosenek. Jest stypendystą m.in. The European Institute for Jewish Studies w Sztokholmie i członkiem zarządu Paideia Alumni Assosation – międzynarodowej organizacji, której celem jest odbudowa i ożywienie kultury żydowskiej w Europie. Jest ponadto pomysłodawcą i redaktorem Śpiewnika Żydowskiego, wydanego w 2008 r. Gośćmi specjalnymi byli Michał Hochman i jego szwagier Tadeusz Mysłowski, od lat mieszkający w Nowym Jorku, emocjonalnie związani jednak z Lublinem. Michał Hochman wyemigrował z Lublina w 1969 r. i wciąż jest legendą lubelskiej bohemy. To on, w wieku 15 lat, był pierwszym polskim wykonawcą przeboju Paula Anki Diana, to jego Konik na biegunach budzi entuzjazm po dzień dzisiejszy. Od kilku lat śpiewa również coraz więcej piosenek żydowskich. Jeszcze w tym roku będzie można go usłyszeć na Festiwalu Warszawa Singera. W świecie artystycznym nie tylko naszego miasta znana jest również postać Tadeusza Mysłowskiego, absolwenta Liceum Sztuk Plastycznych w Lublinie i krakowskiej ASP. Jest on laureatem licznych nagród (m.in. Międzynarodowego Triennale Grafiki w Krakowie, nagrody Augelusa w kategorii artysta roku). Potwierdzeniem jego sukcesu artystycznego są indywidualne wystawy w wielu państwach (Polska, Niemcy, Francja, Belgia, Holandia, Japonia, USA). Jego prace są w zbiorach 35 muzeów na świecie. Ten artysta, malarz, grafik i rzeźbiarz na stałe jest obecny w Lublinie: jego instalacja artystyczna zatytułowana Shrine prezentowana jest w Muzeum na Majdanku w baraku nr 47. Poświęcił ją pamięci bezimiennych ofiar tego obozu. Łączy w sobie elementy rzeźbiarskie, graficzne i słowno-muzyczne; tworzy specyficzny spektakl. W 2012 r. planowana jest jego wystawa w Muzeum na Zamku w Lublinie. Spotkanie z okazji 63. rocznicy powstania Państwa Izrael zakończyło się wielogodzinnymi, przyjacielskimi rozmowami przy tradycyjnej lampce wina.

Spotkanie możliwe było dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Piknik w „Śródborowiance”

Maj na ogół sprzyja plenerowym imprezom i tak również było w tym roku podczas pikniku z okazji Dnia Niepodległości Izraela. W Ośrodku Szkoleniowo-Wypoczynkowym TSKŻ „Śródborowianka” w Otwocku spotkali się przede wszystkim przedstawiciele warszawskiej społeczności żydowskiej i jej sympatycy, ale nie zabrakło także gości z innych miast – m.in. działaczy TSKŻ z Katowic, Łodzi i Żar. Wszyscy spędzili wspólnie wiele miłych godzin, rozmawiając w ogrodzie i słuchając kolejnych koncertów; wiosenny nastrój cały czas towarzyszył uczestnikom pikniku.

Dużą grupę członków TSKŻ przywiózł z Warszawy do Otwocka specjalnie zamówiony autokar, pozostali przyjechali indywidualnie. Piknik rozpoczął się od powitania gości przez organizatorów z Zarządu Głównego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce: Ewę Prończuk, Hannę Rajber, Romana Antonowicza i Henryka Alberta. Krótkie przywitanie z okazji Dnia Niepodległości skierował do obecnych na pikniku również Alon Simhayoff – attaché ds. kultury i drugi sekretarz ambasady Izraela w Warszawie. Powiedział, że cieszy się widząc dużą grupę uczestników zgromadzonych przy takiej okazji i zaznaczył, że Izrael przygląda się sprawom Żydów w Diasporze. Następnie na maszt przed „Śródborowianką” została wciągnięta izraelska flaga, a chór Clil odśpiewał Hatikwę.

Dzień Niepodległości Izraela był możliwy do zrealizowania dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Program rocznicowy prezentował się naprawdę imponująco. Jego pierwszym punktem był wspomniany już występ chóru Clil, który poza Hatikvą wykonał szereg pieśni hebrajskich. Poprzedziło go odczytanie przez Ewę Prończuk – sekretarza ZG TSKŻ, referatu przybliżającego okoliczności proklamacji niepodległego Izraela. Po występie chóru Clil, Henryk Albert przypomniał także o rocznicy zakończenia II wojny światowej i poprosił gości o uczczenie jej ofiar minutą ciszy.Po obiedzie repertuar był już mniej podniosły, a zdecydowanie bardziej rozrywkowy. Gwiazdorem popołudnia był Marian Lichtman, niegdyś członek Trubadurów, najpopularniejszego obok Czerwonych Gitar polskiego zespołu w latach 60. ub. wieku. W jego wykonaniu zebrani usłyszeli piosenki w j. jidysz, zapamiętane z czasów nauki w żydowskiej szkole im. Pereca w Łodzi. Potem wykonał jeszcze niektóre z największych przebojów Trubadurów, z których należy wymienić: Przyjedź mamo na przysięgę, czy Znamy się tylkoz widzenia. Podczas kolejnych popisów artystycznych na tarasie „Śródborowianki” uczestnicy usłyszeli również Dorotę Salamon i Henryka Rajfera z Teatru Żydowskiego, którym towarzyszył Jacob Weitzner, a akompaniowała Teresa Wrońska, śpiewającego gitarzystę rodem z Sankt Petersburga – Michaela Fedoroffa, a także Danutę Stankiewicz, która tym razem wystąpiła z ukrywającym na ogół swoje talenty wokalne Henrykiem Albertem z ZG TSKŻ.

Pomiędzy koncertami jubileuszowe gratulacje odebrał obchodzący 85. urodziny Daniel Przemysław, działacz kombatancki i członek ZG TSKŻ, które w imieniu zebranych wraz z bukietem tulipanów przekazała mu Ewa Prończuk. Przedstawiciele ZG TSKŻ wręczyli także Etel Szyc medal z okazji 60-lecia organizacji, którego nie odebrała w grudniu ubiegłego roku z powodu nieobecności. Wśród gości pojawili się na pikniku także marcowi emigranci mieszkający w Danii – Jurek Bergman, znany fotograf i Anka Lec. Przez cały czas dostępny był barek z kawą i herbatą, a na zakończenie goście uczestniczyli jeszcze w grillowaniu na świeżym powietrzu. Znów słychać było rozmowy, gwar i śmiech.

Jedna z uczestniczek, Julia Jakubowska z warszawskiego TSKŻ powiedziała Słowu Żydowskiemu, że ten dzień w „Śródborowiance” spędziła w bardzo miłej atmosferze, chyba podobnie jak inni goście. A warto podkreślić, że przybyło ponad sto osób. Organizacja pikniku z okazji Dnia Niepodległości Izraela była możliwa dzięki środkom, które TSKŻ otrzymało z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Podczas niedzielnego spotkania jego uczestnicy dostali promocyjne egzemplarze Słowa Żydowskiego i albumu wydanego w 2010 r. na 60-lecie TSKŻ. Pod wieczór autokar zabrał dużą część gości do Warszawy. Ci, którzy nocowali w „Śródborowiance” cieszyli się, że nie muszą jeszcze wracać i mogą choć chwilę dłużej zostać i rozmawiać, rozkoszując się nastrojem majowej nocy.

Towarzystwo Społeczno Kulturalne Żydów w Polsce Teatr Polski we Wrocławiu zapraszają na I Wrocławskie Dni Kultury Żydowskiej „Żydowski Wrocław” Pod patronatem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Pana Jerzego Millera 20-22 V 2011

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce i Teatr Polski we Wrocławiu zapraszają na I Wrocławskie Dni Kultury Żydowskiej Żydowski Wrocław, trzy dni poświęcone kulturze żydowskiej: przedstawienia teatralne, czytanie dramatu Hanocha Levina, film dokumentalny poświęcony związanemu z Wrocławiem wybitnemu reżyserowi Jakubowi Rotbaumowi, wykłady naukowe, spacery z przewodnikiem oraz koncert Danqi Stankiewicz
w synagodze. Na wszystkie imprezy wstęp wolny!

Bazując na przestrzeniach Sceny Kameralnej Teatru Polskiego we Wrocławiu, sceny Teatru Arka, Synagogi pod Białym Bocianem oraz siedziby wrocławskiego oddziału TSKŻ, organizatorzy pragną pomiędzy piątkiem 20 a niedzielą 22 maja 2011 przybliżyć wrocławianom świecką stronę kultury polskich Żydów. W mieście, w którym ślady żydowskiego osadnictwa datowane są na XII wiek, w ciągu trzech majowych dni w bogatym programie każdy znajdzie coś dla siebie.

Harmonogram wydarzeń:

Wieczornica w TSKŻ (20 maja 2011)

18:30 – Wykład poświęcony 60-leciu TSKŻ połączony z projekcją multimedialną

Dzień I (21 maja 2011)

14:00 – Uroczyste otwarcie Żydowskiego Wrocławia z udziałem organizatorów i gości oraz konferencja prasowa – Scena Kameralna Teatru Polskiego
14:45 – Wykład Żydzi na Dolnym Śląsku – Scena Kameralna Tpl
16:00 – Spacer z przewodnikiem po żydowskim Wrocławiu
17:30 – Wykład Icyk Manger – Scena Kameralna Tpl
19:00 – Spektakl Na drodze stoi drzewo – monodram wg ballad Icyka Mangera – Scena Kameralna Tpl

Dzień II (22 maja 2011)

10:30 – Spacer z przewodnikiem po żydowskim Wrocławiu
12:00 – Wykład Rotbaum i projekcja filmu dokumentalnego w reżyserii Artura Hofmana Jakub Rotbaum – Scena Kameralna Tpl
14:15 – Wykład Teatr Żydowski na Dolnym Śląsku – Scena Kameralna Tpl
16:30 – Spektakl Świątynia. Dybuk – legendy żydowskie – Teatr Arka
19:00 – Czytanie sztuki Hanocha Levina Morderstwo, reżyseria Cezary Iber – Scena Kameralna Tpl
21:00 – Moje sztetl – koncert Danqi Stankiewicz – Synagoga pod Białym Bocianem

Organizatorzy:

27 kwietnia 2011 roku Zarząd Główny Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce zorganizował kolejną wieczornicę w Teatrze Żydowskim, poświęconą 68. rocznicy powstania w Getcie Warszawskim, zatytułowaną „Warszawo ma”. W spektaklu wystąpiła Danuta Stankiewicz z zespołem klezmerskim Tomasza Krezymona. Koncert poprzedziła projekcja filmu S. Spielberga „The day in Warsaw”. Pieśni w wykonaniu artystki wzbudziły wiele emocji, a cały spektakl spotkał się z uznaniem zaproszonych gości.

Przedsięwzięcie było możliwe dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Legnicki Oddział TSKŻ oddał hołd bojownikom Warszawskiego Getta w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym. W imprezie, poza członkami żydowskiej społeczności Legnicy, udział wzięli włodarze miasta, na czele z Panem Prezydentem Tadeuszem Krzakowskim i Panią Wiceprezydent – Dorotą Purgal.

Licznie przybyła młodzież legnickich szkół oraz innych mniejszości narodowych. Spotkanie uświetnił występ Danuty Stankiewicz i Ernestyny Winnickiej z Teatru Żydowskiego w Warszawie. 19.04.2011 roku, w 68 rocznicę Powstania w Getcie Warszawskim członkowie Oddziału spotkali się również pod pomnikiem, celem złożenia okolicznościowych wiązanek i pokłonienia się walczącym Bohaterom. Kwiaty złożyli także: Pan Tadeusz Krzakowski – Prezydent Legnicy oraz zastępca dyrektora Wydziału Oświaty i Kultury- Pan Adam Sikorski.

Wszystkie imprezy poświęcone 68. rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim, zrealizowane w Oddziałach terenowych Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, mogły się odbyć dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W Oddziale TSKŻ w Katowicach obchody rocznicowe zainaugurowano spektaklem słowno-muzycznym w wykonaniu aktorów Teatru im. Wyspiańskiego w Katowicach, po czym odbyła się projekcja filmu archiwalnego nakręconego przez hitlerowców w Getcie Warszawskim.

Program zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Uroczystości rocznicowe odbyły się w dniu 19.04.2011 roku, w siedzibie klubu oraz na terenie byłego obozu Gross-Rozen oddział AL Langebielau-Sportshule w Pieszycach.Delegacja TSKŻ O/ Dzierżoniów złożyła wiązankę kwiatów pod pomnikiem Bohaterów Getta oraz zapaliła znicze na innych pomnikach, które znajdują się na terenie Sport-Shule.

W siedzibie klubu odbyła się prelekcja na temat Powstania w Getcie Warszawskim, innych Gett na terenach okupowanych oraz na temat oddźwięku w różnych środowiskach po upadku Powstania. Impreza miała oprawę muzyczną w wykonaniu artysty Marka Mikołajek.

Program zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

19 kwietnia 2011 roku, o godzinie 15:30 nastąpił akt uroczystego składania kwiatów na płycie pamiątkowej ku czci Bohaterom Powstania w Getcie Warszawskim. Wartę honorową pełnili harcerze Związku Harcerstwa Polskiego Komendy Hufca Wrocław-Stare Miasto.

Kwiaty złożyły delegacje: Stowarzyszenia Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej, Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, Koła Dzieci Holokaustu, Gminy Wyznaniowej Żydowskiej, Stowarzyszenia Przyjaciół Teatru ARKA, a także członkowie społeczności żydowskiej i mieszkańcy Wrocławia. Na zakończenie, Rabin I. Rapaport odmówił modlitwę za zmarłych – KADISZ. Wieczornica z okazji Powstania, odbyła się w dniu 21.04.2011 o godzinie 16:30. Zebranych przywitał przewodniczący Michał Mostowicz-Gerszt, następnie Pan Henryk Robak omówił sytuację w okupowanej Warszawie. Nawiązał do znaczenia styczniowego zrywu powstańczego, który niestety nie był należycie koordynowany. Pan Robak mówił: brak było jednolitego kierownictwa, w wyniku czego w krótkim czasie został przez okupanta zlikwidowany. Kosztowało to wiele istnień ludzkich. W sytuacji, kiedy zaczęto wywozić pozostałą ludność z Warszawy do Treblinki, kierownictwo Żydowskiej Organizacji Bojowej postanowiło przeciwstawić się zbrojnie, finałem było powstanie w Getcie. Powstanie, z przerwami, trwało około 6 tygodni, pod kierownictwem sztabu, który mieścił się w bunkrze przy ulicy Miłej. Aby nie wpaść w ręce Gestapo, kierownictwo ŻOB-u postanowiło popełnić samobójstwo. Tak zakończyło się pierwsze zbrojne powstanie przeciwko niemieckiemu najeźdźcy. Po wykładzie odbyła się część artystyczna w wykonaniu aktorek Teatru Żydowskiego w Warszawie.

Program zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

19 kwietnia 2011r., jak każdego roku, o godzinie 12.00, odbyły się centralne uroczystości pod pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego przy ul. Zamenhofa w Warszawie.W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, członkowie organizacji żydowskich, reprezentanci ambasad: Izraela, USA, Niemiec i Holandii, Warszawiacy.W imieniu Prezydenta RP wieniec w hołdzie poległym bojownikom Getta Warszawskiego złożył prof. Tomasz Nałęcz. Pani Hanna Gronkiewicz - Waltz – Prezydent m.st. Warszawy złożyła wieniec i wiązanki pod pomnikiem Bohaterów Getta, pod płytą „Żegoty”, płytą Sz. Zygielbojma, pod Bunkrem Anielewicza oraz na Umshlagplatz. Kwiaty złożono również pod tablicą upamiętniającą P. Frenkla, a także przy ostatnim fragmencie muru getta na ul. Siennej 55.

Uroczystości zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

17 kwietnia 2011 roku, w Teatrze Żydowskim w Warszawie odbyła się uroczysta akademia poświęcona 68. rocznicy powstania w Getcie Warszawskim, zorganizowana przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, Stowarzyszenie Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej oraz Teatr Żydowski im. Ester Rachel i Idy Kamińskich.

Referat n.t. walczącego getta wygłosił przewodniczący Stowarzyszenia Żydów Kombatantów, po czym nastąpiło wręczenie medali „Powstanie w Getcie Warszwskim”. W tym roku odznaczonych zostało 15 osób, w tym m.in. wiceprezydent m. st. Warszawy – Pan Włodzimierz Paszyński, Dyrektor Dep. Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych MSWiA – Pan Józef Różański, Pani Redaktor Teresa Torańska, a także Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”. Po części oficjalnej artyści Teatru Żydowskiego przedstawili spektakl pt. „Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie”.

Akademię zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

10 kwietnia 2011r. w Klubie O/Warszawskiego TSKŻ odbył się kolejny program poświęcony 68. rocznicy powstania w Getcie Warszawskim. Tym razem młodzi artyści Teatru Żydowskiego przedstawili „Historie Dni Zapomnianych”. Wcielili się w postaci naszych kolegów: członków TSKŻ i Stowarzyszenia Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej - pani Haliny Elczewskiej i pana Mariana Majerowicza. Zaproszeni goście usłyszeli wspomnienia spisane na potrzeby projektu „Ja Pamiętam”.

Program zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

3 kwietnia 2011 roku Oddział Warszawski TSKŻ rozpoczął cykl imprez wchodzących w uroczyste obchody 68. rocznicy powstania w Getcie Warszawskim. W siedzibie Oddziału - Alina Świdowska - aktorka Teatru Żydowskiego, córka Adiny Blady- Szwajger, lekarki z getta, współpracownicy Marka Edelmana, wygłosiła monodram na podstawie pamiętnika swojej mamy, zatytułowanego „I więcej nic nie pamiętam”. Klub warszawskiego TSKŻ wypełniony był po brzegi; przybyli goście zadawali aktorce wiele pytań dotyczących życia Adiny B. Szwajger w czasie Holocaustu. Wielogodzinna dyskusja zakończyła się późnym wieczorem, co pokazuje, że temat Holocaustu, mimo iż często do niego wracamy, nigdy się nie wyczerpuje.

Projekt zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

19 marca 2011 roku Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, we współpracy z Teatrem Żydowskim i Fundacją Shalom, zorganizowało wielki Bal z okazji święta Purim. Na zabawę przybyło ponad 250 osób, w tym przedstawiciele MSWiA, organizacji żydowskich, członkowie Oddziałów terenowych TSKŻ, sympatycy. Gości powitali organizatorzy – sekretarz TSKŻ – Ewa Prończuk, członek Prezydium – p. Henryk Albert oraz dyr. Fundacji Shalom – p. Gołda Tencer. Impreza rozpoczęła się odczytaniem fragmentów z Księgi Estery, po czym Danuta Stankiewicz zainaugurowała zabawę piosenką „Święto Purim”.

Do tańca przygrywała kapela „Alice Band”. Wielu z zaproszonych gości dochowało tradycji i na purimowym balu pojawiło się w fantastycznych, karnawałowych strojach. Oczywiście wzięli oni udział w wyborze królowej i króla balu; w tym roku zostali nimi Elżbieta Fajerman z Oddziału TSKŻ w Katowicach oraz Roman Antonowicz – wiceprzewodniczący TSKŻ.

W rolę wodzireja doskonale wcieliła się Etel Szyc, która poprowadziła również szereg konkursów nagrodzonych oklaskami i drobnymi upominkami. Taneczne szaleństwa przerywane były występami zaproszonych artystów. Jak zwykle fantastyczne Siostry Rajfer, wystąpiły w trzech odsłonach. Za każdym razem publiczność nagradzała ich recital gromkimi owacjami. Goście purimowego balu usłyszeli także znakomitego tenora – Juliusa Ursyna Niemcewicza. Śpiewała również bardzo lubiana Danuta Stankiewicz.

Na balu nie zabrakło niespodzianek; jedną z nich była młodziutka Jasmin Schancer, w wykonaniu której zebrani goście usłyszeli znany przebój Maryli Rodowicz „Nie ma jak pompa”. Ale wisienką na torcie był Jacob Weitzner, który zaskoczył wszystkich brawurowym wykonaniem kilku francuskich piosenek. Parę znanych utworów blusowych zagrał z wirtuozerią Michael Fedoroff. Tegoroczny Bal Purimowy miał wyjątkowy, radosny i rodzinny charakter. W holu, na wszystkich gości czekał „szwedzki stół”, na którym oczywiście nie mogło zabraknąć „uszu Hamana”, czyli francuskich rożków z makiem. Zabawa trwała do późnych godzin nocnych.

Impreza została zrealizowana dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Poza uroczystościami centralnymi Święto Purim obchodzone było we wszystkich Oddziałach TSKŻ; dla przykładu w Krakowie impreza purimowa została zorganizowana w restauracji Klezmer Hojs na krakowskim Kazimierzu. W zabawie uczestniczyło ponad 60 osób, w tym przedstawiciel donatora – MSWiA- Pan Jarosław Małecki. Uroczystej kolacji towarzyszyła muzyka w wykonaniu zespołu klezmerskiego; były także bardzo lubiane konkursy, które poprowadził Rabin Krakowa Boaz Pasz.

Gdański Oddział świętował Purim w Gdańskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuki. W balu wzięli udział członkowie TSKŻ oraz zaproszeni goście, którzy w znakomitej części przebrali się, co ubarwiło imprezę i podkreśliło jej karnawałowy charakter. Nie zabrakło piszczałek, trąbek, balonów i konfetti. Całość uzupełniały stoły zastawione żydowskimi specjałami, takimi jak: humentasze, kawior żydowski, ryba na parze, ziemniaki z czosnkiem itp.

W Dzierżoniowie święto Purim miało wyjątkową oprawę; wystąpili bowiem aktorzy z Teatru William-Es Zamek Książ z Wałbrzycha. Gośćmi członków dzierżoniowskiego TSKŻ byli przedstawiciele Fundacji Beitenu Chaj, a także zaproszona koleżanka z TSKŻ O/Wałbrzych – członek Zarządu Głównego – p. Sabina Chrapek.

Projekty zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

O godzinie 17.00, pod synagogą przy ul. Kwiatka 7, rozpoczęły się uroczystości pn. „Będziemy o Was zawsze pamiętać”. O deportacji i ciężkim losie Żydów mówili: rabin Burt Schuman, prezydent Andrzej Nowakowski, attache ds. kultury ambasady Izraela w Polsce – Alon Simhayoff. Pieśni i piosenki żydowskie zaśpiewała Kasia Silverman. Uroczystości zakończył Marsz Pamięci na cmentarz żydowski przy ul. Mickiewicza. Przy dźwiękach psalmów, przed symbolicznym grobem płockich Żydów, uczestnicy marszu złożyli wieńce i zostawili zapalone znicze. Zarząd Główny reprezentował p. Przemysław Daniel; obecny był także sekretarz redakcji – p. Edward Odoner.

Jak co roku, o godz. 12.00, w rocznicę Marca’68, pod tablicą pamiątkową na Dworcu Gdańskim, spotkali się przedstawiciele organizacji żydowskich i ich polscy przyjaciele. Bliskich, którzy z biletem w jedna stronę zmuszeni zostali do opuszczenia Polski, wspominała Gołda Tencer – Dyrektor Fundacji Shalom. Kwiaty w imieniu TSKŻ złożyli członkowie Zarządu Głównego: Hanna Rajber, Ewa Prończuk, Roman Antonowicz i Henryk Albert.

W marcu 2011r. Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce było sponsorem i partnerem Festiwalu Nowa Muzyka Żydowska, a miesięcznik TSKŻ – „Słowo Żydowskie”, było patronem medialnym tej interesującej imprezy. Była to już II edycja Festiwalu i spotkała się z wielkim uznaniem widzów, o czym świadczyła frekwencja uczestników na poszczególnych spotkaniach.

Ruszyły bezpłatne zajęcia dla dzieci w wieku 3-12 lat. W ramach warsztatów odbywają się zajęcia teatralno-muzyczne, podczas których dzieci przygotowują własne mini-spektakle. Warsztaty mają również na celu wprowadzenie dzieci w świat kultury i języka jidysz poprzez: gry i zabawy ruchowe, zajęcia manualne, kaligraficzne i plastyczne. Planujemy również wspólne wyjścia do teatru na spektakle dla dzieci o tematyce żydowskiej oraz wspólną celebrację świąt żydowskich - jako pierwszą zorganizujemy zabawę purimową. Zajęcia teatralne prowadzi Jacob Weitzner, natomiast warsztaty muzyczne – Teresa Wrońska. Zajęcia odbywają się w Klubie Oddziału Warszawskiego TSKŻ pl. Grzybowski 12/16, we wtorki w godz.17:00-20:00 oraz w soboty w godz. 11:00-14:00. Więcej informacji pod nr tel. 883.987.377 – Magda Borkowska (koordynator projektu) oraz 22/620.05.58 – Klub TSKŻ

Serdecznie zapraszamy wszystkie dzieci do udziału w warsztatach !

Projekt realizowany dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Szanowni Państwo!

Zarząd Główny Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce zaprasza członków wraz z rodzinami do D.W. „Śródborowianka” na wczasy świąteczne rozpoczynające się obiadem w dniu 18 kwietnia, a kończące śniadaniem 30 kwietnia br. Istnieje możliwość przedłużenia pobytu o długi weekend majowy, tzn. 1-3 maja

Zapisy należy zgłaszać w sekretariacie TSKŻ (tel. 22/620.05.54) do dnia 31 marca 2011 roku.

Serdecznie zapraszamy do korzystania ze zbiorów bibliotecznych TSKŻ. Biblioteka ZG TSKŻ działa w Klubie Oddziału Warszawskiego, od wtorku do piątku, w godzinach 11:00 – 15:00. Bogaty księgozbiór pozwoli na znalezienie odpowiedniej lektury dla każdego. Obecnie zbiory obejmują: literaturę polską, niemiecką, francuską, bałkańską, historię powszechną oraz historię Żydów w Polsce, pokaźną kolekcję biografii, wspomnień i dzienników, a także opracowania naukowe dotyczące II Wojny Światowej i Holocaustu oraz ksiązki z zakresu filozofii, kultury i religii. Porządkowane są także bogate zbiory w języku jidysz. Jednocześnie mamy zamiar na bieżąco uzupełniać księgozbiór, dlatego będziemy wdzięczni za wszelkie propozycje – jakie książki chcieliby Państwo znaleźć w naszej bibliotece. Aby dotrzeć do czytelników obłożnie chorych oraz mających problemy z poruszaniem się, planujemy również dostarczać (w obrębie Warszawy) zamówione wcześniej książki. Osoby te mogą złożyć zamówienie pod numerem telefonu: 22/620.05.58 – Klub TSKŻ lub 883.987.377- Magda Borkowska (koordynator projektu). Ksiązki będą dowożone w każdy poniedziałek.

Projekt realizowany dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Dni Pamięci organizowane z okazji Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu

ORGANIZATORZY:

1. Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce
   
2. Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi
   
   
   
   
   
   
3. Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego
   

PARTNERZY:

1. Teatr Żydowski im. Estery Racheli i Idy Kamińskich w Warszawie
   
   
   
   
2. Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma
   
   
   
   
3. Łódź Czterech Kultur
   
   

PATRONAT HONOROWY

1. Ambaada Izraela w Polsce
   
   

PATRONAT MEDIALNY:

1. Gazeta Wyborcza
   
   
   
   
2. Radio Łódź
   
   
   
   
3. Słowo Żydowskie
   
   
   
   
   

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce

Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi

Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego

zapraszają w dniach 26-27 stycznia 2011

na

„DNI PAMIĘCI”

organizowane w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi z okazji

Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu

26.01 - Środa

12.00 – Uroczyste otwarcie „Dni Pamięci” połączone z konferencją prasową z udziałem organizatorów i gości – foyer teatru

13.30 – Wykład „Pamięć” (Jan Jagielski, Żydowski Instytut Historyczny) – foyer teatru

15.00 – Mała scena: Wykład „Władysław Szlengel - poeta Getta Warszawskiego" (dr Paweł Szapiro) – mała scena

18.00 – Spektakl „Obrachunek z Bogiem” – mała scena

19.00 – Spektakl „Dybuk” (impreza biletowana) – duża scena

27.01 - Czwartek

16.00 – Wykład „Teatr Żydowski: od Purimszpilu do Zagłady” (prof. dr hab. Anna Kuligowska-Korzeniewska) – mała scena

17.30 – „Pieśni Getta” koncert Danuty Stankiewicz – foyer teatru

19.00 – Spektakl „Dybuk” (impreza biletowana) – duża scena

19.00 – Promocja albumu wydanego z okazji 60-lecia powstania Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce oraz wystawa zdjęć – siedziba Łódzkiego oddziału TSKŻ, ul. Pomorska 18

19.30 – Spektakl „Historie dni zapomnianych” – mała scena

Wystawy:

„Czy ktoś odmówił za nas Kadysz?”

Wystawa fotograficzna poświęcona pamięci Ofiar Holokaustu– foyer teatru

„Teatr Żydowski zaprasza...”

wystawa plakatu z okazji 60-lecia Państwowego Teatru Żydowskiego – foyer teatr

"DNI PAMIĘCI", plakat (PDF, 3.1MB)

Rok 2010 był dla wydawcy Słowa Żydowskiego – Zarządu Głównego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce – szczególnie ważny z uwagi na jubileusz 60-lecia organizacji. Materiał rocznicowy znalazł swoje odzwierciedlenie na łamach miesięcznika. W miesiącach: marcu, lipcu, wrześniu, listopadzie i grudniu wydane zostały specjalne numery poświęcone tej tematyce. Przygotowano je w oparciu o własne archiwalia i we współpracy z oddziałami TSKŻ oraz ośrodkami akademickimi w całym kraju. Ponadto w 2010 r. ukazały się także trzy inne numery tematyczne – w styczniu w związku z Międzynarodowym Dniem Pamięci o Holokauście, w lutym o świadomości dziedzictwa kulturowego, w maju na rocznicę zakończenia II Wojny Światowej. Pozostałe numery stanowiły wybór rozmaitych tekstów z dziedziny historii, sztuki, historii kultury, bieżących wydarzeń społeczno-kulturalnych, zgodnie z profilem miesięcznika. W kolejnych wydaniach relacjonowane były wydarzenia dotyczące bezpośrednio społeczności żydowskiej i TSKŻ w rubryce „Ulica Żydowska”, która z założenia poświęcona jest sprawom społeczności żydowskiej w Polsce. Redakcja, jak co roku, była inicjatorem wielu wydarzeń, spośród których należałoby wymienić: współpracę z berlińskim tygodnikiem Jüdische Allgemeine, Stowarzyszeniem Historyków Sztuki w Warszawie, Muzeum Okręgowym – Działem Judaistycznym w Lesznie, Fundacją Borussia w Olsztynie, udział w konferencji dot. mniejszości narodowych na Uniwersytecie Zielonogórskim. Uczestniczyła także w realizacji konferencji „Nowe perspektywy. Niemcy i Żydzi w Polsce po 1989 r.” Redakcja, pod auspicjami Zarządu Głównego, wzięła na siebie również zadanie produkcji wydawniczej albumu wydanego z okazji 60-lecia TSKŻ. W ciągu roku odbyły się także spotkania promocyjne z czytelnikami m.in. w Warszawie, Frankfurcie nad Odrą (Universität Viadrina), Szczecinie, Lesznie, Otwocku (podczas zjazdu wyborczego TSKŻ). Zespół redakcyjny kontynuował współpracę z dotychczasowymi autorami artykułów, a także nawiązał współpracę z nowymi. Z najciekawszych publikacji przygotowanych dla „Słowa Żydowskiego”, należy wymienić m.in. te: dr Adama Kopciowskiego z UMCS Lublinie), prof. Leszka Olejnika (z Uniwersytetu Łódzkiego), Hansa-Christiana Dahlmanna (Willy-Brandt Schule Warschau, w przekładach z niemieckiego) i pani Karoliny Jabłońskiej (Stowarzyszenie Sztuka i Dokumentacja). Z pracy redakcji w 2010 r. płyną kolejne wnioski dotyczące kształtowania charakteru czasopisma. Przede wszystkim ogromne zainteresowanie czytelników wzbudziły dzieje TSKŻ i roli organizacji w budowaniu żydowskiego życia kulturalnego w okresie powojennym oraz zagadnienia z obszaru kultury współczesnej, którym Słowo Żydowskie poświęca coraz więcej uwagi.

Wydawanie miesięcznika „Słowo Żydowskie – Dos Jidysze Wort” było możliwe dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W niedzielę 5 grudnia 2010r., Prezydent Bronisław Komorowski zaprosił do Belwederu przedstawicieli organizacji żydowskich, by wspólnie zapalić świece chanukowe, będące symbolem tego ważnego żydowskiego święta. – Cieszę się, że zechcieli państwo przyjść do naszego domu, przyjść z tym, co jest piękne w tradycji żydowskiej. Z tym, co ludzi łączy, co powoduje, że ludzie są bliżej siebie. Tak rozumiem po swojemu święto Chanuka – mówił Prezydent podczas świątecznego spotkania ze społecznością żydowską.

Ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner przypomniał, że przed wojną w naszym kraju, a w Warszawie szczególnie, zapalano miliony świec w chanukijach. – To już nie wróci, ale cieszę się, że tu, w Belwederze, w Pana domu, możemy wszyscy razem odnowić tradycję i kulturę żydowską w Polsce – stwierdził Ambasador.

Na spotkaniu w Belwederze, Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce reprezentował przewodniczący - Artur Hofman, który razem z Prezydentem Komorowskim zapalił chanukową świecę.

Początek grudnia wypełniły radosne dni Chanuki. Warszawski oddział Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce przygotował 5 grudnia 2010r. spotkanie świąteczne dla swoich członków i sympatyków. Główną atrakcję świątecznej imprezy stanowił występ aktorów Teatru Żydowskiego, z programem kabaretowym opartym o teksty Juliana Tuwima i Hemara. Publiczność bawiła się piosenkami i skeczami, w doskonałym jak zwykle wykonaniu Doroty Salamon, Henryka Rajfera i Marka Węglarskiego. Artystom akompaniowała Teresa Wrońska. W warszawskim klubie ledwie zmieściło się ponad 50 osób przybyłych na chanukowe święto. Zabawa trwała do późnego wieczora, w wesołej, rozśpiewanej i świątecznej atmosferze, przy chanukowych słodkościach i przyjacielskich rozmowach.

Święto Chanuka zostało zrealizowane dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

4 grudnia 2010 r., członkowie i przyjaciele Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce spotkali się w zasypanym śniegiem Otwocku, w ośrodku szkoleniowo wypoczynkowym „Śródborowianka”. W tej zimowej scenerii świąteczna atmosfera wieczoru chanukowego wydawała się szczególnie ciepła i potrzebna. Gości powitali członkowie Prezydium Zarządu Głównego – Artur Hofman, Roman Antonowicz, Ewa Prończuk i Henryk Albert. Na chanukowy bal przyjechali członkowie TSKŻ z całej Polski, w tym z Bielska-Białej, Częstochowy, Gdańska, Katowic, Krakowa, Legnicy, Lublina, Łodzi, Wrocławia i Żar, a także liczna grupa z Warszawy, z zaprzyjaźnionych organizacji. Po oficjalnej inauguracji nastąpiła Hawdala i zapalenie na chanukiji czwartej świeczki. O świątecznych tradycjach opowiadał Jakub Skrzypczak, żartobliwie nazywany „naczelnym rabinem TSKŻ”. Od tego momentu wszyscy uczestnicy świątecznej zabawy rozpoczęli ucztowanie. Przy świątecznie udekorowanych stołach, w trakcie świątecznej kolacji rozlegały się głosy biesiadników, często ludzi, którzy w Śródborowie spotkali się po wielu latach niewidzenia się. Choćby Panowie Natan Kestenbaum i Henryk Robak z Wrocławia, zasłużeni członkowie - seniorzy naszej społeczności. Po kolacji rozpoczęły się tańce, którym towarzyszył zespół klezmerski „Jarmuła Band”, prezentujący znane i lubiane utwory żydowskie, także we własnych, nowych aranżacjach. W czasie balu chanukowego odbyło się również losowanie upominków chanukowych. Wszyscy uczestnicy spotkania obdarowani zostali także słodkimi „Chanuka Geld”, co jest tradycją tego radosnego święta. Świąteczne, entuzjastyczne nastroje towarzyszyły uczestnikom zabawy do białego rana.

Realizacja święta Chanuka była możliwa dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Album wydany przez TSKŻ z okazji 60-lecia organizacji, promowany był na niedzielnym spotkaniu klubowym w dniu 12 grudnia 2010 r. w Warszawie. Gości przywitała Ewa Prończuk – Przewodnicząca Oddziału, po czym nastąpiła multimedialna prezentacja jubileuszowego wydawnictwa, przygotowana przez Piotra Piluka ze Słowa Żydowskiego. Na spotkaniu obecni byli m.in. przedstawiciele ZG TSKŻ – Artur Hofman i Roman Antonowicz oraz Marian Feldman – wiceprzewodniczący TSKŻ w latach 90. ubiegłego wieku, Zofia Banet-Fornal – esperantystka oraz Bolesław Badian prowadzący w latach 90 sprawy administracyjne redakcji Słowa Żydowskiego. Po prezentacji, wśród wieloletnich działaczy TSKŻ, wywiązała się dyskusja o przeszłości organizacji. Zebrani podkreślali wielką potrzebę szybkiego zarejestrowania wspomnień żyjących członków organizacji. Wydany na 60-lecie TSKŻ album, prezentuje zaledwie fragment bogatych zbiorów archiwalnych TSKŻ i wiele wskazuje na to, że w przyszłości pojawią się kolejne wydawnictwa ukazujące kilkudziesięcioletnią, bogatą działalność stowarzyszenia, wymaga to jednak czasu, dalszego opracowania materiałów w większym zespole oraz zdobycia środków na następne publikacje.

Album został wydany dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W związku z jubileuszem naszej organizacji Zarząd Główny Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce wydał specjalny album prezentujący jej historię i teraźniejszość. Autorem tekstów jest dr hab. Jerzy Mizgalski. Teksty zostały zilustrowane ciekawymi reprodukcjami fotografii i materiałów pochodzących w większości z archiwum ZG TSKŻ w Warszawie. Ich wyborem i archiwizacją zajmowali się Ewa Prończuk, Hanna Rajber, Henryk Albert, Edward Odoner, a do druku przygotował Piotr Piluk. Przy kwerendzie współpracowała także Magdalena Borkowska, a tłumaczenia streszczeń przygotowali Małgorzata Jatkowska – na angielski i Jacob Weitzner na jidysz. Produkcję wydawniczą wzięła na siebie redakcja Słowa Żydowskiego, a druk publikacji w nakładzie 1000 egzemplarzy wykonał Dom Aukcyjny MEBIS Sp. z o. o. Album z okazji 60-lecia TSKŻ został wydany dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Specjalne podziękowania kierujemy do działaczy TSKŻ, którzy odpowiedzieli na apel Zarządu Głównego i pomogli w kompletowaniu materiałów do niniejszego wydawnictwa: Marka Hufa (Dzierżoniów), Róży Król (Szczecin), Luby Matraszek (Lublin), Henryka Robaka (Wrocław), Lejby Szklara (Legnica), Haliny Wasilewicz (Częstochowa), Doroty Wiewióry (Bielsko-Biała) i Grażyny Wikert-Unger (Gliwice).

W albumie znalazł się bogaty materiał ilustracyjny i artykuły omawiające ważne dla organizacji zagadnienia – przede wszystkim działalność w obszarze zachowania kultury i języka jidysz, ale także niebywałe, dotąd nie publikowane informacje o 60 letniej bytności TSKŻ w Polsce (obszerne tabele informacyjne) W publikacji zamieszczone zostały również wypowiedzi obecnego i honorowego przewodniczącego Stowarzyszenia w tłumaczeniu na język jidysz i angielski. Realizacja projektu związana była z działalnością i kompetencjami redakcji „Słowa Żydowskiego” oraz członkami Zarządu Głównego TSKŻ. Współpracownikami byli naukowcy i publicyści oraz archiwiści zajmujący się najnowszą historią Polski i tematyką żydowską. Egzemplarze albumu przekazane zostały wszystkim uczestnikom uroczystości jubileuszowych; zostaną także przesłane do oddziałów TSKŻ, placówek kulturalnych w kraju i zagranicą oraz do donatora – MSWiA, a także do bibliotek publicznych w miastach, gdzie po wojnie były znaczniejsze skupiska żydowskie, bibliotek uniwersyteckich, archiwów państwowych, szkoły żydowskiej im. R. Laudera i innym.

Album został wydany dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Szanowni Państwo!

Pragnę serdecznie pozdrowić wszystkich uczestników dzisiejszej uroczystości, a w szczególności władze Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce oraz zaproszonych gości. Za Państwa pośrednictwem chciałbym równie gorąco pozdrowić wszystkich członków i sympatyków TSKŻ.

Spotykamy się dzisiaj, aby uczcić jubileusz działalności Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce – największej organizacji mniejszości żydowskiej w naszym kraju. Już ponad 60 lat członkowie Towarzystwa swoją codzienną wytężoną pracą dokładają starań, aby kwitła i umacniała się tożsamość narodowa zamieszkujących Polskę Żydów. Przez minione lata dla wielu osób TSKŻ stał się drugim domem. To w klubach i oddziałach TSKŻ-u można było otwarcie kultywować żydowską tożsamość, to na koloniach i obozach organizowanych przez Towarzystwo poznawali się młodzi ludzie z całej Polski, to na turnusach TSKŻ-u seniorzy mogli poprawić stan zdrowia nadszarpniętego koszmarnymi przeżyciami okresu Holokaustu, to wreszcie dzięki prasie i publikacjom wydawanym przez organizację, środowisko polskich Żydów mogło uzyskiwać w języku jidysz informacje o interesujących je zagadnieniach.

W ciągu minionych 60 lat życie mniejszości żydowskiej w Polsce poprzechodziło liczne zawirowania. Towarzystwo te wszystkie wydarzenia przetrwało i nadal prężnie prowadzi swoją działalność na rzecz mniejszości żydowskiej. Cieszę się, że od czasu wejścia w życie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym MSWiA może wspierać te działania.

Szanowni Państwo!

Z okazji przypadającej rocznicy sześćdziesięciolecia działalności Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce chciałbym Państwu oraz wszystkim członkom i działaczom TSKŻ złożyć serdeczne podziękowania za wieloletni wysiłek na rzecz podtrzymania i rozwoju tożsamości kulturowej mniejszości żydowskiej. Pragnę również życzyć wytrwałości w kontynuowaniu tych działań przez następne dziesięciolecia. Ze swojej strony chciałbym Państwa gorąco zapewnić, że w działaniach na rzecz podtrzymania i rozwoju tożsamości kulturowej mniejszości żydowskiej w Polsce, TSKŻ ma i mieć będzie w instytucjach Państwa Polskiego pewnego sojusznika.

Z wyrazami szacunku

Tomasz Siemoniak

Sekretarz Stanu w MSWiA

Hanna Gronkiewicz-Waltz

Prezydent miasta Stołecznego Warszawy

Jerzy Miller

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Józef Różański (MSWiA)

Dobiesław Rzemieniewski (MSWiA)

Jarosław Małecki (MSWiA)

Szymon Bakalczuk

Zofia Banet-Fornalowa

Pesia Bekier

Eugenia Berger

Eleonora Bergman

Anna Bielecka

Maria Brand

Adam Brzuszkiewicz

Sabina Chrapek

Janina Damaszke

Anna Drabik

Zdzisław Gałyński

Jadwiga Gawrońska

Izaak Gingold

Anna Goldman

Henryk Grin

Izabela Grynsztajn-Grudzińska

Dora Hiller-Mańczak

Marek Huf

Grzegorz Jarząbek

Natan Kestenbaum

Anatol Kaszen

Leon Kelcz

Klara Kołodziejska

Natasza Konar

Zdzisław Kulczyk

Marian Majerowicz

Daniel Marek

Beata Micor

Tomasz Miedziński

Liliana Mitelman

Danuta Mniewska-Dejmek

Michał Mostowicz

Ryszard Munio

Maria Myszkowska

Piotr Piluk

Georgy Polyak

Bożena Płuciennicka

Raja Połoniecka

Lidia Pustelnik

Henryk Rajfer

Mikołaj Rozen

Michael Schudrich

Bogumiła Sochacka

Karina Sokołowska

Danuta Stankiewicz

Regina Stróżyk

Larisa Syssoeva

Boris Szpigiel

Eugeniusz Szydłowski

Etel Szyc

Jerzy Ślęzak

Szymon Tenenbaum

Grzegorz Tomala

Rozalia Unger

Aleksandra Wawrzyniak

Jacob Weitzner

Marek Węglarski

Dorota Wiewióra

Janusz Wikert

Marcin Winterfeld

Teresa Wrońska

Danuta Zasadzka-Kościułek

Mirosława Ziemba-Szuraj

Daniel Żytnik

Szymon Szurmiej

Dyrektor Teatru Żydowskiego, Honorowy przewodniczący TSKŻ

Gołda Tencer

Dyrektor Fundacji Shalom

Zygmunt Rolat

Amerykański filantrop wspierający instytucje żydowskie w Polsce

Henryk Albert

Roman Antonowicz

Apolina Atamaniuk

Ignacy Einhorn

Elżbieta Fajerman

Marian Feldman

Artur Hofman

Mieczysław Jędruszczak

Adam Klimek

Róża Król

Luba Matraszek

Ewa Prończuk

Daniel Przemysław

Hanna Rajber

Henryk Robak

Renata Rubinsztajn

Alicja Skowrońska

Jakub Szadaj

Dora Tenenbaum

Halina Wasilewicz

Ewa Wajnryb

Malwina Wollek

Zygmunt Zdrojewicz

3 grudnia 2010 roku Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce uczciło 60. rocznicę powstania organizacji. Jubileusz poprzedziło wydanie okolicznościowego albumu, który został wręczony wszystkim uczestnikom uroczystej wieczornicy zorganizowanej w Teatrze Żydowskim w Warszawie. Imprezie, zrealizowanej dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, towarzyszyła wystawa przygotowana specjalnie na tą podniosłą okazję. Ekspozycja pokazywała życie TSKŻ na przestrzeni minionego sześćdziesięciolecia. Zawierała materiały archiwalne wyłonione z archiwum Stowarzyszenia oraz zdjęcia z ostatniego 20 lecia organizacji. Wielu osobom zwiedzającym wystawę ukazał się TSKŻ jakiego nie znali, innym przypomniały się minione, odległe lata, w których Towarzystwo było jedyną organizacją skupiającą społeczność żydowską w Polsce. Uroczysty wieczór w Teatrze Żydowskim podzielony był na kilka części. Po powitaniu gości, wśród których znaleźli się m.in. Ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav Ner, Wojewoda Mazowiecki – Pan Jacek Kozłowski, przedstawiciele MSWiA - Panowie Józef Różański i Jarosław Małecki, Dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego – Pani Eleonora Bergman oraz członkowie zaprzyjaźnionych instytucji i organizacji żydowskich, głos zabrali prelegenci: dr hab. Jerzy Mizgalski oraz dyr. biura Henryk Albert, którzy wygłosili referaty dotyczące historii, a stanowiące skrócone kompendium wiedzy o TSKŻ w minionych 60 latach. Po wykładach nastąpiła prezentacja multimedialna albumu wydanego na tę okoliczność, po czym Przewodniczący Stowarzyszenia – p. Artur Hofman w swym wystąpieniu zapoznał zebranych z rolą TSKŻ dziś i zamierzeniami na przyszłość.

Część druga spotkania jubileuszowego poświęcona była nadaniu odznaczeń i medali okolicznościowych, najbardziej zasłużonym członkom i działaczom TSKŻ oraz osobom i instytucjom współpracującym i wspierającym organizację. Z okazji 60 rocznicy powstania Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce wybite zostały dwa medale: „Zasłużony dla TSKŻ” i „Medal 60 lecia TSKŻ”, które wraz z legitymacjami i skromnymi upominkami, wręczono wszystkim odznaczonym. Po przerwie wszyscy zgromadzeni obejrzeli spektakl w wykonaniu aktorów Teatru Żydowskiego; po wrażeniach artystycznych na uczestników jubileuszu czekał poczęstunek.

W kuluarach dyskutowano i wspominano czasy powstania Stowarzyszenia, które wyłoniło się w roku 1950 na skutek połączenia Centralnego Komitetu Żydów z Żydowskim Towarzystwem Kultury. Na szczęście dla młodego pokolenia Żydów Polskich, jest wśród nas jeszcze garstka starych działaczy, którzy byli świadkami powstawania organizacji oraz jej działań na rzecz społeczności żydowskiej
w latach objętych jubileuszem. Wiele osób rozpoznawało się na już dziś historycznych zdjęciach i przywoływało w pamięci dawne lata działalności TSKŻ. Młodsi rozpamiętywali poszczególne imprezy; kolonie, święta, rocznice i inne spotkania w gronie przyjaciół z organizacji. Rozmawiano również o przyszłości Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Impreza trwała do późnych godzin nocnych. Gala zarejestrowana została na DVD, co pozwoli osobom nieobecnym, zwłaszcza starszym, którzy ze względu na wiek i warunki atmosferyczne nie dotarli na uroczystości, przeżyć ten jubileusz tak, jakby byli tego dnia razem z nami.

Mamy nadzieję, że w czasie jubileuszu udało się nam przybliżyć i pokazać atmosferę odradzającego się życia żydowskiego w Polsce, a uroczystości rocznicowe, będące jednocześnie podsumowaniem 60 letniej pracy aktywistów TSKŻ, pozwoliły wykazać, jak ważne miejsce na mapie Polski zajmuje Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce.

Uroczystości jubileuszowe zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W dniu 22 listopada 2010 r. odbyła się impreza z okazji 60. rocznicy powstania Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Otworzył ją przewodniczący oddziału Michał Mostowicz-Gerszt, który przywitał przybyłych członków TSKŻ i sympatyków. W spotkaniu uczestniczyła liczna grupa studentów Uniwersytetu Wrocławskiego ze Studium Kultury i Języka Żydowskiego. Bogaty program składał się z części artystycznej i oficjalnej. Część artystyczną wykonali aktorzy Teatru Żydowskiego im. Estery Racheli i Idy Kamińskich z Warszawy. Następnie głos zabrał Henryk Robak, który omówił historię powstania Towarzystwa rozpoczynając od pierwszego kierownictwa ZG TSKŻ i pierwszego przewodniczącego oddziału we Wrocławiu. Do jego ówczesnych władz zostali wybrani: Leon Rajzman, Hersz Manterfeld, Dina Narocka, Lejb Akerman, Lejb Dratewka, Lejb Caper, Arkadiusz Szafranek, Marian Filler. W 1970 r. dołączył Henryk Robak, jako sekretarz. Działalność kulturalno-oświatową prowadzili członkowie Zarządu – lekcje historii dr Arnold Goldsztajn, był on również dyrektorem Szkoły Żydowskiej we Wrocławiu, teatrologię – Jakub Rotbaum, imprezy poświęcone klasykom literatury żydowskiej: Szolemowi Alejchemowi, Szolemowi Aszowi, Icchakowi Lejbuszowi Perecowi, An-skiemu oraz innym – prowadził Henryk Robak. Niegdyś przy oddziale TSKŻ we Wrocławiu działały: Koło Czytelnicze, (spotkania raz w tygodniu, udział brała 40 grupa osób), Towarzystwo Ochrony Zdrowia, Organizacja Rozwoju Twórczości (nauka zawodów, przeważnie krawiectwa, ślusarstwa i fotografii), Koło Kobiet, Koło Dramatyczne pod kierunkiem I. Erlicha, Klub Młodzieży kierowany przez P. Ponczka (skupiał 50-60 osób), chór pod dyrekcją muzyka Dawida Kagana, który dawał swoje występy również poza Wrocławiem, jeździł do innych oddziałów w szczególności na terenie Dolnego Śląska. Z wykładami do oddziału przyjeżdżali z Warszawy: prof. Marian Fuks, prof. E. Horn, Ida Kamińska z zespołem teatralnym, który dawał przedstawienia w byłym Teatrze Żydowskim we Wrocławiu. Teatr działał do 1968 r., posiadał własny zespół aktorów, byli to: Zygmunt Turkow – dyrektor, Michał Szwejlich, Karol Latowicz, Beti Latowicz, Icchak Latowicz, Mordechaj Spektor, Mark Warszawski, Abram Blat, Fryda Szafer, Rut Taru-Kowalska, Sara Grinhaus, Genia Lazarer i Dawid Kagan – kierownik muzyczny.

Klub TSKŻ był czynny codziennie w godzinach popołudniowych i wieczornych. Grano w różne gry, słuchano muzyki żydowskiej, oglądano filmy o problematyce żydowskiej. W klubie była czynna kuchnia z bufetem, gdzie za symboliczna opłatą można było się posilić. Biuro zatrudniało dwie osoby na pół etatu. Uczestnictwo członków TSKŻ na poszczególnych imprezach było kiedyś bardzo liczne. Jubileusz organizacji skłania, aby przypomnieć te parę faktów z dziejów oddziału TSKŻ we Wrocławiu.

Uroczystość zorganizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W dniu 14 października w Domu Dziennego Pobytu przy GWŻ w Łodzi odbyła się uroczystość z okazji 60. rocznicy powstania Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Podczas uroczystości goście usłyszeli historię powstania TSKŻ, opowiedzianą przez Izabelę Grynsztajn-Grudzińską. Natomiast Ewa Wajnryb, wystąpiła z repertuarem popularnych piosenek żydowskich; artystka wywołała łzy wzruszenia pośród większości zebranych. Śpiewaczce akompaniowało trio muzyczne (skrzypce, klarnet i pianino). Wydarzenie przyciągnęło około 80 osób, które żywo dyskutowały o latach minionych i tych nadchodzących dla TSKŻ. Została także przygotowana wystawa archiwalnych fotografii przedstawiających działalność łódzkiego oddziału TSKŻ. Przy okazji warto wspomnieć, że do końca lat 60. ub. w. był to jeden z najbardziej znaczących oddziałów organizacji, a obecnie również należy do liczniejszych w kraju.

Jubileusz mógł się odbyć dzięki dotacji z Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W dniach 4 i 5 listopada odbyła się pierwsza, opolska odsłona konferencji Nowe perspektywy. Niemcy i Żydzi w Polsce po 1989 roku. Najważniejszym punktem programu były wykłady i dyskusje na temat społeczności żydowskiej i mniejszości niemieckiej, które miały miejsce w piątek, podczas drugiego dnia przedsięwzięcia.

Przyjechałam tu z nadzieją, że konferencja „Nowe perspektywy. Niemcy i Żydzi w Polsce po 1989 r.” pozwoli nam przyjrzeć się takim zagadnieniom jak relacje niemiecko-żydowskie na gruncie polskim, podwójna tożsamość, znaczenie żydowskiego i niemieckiego pochodzenia oraz miejsce mniejszości narodowych w polskiej przestrzeni publicznej – mówiła w czwartek, witając uczestników konferencji, Halina Wasilewicz z ZG TSKŻ, wspólnie z Bernardem Gaidą – przewodniczącym ZNSSK. Wśród gości Nowych perspektyw byli m.in. konsul RFN w Opolu Peter Eck, wicestarosta powiatu opolskiego Henryk Lakwa i pełnomocnik wojewody ds. mniejszości narodowych Marek Mazurkiewicz.

Po inauguracji konferencji Piotr Piluk z TSKŻ przedstawił prezentację Ślady obecności. Dziedzictwo kulturowe niemieckich Żydów w Wielkopolsce z perspektywy współczesnej fotografii wzbogaconą komentarzem jej kuratorki Karoliny Jabłońskiej ze Stowarzyszenia Sztuka i Dokumentacja. Dzień zakończył się koncertem Borisa Malkovskyego, któremu akompaniował kwintet smyczkowy oraz zespołu Take Style i wokalistki Wiolety Gomółki.

Podczas piątkowej konferencji wystąpiła m.in. Renate Zajączkowska z Niemieckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego, opowiadając o czasach powojennych z perspektywy niemieckiej. Referaty wygłosili: dr Maciej Borkowski z Instytut Śląskiego w Opolu (Niemcy i Żydzi w środkowoeuropejskich miastach w XIX i XX wieku), dr Bernard Linek z tej samej placówki (Polska Ludowa (1944-89) państwem narodowym. Geneza, zasady i konsekwencje), dr Danuta Berlińska z Uniwersytetu Opolskiego (Między Polską a Niemcami – problemy identyfikacji i tożsamości polskich Niemców), Piotr Piluk (Działalność Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. W 60. rocznicę powołania organizacji) i Małgorzata Wołczyńska ze Słowa Żydowskiego (Rola prasy mniejszości narodowych na przykładzie „Słowa Żydowskiego” i „Schlesisches Wochenblatt”). Najciekawszym elementem tego dnia konferencji była dyskusja o współczesności Niemców i Żydów Polsce. Przykładowo, organizacje mniejszości niemieckiej na Opolszczyźnie, mogą stanowić dla ich działaczy oparcie w staraniach o wejście do władz samorządowych. Trudno natomiast wyobrazić sobie analogiczną sytuację w Warszawie, w której działacz TSKŻ startuje w wyborach samorządowych i zdobywa znaczące poparcie. Inne omawiane kwestie dotyczyły m.in. języków mniejszości oraz sposobów na realizację ambitnych przedsięwzięć kulturalnych, wykraczających poza sferę codzienności. Uczestnicy konferencji otrzymali wydane na tę okazję katalogi, zawierające wybór materiałów prezentowanych w czasie jej trwania oraz promocyjne egzemplarze Słowa Żydowskiego.

W listopadzie 2010r. odbyła się dwudniowa część druga konferencji, tym razem
w Warszawie, w Pałacu Szustra. Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce było współorganizatorem całego przedsięwzięcia.

Pod znakiem wernisaży i koncertu przebiegały obchody 60-lecia TSKŻ w Szczecinie. Jubileusz świętowano w poniedziałek, 30 sierpnia. Wydarzenie wieńczyło czterodniowy zjazd „Reunion 2010 – Szczecin”, którego uczestnikami byli emigranci Marca ’68. Warto zwrócić uwagę na fakt, że szczeciński TSKŻ jako pierwszy zorganizował wydarzenie w związku z okrągłym jubileuszem organizacji.

W ramach jubileuszowej uroczystości zaprezentowano album Topografia pamięci. 60 lat działalności szczecińskiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów. Jego autorzy – Róża Król i prof. Janusz Mieczkowski, którzy współpracują od wielu lat, przygotowali interesujący wybór archiwalnych fotografii i faktów pokazujących, jak funkcjonowało TSKŻ w tym mieście. Odbyły się także dwa wernisaże – podczas pierwszego można było obejrzeć rysunki Mój świat artystki Miny Gampel, niegdyś szczecinianki, obecnie mieszkającej w Niemczech, a podczas drugiego – wystawę ukazującą dzieje szczecińskiego TSKŻ. Później odbył się koncert muzyki żydowskiej w wykonaniu Quartet Klezmer Trio z Krakowa. Róża Król otrzymała listy gratulacyjne związane z jubileuszem od prezydenta Szczecina oraz ZG TSKŻ w Warszawie. Dzień wcześniej natomiast odbyło się spotkanie promujące lipcowy numer Słowa Żydowskiego, poświęcony tematyce szczecińskiej. Spotkanie poprowadzili Róża Król – przewodnicząca szczecińskiego TSKŻ i Piotr Piluk, reprezentujący redakcję i Zarząd Główny. Kilkudziesięcioosobowa publiczność otrzymała egzemplarze promocyjne miesięcznika. Podczas szczecińskiego jubileuszu TSKŻ Cecylia Judek z Książnicy Pomorskiej i Róża Król apelowały o zwrócenie uwagi na potrzebę opracowania i popularyzacji twórczości Eliasza Rajzmana, poety związanego ze Szczecinem. Natomiast prof. Janusz Mieczkowski, jeden z autorów lipcowego wydania Słowa Żydowskiego, stwierdził, że to naprawdę dobrze, iż warszawska redakcja zauważyła tak odległe miasto – dzięki temu wcześniejsza praca badaczy miała możliwość być szerzej popularyzowana wśród odbiorców, którzy wcześniej prawdopodobnie się z jej efektami nie zetknęli. Program „Reunion 2010 – Szczecin” był bogaty. Podczas zjazdu odbyły się m.in. koncerty „Następców Tronów” i zespołu Lombard, spektakl Piwnicy pod Baranami, występ Kabaretu Moralnego Niepokoju, dancing, pokaz flamenco i filmów oraz prezentacja książki „Jak ci się uda uratować, pamiętaj Pawła Knapa”.

Po raz pierwszy przyjechałam na Reunion do Szczecina w 2007 r., teraz jestem tu drugi raz. Wizyty w tym mieście, z którym kiedyś byłam związana, pozwalają mi określić własną tożsamość i zrozumieć, kim jestem. Pierwszy powrót był ważny, w pewnym stopniu bolesny, ale też i zaskakujący – nie znałam takiego Szczecina, to miasto wypiękniało – mówiła o regularnie już organizowanych zjazdach emigrantów z 1968 r. jego uczestniczka, Rachela Halpern z Kalifornii (USA). Zjazd był okazją do spotkań i rozmów znajomych oraz przyjaciół z różnych zakątków świata.

Pierwszym dniem obchodów 60. rocznicy powstania TSKŻ w Katowicach był 23 października 2010 roku. Uroczystość miała miejsce w kinie Światowid, gdzie honorowym gościem był prezydent Katowic – Piotr Uszok, który zapalił świece na menorze.

Prezydent gratulując i wręczając list Przewodniczącej Elżbiecie Fajerman, mówił o pracy na rzecz środowiska i regionu oraz zapewniał, że inicjatywy TSKŻ Katowice zawsze będzie przyjmował z życzliwością. Głos zabrał również przybyły z Warszawy Henryk Albert, dyrektor biura Zarządu Głównego TSKŻ. Gościem był katolicki duszpasterz ks. Paweł Buchta, proboszcz parafii pw. Apostołów św. Piotra i Pawła. W spotkaniu uczestniczył także rabin Katowic Joshua Ellis wraz z małżonką Raissą, wieloletnią członkinią katowickiego TSKŻ. Zarząd TSKŻ Katowice uhonorował zasłużonych członków i sympatyków TSKŻ Katowice za owocną, nieocenioną współpracę na przestrzeni lat, wręczając im dyplomy wraz z serdecznymi podziękowaniami.

Przewodnicząca katowickiego TSKŻ Elżbieta Fajerman przytoczyła historię działalności swojej placówki. W swoim wystąpieniu mówiła o popularyzowaniu tysiącletnich tradycji narodu żydowskiego, wspieraniu dzieci oraz osób w wieku podeszłym znajdujących się w trudnej sytuacji, a także o upowszechnianiu dorobku artystycznego Żydów. Stwierdziła także, iż katowicki oddział TSKŻ przezwyciężając tragedię wojny, Holokaustu, Marca ’68 i innych tragicznych wydarzeń, stawiał sobie za cel budowanie świata otwartości, współpracy i partnerstwa. Funkcjonujące obok siebie dwa światy – polski i żydowski – przenikały się w sposób naturalny, a wpływy zauważalne są do dziś w wielu dziedzinach. Pielęgnując pamięć o dramatycznych kartach historii polskiej i żydowskiej oraz latach oznaczonych cierpieniem, TSKŻ Katowice tworzy nowe drogi dialogu i współdziałania – mówiła.

Po tym wystąpieniu wyświetlono film Żydzi Górnośląscy w reżyserii Pawła Daniela Satali oparty na wspomnieniach Żydów z związanych z regionem, fragmentach Polskiej Kroniki Filmowej i komentarzach historyków. W filmie dużo miejsca poświęcono katowickim Żydom. Z gościnnym występem przyjechał zespół Jarmuła Band, który prezentował żydowską muzykę w nowoczesnej aranżacji, a wokalistka Noemi roztańczyła całą publiczność. Zespół występował na przemian z przybyłymi z Bytomia Elżbietą Drąg (mezzosopran) oraz tenorem Juliuszem Ursynem-Niemcewiczem. Widownia zamieniła się w salę balową. Rozbawiona publiczność tańczyła w rytm Havy nagili i innych żydowskich szlagierów. Spośród tancerzy największe brawa zebrał Jan Ziderer z Bytomia, nestor środowiska, który w tym roku ukończył 92 lata. We foyer obejrzeć można było wystawę zdjęć Czas i ludzie prezentującą 60 lat TSKŻ w Katowicach, którą przygotowały Elżbieta Fajerman i Izabella Kuehnel, z materiałów archiwalnych katowickiego TSKŻ oraz zdjęć dostarczonych przez członków tej organizacji. Z zebranych materiałów autorki wystawy przygotowały także folder; zainteresowanie wydawnictwem było tak duże, że folderów zabrakło i konieczny będzie ich dodruk. Wznoszono jubileuszowe toasty za dalszą pomyślność. Raczono się żydowskimi, koszernymi potrawami przygotowanymi przez członkinie TSKŻ. Przybyli zajadali się licznymi sałatkami, cymesem oraz pięknie wyglądającymi i równie dobrze smakującymi ciastkami w kształcie Gwiazdy Dawida.

24 października, tym razem już na klubowej scenie TSKŻ w Katowicach przy ulicy 3 Maja 16, młodzież z liceum Mickiewicza wystawiła spektakl oparty na zapiskach z kronik TSKŻ i prezentujący jego historię. Autorem scenariusza i reżyserem był Tobiasz Banyś. Tego popołudnia do grona świętujących i oklaskujących jubileuszowe uroczystości dołączyli także naczelny rabin Polski Michael Schudrich i Włodzimierz Kac, przewodniczący Gminy Żydowskiej w Katowicach. Z recitalem piosenkarskim wystąpili Krystyna i Sylwester Szwedowie.

Po uczcie duchowej przyszła kolej na ucztę ucztę dla ciała. Stół szwedzki zastawiony był jak najbardziej żydowskimi potrawami, które własnoręcznie w kuchni koszernej przygotowały członkinie katowickiego oddziału TSKŻ, na czele z szefową Elżbietą Fajerman, która została zasypana kwiatami oraz gratulacjami i podziękowaniami za wiele lat bardzo oddanej pracy na rzecz TSKŻ w Katowicach.

Uroczystości zorganizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Noworoczna kolacja z okazji Rosz Haszana odbyła się 8 września w siedzibie wałbrzyskiego klubu TSKŻ. Jak zawsze przybyli członkowie oddziału i gminy żydowskiej oraz członkowie Stowarzyszenia Polska-Izrael. Gośćmi honorowymi byli członkowie Stowarzyszenia Maksymiliana Kolbe i dyrektor szpitala w Wałbrzychu dr Roman Szełemej. Spotkanie minutą ciszy rozpoczęła Dora Hiller-Mańczak; w ten sposób uczczona została pamięć Ludwika Hoffmana i Anieli Ajzenberg, którzy zmarli w lipcu 2010 r. Kolacja składała się z tradycyjnych dań – były jabłka, miód, chałki, ryby i mięso z kuglem ziemniaczanym oraz cymesem marchewkowym, a na deser ciasto z jabłkami, kawa i herbata. Całości dopełniały napoje chłodzące i wino. Atmosfera była rodzinna i bardzo miła. W czasie spotkania noworocznego rozmawiano o zbliżającym się Festynie Wielokulturowym, który z inicjatywy Sabiny Chrapek i przy pomocy przedstawicieli władz Wałbrzycha odbył się w dniu 12 września 2010 roku. Patronat honorowy nad festynem objęli: Ambasada Grecji, Konsulat Niemiec i Prezydent Miasta Piotr Kruczkowski. Udział wzięli w nim przedstawiciele wszystkich narodowości zamieszkujących Wałbrzych – byli Żydzi, Romowie, Grecy, autochtoniczni Niemcy, repatrianci z kresów wschodnich (m.in. Borysławia, Drohobycza, Lwowa) oraz Francji. Jeszcze przed wakacjami, w szkołach wałbrzyskich został ogłoszony konkurs rysunkowy dla dzieci i młodzieży, którego rozstrzygnięcie odbyło się na wałbrzyskim rynku, w przerwie między występami. Na estradzie wystąpiły zespoły Nowa Roma, Zorba, Zespół Pieśni i Tańca Wałbrzych, oraz chóry Frankofonów i Freundschaft. TSKŻ przygotował recital Danuty Stankiewicz i pokaz kabaretowy. W Atrium Biblioteki „Pod Atlantami” odbyły się warsztaty tańca izraelskiego, które przeprowadził instruktor z Jointu. Była też prezentowana wystawa o wałbrzyskich mniejszościach narodowych ze zbiorów własnych Biblioteki „Pod Atlantami”.

Na Rynku prezentowane były kuchnie mniejszości narodowych. Żydowskie potrawy, które pojawiły się na degustacji to czulent, maca i Hamantaszn – przygotowane przez działaczy oddziału TSKŻ. Wszyscy uczestnicy festynu, którzy bawili się na Rynku w Wałbrzychu pytali, czy to będzie impreza cykliczna, gdyż wszystko niezmiernie się im podobało. Jako organizatorzy mamy nadzieję, że tak się stanie.

Spotkanie z okazji Rosz Haszana zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Na początku września 2010r. członkowie wałbrzyskiego TSKŻ uczestniczyli w uroczystościach 71. rocznicy rozpoczęcia drugiej wojny światowej w byłym obozie koncentracyjnym Gross-Rosen w Rogoźnicy, gdzie pod mauzoleum zostały złożone kwiaty m.in. przez przedstawicielki zarządu oddziału – Dorę Hiller-Mańczak i Sabinę Chrapek.

Uroczystości zorganizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Le’chaim, czyli za życie – tak brzmiało hasło zorganizowanych na przełomie września i października 2010 roku „IV Dni Kultury Żydowskiej” w Olsztynie. Wydarzenie przygotowały Fundacja Borussia i Stowarzyszenie na Rzecz Kultury Żydowskiej B’Jachad, które upowszechniają w Olsztynie wiedzę o przedwojennej społeczności żydowskiej z tego regionu. W ramach czterodniowego programu festiwalu odbył się wykład Piotra Piluka z Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, który nawiązując do 60. rocznicy powstania organizacji, opowiadał o losach społeczności żydowskiej w czasach powojennych. Przy okazji warto wspomnieć, że TSKŻ współpracuje z organizatorami przedsięwzięcia od ubiegłego roku, bardzo ceniąc sobie tą współpracę.

Le’chaim ma przypominać, że kultura żydowska to nie tylko tragiczna przeszłość, ale i teraźniejszość, którą cały czas tworzymy; tak mówiła podczas inauguracji imprezy w olsztyńskim zamku Ewa Pohlke z B’Jachad. TSKŻ, jak już wspominaliśmy, reprezentował Piotr Piluk, który swą wypowiedzią podkreślał, iż hasło wydarzenia należy powiązać z 60. rocznicą utworzenia Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, które swą wieloletnią działalnością pokazuje, że pomimo Zagłady społeczność żydowska nadal trwa. Nasza organizacja to dowód życia Żydów w Polsce – wyjaśniał Piotr Piluk.

W restauracji żydowskiej Mazel Tov odbyło się noworoczne spotkanie członków gdańskiego oddziału TSKŻ. Poza członkami Stowarzyszenia wzięli w nim udział także przedstawiciele Rady Mniejszości Narodowych i Etnicznych na Pomorzu, na której czele stoi Jakub Szadaj- Przewodniczący gdańskiego Oddziału TSKŻ. Na stołach nie zabrakło tradycyjnych potraw związanych z Rosz Haszana, takich jak maczanego w miodzie ciasta, jabłek i daktyli, a także lampki wina. Noworoczne spotkanie było jednocześnie okazją do podsumowania mijającego 5770 roku oraz przyjęcia planów na nowy 5771 rok. Po wspólnej modlitwie przyszedł czas na część nieoficjalną i wzajemnie składanie życzeń – Szana Tova oraz towarzyską integrację.

Uroczystość została zorganizowana dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W tym roku, po raz pierwszy Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce zorganizowało imprezę z okazji Nowego Roku dla najmłodszych członków Stowarzyszenia. Spotkanie poprowadził dr Jocob Weitzner, przy wsparciu zaprzyjaźnionych rodziców dzieci. Do klubu TSKŻ w Warszawie przyszła liczna grupa maluchów, która poprzez zajęcia plastyczne i zabawę przy muzyce poznawała zwyczaje towarzyszące tradycyjnym obchodom święta Rosz Haszana. To bardzo radosne spotkanie zakończyło się postanowieniem, że w przyszłości, tego typu imprezy muszą być kontynuowane.

W pierwszej połowie września 2010r. członkowie warszawskiego Oddziału TSKŻ obchodzili uroczyście święto Rosz Haszana. Z tej właśnie okazji, dla bywalców i gości klubu TSKŻ przygotowany został wspaniały, świąteczny poczęstunek oraz specjalny koncert noworoczny. Ze względu na dużą ilość uczestników spotkania, skorzystaliśmy z gościnności klubu „Mamełe”. Przed kilkudziesięcioosobową publicznością wystąpił duet SopranoForte – Pani Joanna Morska-Osińska – sopranistka i skrzypaczka oraz Pani Lena Ledoff – pianistka. Joanna Morska-Osińska to absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami, koncertowała m.in. z Orkiestrą Filharmonii Narodowej. W latach 1997-98 przebywała w Japonii, koncertując jako kameralistka i solistka na zaproszenie Yamaha School of Music. Artystka mieszka również w Stanach Zjednoczonych, gdzie koncertuje jako wokalistka i instrumentalistka
z Santa Fe Chaber Orchestra, Oper Unlimited, Opera Southwest i New Mexico Symphony. Solistce towarzyszyła pianistka i kompozytorka – Pani Lena Ledoff, urodzona w Petersburgu, absolwentka wydziału fortepianowego Akademii Muzycznej w Woroneżu. Artystka brała udział w szeregu renomowanych festiwalach muzycznych, m.in. w Cameraimage, VII Międzynarodowym Festiwalu Pianistów Jazzowych, I i II Festiwalu Muzyki Filmowej Krzysztofa Komedy, Jazz Jamboree 2008, Inspiracje Chopinowskie i.t.d. W programie prezentowanym przez duet SopranoForte znalazły się znane przeboje żydowskie, piosenki z popularnych musicali, a także utwory Fryderyka Chopina. Obdarzone niezwykłą wyobraźnią artystki poprowadziły zebranych w świat zaczarowanych dźwięków. Publiczność znakomicie reagowała na ich występ. W miłej atmosferze, już po koncercie, długo jeszcze toczyły się rozmowy uczestników świątecznego spotkania, które zostało zrealizowane dzięki dotacji Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji.

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce uprzejmie informuje, że remont i zabezpieczenie konstrukcji budynku przed katastrofą wykonano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach programu „Rozwój infrastruktury kultury” ze środków pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

10 maja 2010r. minęła kolejna rocznica wyprowadzenia powstańców Żydów z płonącego getta. W 1943 roku, kiedy było już jasne, że powstanie upadło, dokonał tego Symcha Rotem (Kazik Ratajzer). Kilkunastu Żydów wyprowadził kanałami na ulicę Prostą; wielu z nich walczyło potem w Powstaniu Warszawskim.

13 maja br. właśnie na ul. Prostej 51 odsłonięty został pomnik upamiętniający tą heroiczną akcję. Przemawiał Minister Spraw Zagranicznych – Radosław Sikorski; w uroczystości udział wzięli ambasador Szewach Weiss i Pan Zygmunt Rolat. Zarząd Główny TSKŻ reprezentowali: Artur Hofman, Edward Odoner i Przemysław Daniel. Oczywiście specjalnym gościem był Symcha Rotem – od 2008 roku Honorowy Obywatel Warszawy.

Członkowie Zarządu Głównego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, na swym kwietniowym zebraniu byli świadkami niecodziennego, miłego wydarzenia. Trzej działacze Stowarzyszenia zostali uhonorowani przez pułkownika w stanie spoczynku - Daniela Przemysława. Dyplom Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Społecznego „Misja Pojednania” otrzymał z rąk Pana Daniela, członek Prezydium ZG TSKŻ – Pan Jakub Szadaj. Złote medale za Zasługi dla LOK – Społeczny Trud Obronności Kraju otrzymali: Przewodniczący TSKŻ – Pan Artur Hofman oraz Dyrektor Biura – Pan Henryk Albert. Wszystkim odznaczonym serdecznie gratulujemy!

W kwietniu 2010 roku, na posiedzeniu Zarządu Głównego TSKŻ, z czterech propozycji grafika – pani Magdaleny Koralewskiej, wybrano i zatwierdzono nowe logo organizacji, obowiązujące od dnia usankcjonowania.

25 kwietnia 2010 roku, w ośrodku wypoczynkowym TSKŻ w Śródborowie, odbył się wielki piknik z okazji 62 rocznicy ogłoszenia niepodległości przez państwo Izrael. Uroczystości jubileuszowe zorganizowane pod patronatem ambasady Izraela w Polsce, uświetnił swą obecnością attache d.s. kultury i II Sekretarz ambasady – Pan Alon Simhayoff, który dokonał uroczystego wciągnięcia na maszt flagi Izraela. Tego radosnego dnia gmach Śródborowianki pękał w szwach, bowiem na obchody Yom Haacmaut przybyło ponad sto osób skupionych wokół Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, ale także i z innych organizacji żydowskich, takich jak Stowarzyszenie Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej oraz Stowarzyszenie Dzieci Holocaustu. Do ośrodka w Śródborowie zawitało wielu członków z Oddziałów terenowych TSKŻ, na czele z przedstawicielami Katowic, Lublina, Częstochowy, Łodzi czy Bielska – Białej. Obecni byli także przedstawiciele Zarządu Głównego TSKŻ, z przewodniczącym Arturem Hofmanem na czele. Warto wspomnieć, że w czasie spotkania jubileuszowego odbyła się jeszcze jedna, bardzo miła uroczystość; przedstawiciel Stowarzyszenia Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata uhonorował Etel Szyc, Artura Hofmana i Henryka Alberta odznaczeniami za szczególne zaangażowanie w działalność na rzecz „Sprawiedliwych”. Część artystyczną majówki wzbogacił Żydowski Chór Clil, w wykonaniu którego poza wieloma pieśniami w języku jidysz i hebrajskim, uczestnicy jubileuszu mogli usłyszeć Hymn państwa Izrael. Z recitalem wystąpił także znany w środowisku żydowskim izraelski artysta Gienadij Iskhakov. Goście mogli również wysłuchać gitarowego mini koncertu w wykonaniu wirtuoza Michaiła Fedoroffa. Całości dopełnili aktorzy Teatru Żydowskiego, którym towarzyszyła Danuta Stankiewicz. Wspaniała pogoda umożliwiła zorganizowanie części programu na świeżym powietrzu. Był grill i wspólne muzykowanie. Wszyscy ze smutkiem patrzyli na zachodzące słońce zwiastujące schyłek dnia i zakończenie imprezy.

Uroczystości z okazji 62 rocznicy powstania Państwa Izrael odbywały się także w Oddziałach TSKŻ na terenie Polski. Wszędzie spotkania te przebiegały w radosnej i rodzinnej atmosferze. Serwowano żydowskie potrawy i bawiono się w rytm piosenek i utworów prezentowanych m.in. przez takich artystów jak: Danuta Stankiewicz, Gienadij Iskhakov, Monika Chrząstowska, Henryk Rajfer, Marek Węglarski i inni.

Spotkanie z okazji Dnia Niepodległości Izraela zostało zrealizowane dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Rok rocznie, 19 kwietnia Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce obchodzi rocznicę powstania w Getcie Warszawskim. Powstania, które wybuchło w wigilię żydowskiego święta Pesach i było pierwszym zbrojnym wystąpieniem przeciwko hitlerowskiemu najeźdźcy.

Tradycją jest, że o godzinie 12.00, pod pomnikiem Bohaterów Getta spotykają się wszyscy pragnący oddać hołd bojownikom warszawskiego getta. W 2010 roku uroczystości rocznicowe przebiegały w nieco innym tempie i nastroju, bowiem naznaczone były żałobą narodową po katastrofie smoleńskiej. Pod pomnik przyszło kilkaset osób, w tym przedstawiciele organizacji pozarządowych oraz władz państwowych i miasta stołecznego Warszawy.

Wieńce złożyli przedstawiciele Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, Stowarzyszenia Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej, Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu w Polsce, Żydowskiego Instytutu Historycznego, Teatru Żydowskiego, Fundacji Shalom, Fundacji Nissenbaumów i osoby prywatne. TSKŻ reprezentowane było przez członków Zarządu, w osobach przewodniczącego – Artura Hofmana, sekretarza - Ewy Prończuk, Hanny Rajber, Romana Antonowicza, Edwarda Odonera i dyrektora Biura – Henryka Alberta. Kadisz za powstańców odmówił rabin Michael Schudrich.

Po modlitwie zebrani przeszli pod monument upamiętniający Żegotę; w tym miejscu wiązankę złożył Profesor Władysław Bartoszewski i przedstawiciele organizacji żydowskich. Następnie wszyscy udali się pod płytę upamiętniającą Szmula Zygielbojma, który w akcie protestu przeciw eksterminacji Żydów i bezczynności zachodu popełnił samobójstwo. Wieńce złożono również przy Kopcu, miejscu dawnego bunkra Anielewicza, gdzie aktorka Teatru Żydowskiego – Pani Alina Świdowska wykonała pieśni getta. W marszu, który zakończył się na Umschlagplatz uczestniczyła także Pani Ewa Juńczyk – Ziomecka, która złożyła kwiaty i zapaliła znicze. W roku 2010, po raz pierwszy złożono hołd pod płytą pamiątkową Pawła Frenkla na ul. Muranowskiej 1. Nie zapomniano także o enklawie getta przy ulicy Siennej 55 i jak co roku złożono tam wieńce wraz z władzami dzielnicy Wola.
W związku z żałobą narodową wieczornica w Teatrze Żydowskim odbyła się tydzień później. Minutą ciszy uczczono poległych w katastrofie samolotu rządowego nad Smoleńskiem.
W dalszej części akademii zaprezentowany został film dokumentalny o ubiegłorocznych uroczystościach na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie, poświęcony żołnierzom Żydom walczącym w czasie II Wojny Światowej. W trakcie imprezy wręczone zostały medale Powstania w Getcie Warszawskim, które otrzymali między innymi: Ośrodek Karta i profesor Maria Janion, w imieniu której odznaczenie odebrała p. Kazimiera Szczuka.

Na tym zakończono część oficjalną obchodów 67 rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim. Po przerwie zgromadzeni obejrzeli spektakl oparty na utworach Władysława Szlengla, zatytułowany „Obrachunek z Bogiem” w reżyserii p. Artura Hofmana. Wieczornicę zakończyli aktorzy wraz z uczestnikami uroczystości, wspólnym wykonaniem hymnu bojowników getta.

Z inicjatywy Zarządu Głównego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, w Centrum Kultury „Łowicka” na warszawskim Mokotowie, 29 kwietnia zostało zaprezentowane widowisko artystyczne p.t. „Gdzie wtedy byłeś Panie?”. Był to kolejny mocny akcent w związku z 67 rocznicą powstania w Getcie Warszawskim, przygotowany z myślą o szerszej publiczności. Spektakl wyreżyserował Tadeusz Wiśniewski, a wystąpili w nim: Danuta Stankiewicz z towarzyszącym jej zespołem muzycznym, żydowski chór Clil oraz niezastąpiony Krzysztof Kolberger, w którego wykonaniu zebrani usłyszeli fragmenty utworów Juliana Tuwima.
Całość została zarejestrowana na płycie DVD.

Wszystkie działania związane z obchodami 67 rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim były możliwe dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Pod koniec marca 2010r., w Zarządzie Głównym TSKŻ oraz Oddziałach terenowych Stowarzyszenia, odbył się uroczysty Seder z okazji święta Pesach.

Zrealizowanie tego ważnego święta było możliwe dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

27 lutego 2010 roku Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, z okazji pełnego radości święta Purim zorganizowało Wielki Bal Kostiumowy. Mistrzem ceremonii tej wspaniałej imprezy był Janusz Tencer. Zabawa odbyła się w Teatrze Żydowskim, gdzie uczestnikom hulanek i swawoli wtórowała kapela „Alice Band”. Były konkursy z nagrodami i kojący podniebienie poczęstunek. Nie mogło oczywiście zabraknąć tzw. Uszu Hamana, czyli trójkątnych ciasteczek nadziewanych farszem owocowym lub makowym, zwanych humentaszami. Spełniony został także obowiązek religijny, który nakazuje w ten dzień pić alkohol, aż do momentu, w którym nie będzie można rozróżnić wznoszonych okrzyków „Niech będzie błogosławiony Mordechaj” i „Niech będzie przeklęty Haman”. Z wypełnieniem tej micwy nasi biesiadnicy nie mieli większego problemu. Przebrani w barwne kostiumy, zamaskowani, nadawali igraszkom i harcom szczególny, karnawałowy charakter. Wśród gości zauważyć można było ambasadora Szewacha Weissa i obecnego ambasadora Izraela w Polsce – Zvi Rav Ner’a z małżonką. Wszystkim dopisywał świetny humor , bo i okazja po temu była wyśmienita. Legendarna królowa Esterka pokonała podstępnego Hamana i udaremniła jego plan zniszczenia narodu żydowskiego. Dlatego święto Purim sprawia, że cały miesiąc zamienia się w czas radości i zabawy.

Wszyscy Członkowie Oddziałów TSKŻ obchodzili święto Purim w równie radosny i barwny sposób. Zabawę wzbogacały tradycyjne, świąteczne posiłki, którym towarzyszyli artyści: solista Opery Śląskiej - Julius Ursyn Niemcewicz, solistka Opery Szczecińskiej – Lucyna Boguszewska, Danuta Stankiewicz, Patrycja Zywert, Henryk Rajfer, Zespół Hagedeus, zespół Danziger Klezmorim.

Impreza odbyła się dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

„Żydowskie Walentynki” w warszawskim Oddziale TSKŻ

CHANUKA - "Święto świateł" upamiętnia cudowne wydarzenie po poświęceniu świątyni: niewielka ilość czystej rytualnie oliwy po otwarciu świątyni jerozolimskiej paliła się przez osiem dni.

To krótka geneza święta, które w szczególnie radosny sposób obchodzone jest przez Żydów na całym świecie. W tym roku Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce zorganizowało wielki Bal Chanukowy w swoim ośrodku szkoleniowo-wypoczynkowym w Śródborowie. Wszystkie imprezy organizowane w domu wczasowym TSKŻ, przyciągają zawsze rzesze gości, zwłaszcza tych z odległych zakątków Polski. Tak było i tym razem. Zabawy z okazji święta Chanuka organizowane są we wszystkich Oddziałach Stowarzyszenia, a mimo to, atmosfera „Śródborowianki” sprawia, że członkowie lokalnych Klubów TSKŻ, chętnie spędzają czas w jej podwojach. Tegoroczne Święto Chanuka było dodatkowym powodem, dla którego ośrodek pękał w szwach. Zarząd Główny zadbał o stan ducha i żołądka swoich gości. Impreza rozpoczęła się od wprowadzenia zebranych w arkany święta Chanuka, co z wielkim wdziękiem i estymą uczynił Pan Jakub Skrzypczak. Poprowadził tradycyjną Hawdalę, zapalił świeczkę „szames”, po czym inne osoby zapaliły dwie kolejne świece (12 grudnia br. był drugim dniem święta Chanuka). Organizatorzy rozdali wszystkim biesiadnikom maleńkie paczuszki z maskotką i symbolicznym grosikiem (tzw. Chanuka Geld) na szczęście oraz losy na loterię fantową i zaprosili do wspólnej zabawy. Atmosferę podgrzewał DJ, zachęcając do tańca w rytm najpopularniejszych żydowskich melodii. Personel „Śródborowianki”, jak zwykle stanął na wysokości zadania; potrawy kuchni żydowskiej zachwycały nawet najwybredniejszych koneserów i smakoszy. Poza wykwintnymi daniami serwowano także tradycyjne, chanukowe pączki i placki ziemniaczane. Ucztę, co jakiś czas przerywał wodzirej, który w zabawny sposób prowadził konkursy chanukowe. Przeprowadzono także loterię, w trakcie której wielu uczestników chanukowej zabawy wylosowało ciekawe upominki. „Gwoździem” programu był kabaret „Maca”, który tworzyli artyści Teatru Żydowskiego i piosenkarka Danuta Stankiewicz. Zespół fantastycznych osobowości, ich program i sposób prezentacji wywołał u przybyłych gości niemal nieprzerwany aplauz. Nad ranem podano gorący barszcz z pasztecikiem; potem już bawiono się do białego rana.

Bal Chanukowy w Śródborowie sprawił wielką radość wszystkim uczestnikom, pozwolił na spotkanie osób, które taką szansę mają tylko przy okazji tego typu uroczystości. Uroczystości, która została zrealizowana dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Oddział Warszawski Towarzystwa Społeczno-Kulturalngo Żydów w Polsce, podobnie jak inne Oddziały Stowarzyszenia, zorganizował w dniu 13 grudnia 2009 roku, odrębną imprezę z okazji święta Chanuka. Uroczystość mogła zostać zrealizowana dzięki dotacji Pana Zygmunta Rolata i ZG TSKŻ. Zaproszeni goście spotkali się w restauracji Magat; przybyło ponad 120 osób, w tym Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata, członkowie Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu, TSKŻ, Stowarzyszenia Kombatantów Żydowskich oraz innych organizacji żydowskich. Swoją obecnością zaszczycili organizatorów także przedstawiciele Urzędu m. st. Warszawy i ambasady Izraela w Polsce. Uroczystość poprowadziła instruktorka warszawskiego Oddziału TSKŻ – Pani Etel Szyc, która jak na dobrą gospodynię przystało, zabiegała o każdego gościa, dbała o odpowiedni świąteczny nastrój, prowadziła konkursy, pełniąc jednocześnie rolę konferansjera. Uroku chanukowej biesiadzie dodał koncert w wykonaniu młodych adeptów szkoły muzycznej (skrzypka i wiolonczelisty) oraz występ, jak zwykle wspaniałych, artystów Teatru Żydowskiego, w osobach: Doroty Salamon, Marka Węglarskiego i Henryka Rajfera, którym akompaniowała niezastąpiona Teresa Wrońska. Zabawa była bardzo udana, a w kuluarach słychać było odgłosy żalu, że dobiegła końca.

W tym roku po raz kolejny Stowarzyszenie Twórców i Przyjaciół Kultury Cygańskiej im. Bronisławy Wajs Papuszy, w Gorzowie Wielkopolskim, zorganizowało w dniu 13 grudnia trzecią edycję „Wigilii Kultur i Narodów” – spotkań przedstawicieli mniejszości narodowych i grup etnicznych pn. „Wielość w jedności”. Imprezie patronował Prezydent Miasta Gorzowa Wlkp. Zasadą przedsięwzięcia jest, że co roku zmienia się gospodarz Wieczerzy. W tym roku, żydowskie święto Chanuka zaprezentowała Gmina Żydowska wraz z Towarzystwem Społeczno-Kulturalnym Żydów w Polsce – Oddział w Szczecinie, pod kierownictwem Pani Róży Król. Zarząd Główny TSKŻ, pragnąc wyrazić organizatorom wdzięczność za pielęgnowanie tradycji różnych narodów, wydelegował artystkę – Danutę Stankiewicz wraz z towarzyszącymi jej muzykami, by swym występem ubarwili spotkanie ze świętem Chanuki.

W dniach 18 - 20 października byliśmy świadkami wielkiego wydarzenia jakim był Zjazd Światowego Związku Żydów Częstochowian i ich Potomków, nie tylko z racji samych obchodów, ale też współorganizacji II Międzynarodowej Konferencji pod tytułem „Żydzi Częstochowianie. Współistnienie, Holocaust, Pamięć - losy Żydów Częstochowian 1945-2009 i wystąpień członków TSKŻ - Haliny Wasilewicz - Przewodniczącej Oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce w Częstochowie i Henryka Alberta, również częstochowianina – Dyrektora Biura Zarządu Głównego w Warszawie. Uczestnicy Zjazdu przyjechali do Częstochowy z Europy, Stanów Zjednoczonych i Australii. Światowy Związek Żydów Częstochowian i ich Potomków powstał w 2006 roku, z osób wywodzących się z miasta Częstochowa.

Zygmunt Rolat częstochowianin, inicjator i organizator Kongresu Żydów Częstochowian, jest założycielem i wieloletnim Przewodniczącym Światowego Związku Żydów Częstochowian i ich Potomków. To właśnie Jemu zawdzięczać należy, że rozproszeni po świecie Żydzi częstochowscy, powracają do swego rodzinnego miasta i uczestniczą aktywnie w pracach Związku. Jednym z nich jest Samuel Willenberg, znany izraelski rzeźbiarz, syn Pereca Willenberga, twórcy dekoracji wnętrz częstochowskiej Synagogi, zniszczonej w 1939 roku oraz Gabriel Horowitz, syn założyciela Żydowskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Częstochowie w 1929 roku. W czasie trwania Zjazdu odbyło się szereg interesujących imprez zarówno kulturalnych jak i naukowych, w których jak wspomnieliśmy uczestniczyli przedstawiciele naszego Stowarzyszenia. Ale nie byłoby Zjazdu bez znakomitości i podniosłych uroczystości, do których zaliczyć należy występ jednego z najsłynniejszych skrzypków świata Joshua Bella i jego niezwykłego instrumentu- skrzypiec stradivariusa, będącego kiedyś własnością innego wirtuoza - częstochowianina Bronisława Hubermana. Dokonano także odsłonięcia pomnika upamiętniającego 40 tys. Żydów z Częstochowy i okolic, deportowanych w 1942 r. do obozu zagłady w Treblince. Na dawnym częstochowskim Umschlagplatzu zebrani wysłuchali słów modlitwy „Słuchaj Izraelu” a tą podniosłą uroczystość zaszczycili swoją obecnością: Pani Ewa Junczyk-Ziomecka –Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP, naczelny rabin Polski - Michael Schudrich, rabini z Nowego Jorku i Tel Awiwu , Prezydent Miasta Częstochowa - Tadeusz Wrona oraz były ambasador Izraela w Polsce - Szewach Weiss. Pomnik zaprojektował Samuel Willenberg z Izraela, były więzień Treblinki, uczestnik buntu w obozie i jeden z niewielu uratowanych, którym udało się uciec, a ufundował go i przekazał społeczeństwu miasta Częstochowa Pan Zygmunt Rolat, który z tą inicjatywą wystąpił na poprzednim Zjeździe w 2006 roku.

Kolejnym wydarzeniem z udziałem Naczelnego Rabina Polski Michaela Schudricha, rabinów pomocniczych oraz Prezydenta Miasta Częstochowa Tadeusza Wrony były uroczystości na cmentarzu żydowskim, na którym znajduje się ok. 5 tys. nagrobków i który zaliczany jest do jednego z największych cmentarzy żydowskich w Polsce. Zaraz po nich nastąpiło odsłonięcie pamiątkowej tablicy „Żydowski Obóz Pracy Niewolniczej 1942-1945” na terenie dawnego obozu pracy niewolniczej Hasag Pelcery.

To tylko niektóre najważniejsze wydarzenia Zjazdu, który obfitował w wiele ciekawych spotkań i imprez kulturalnych, z udziałem wielu znakomitości, takich jak np. kantor Joseph Malowany, wybitny ekonomista -prof. Kazimierz Łaski i Elżbieta Penderecka, niestrudzona działaczka na rzecz polskiej kultury. Ale szczególne słowa podziękowania należą się inicjatorowi i organizatorowi Kongresu Żydów Częstochowian, jednocześnie Przewodniczącemu Światowego Związku Żydów Częstochowian i ich Potomków – Panu Zygmuntowi Rolatowi; bez jego inicjatywy i zaangażowania, uroczystości z okazji Zjazdu nie miałyby tak dużego wymiaru, a spotkania nie obfitowałyby w tyle wzruszeń i doznań pełnych rodzinnego klimatu. Bez jego autorytetu i wsparcia finansowego trudno byłoby także tak dostojnie upamiętnić historię miasta Częstochowy i jego żydowskich mieszkańców.

W dniach 16 – 18 października ZG TSKŻ współorganizował VI Spotkania z Kulturą Żydowską w Pszczynie. Warsztaty dla młodzieży i wykład połączony z prezentacją fotografii dokumentalnych ukazujących dziedzictwo kulturowe Żydów niemieckich na Śląsku przygotował Piotr Piluk. Jako gość specjalny wystąpiła dr Ewa Grochowska z Lublina, która omówiła wizerunek sztetl, z perspektywy twórczości Szolem Alejchema. Odbył się również koncert muzyki klezmerskiej. Zainteresowanie wzbudziła ciekawa oprawa graficzna imprezy. Spotkania były kontynuacja projektu „Odnalezione miejsca. Cmentarz Żydowski w Pszczynie”.

W tegorocznych III Dni Kultury Żydowskiej w Olsztynie udział wzięło Towarzystwo Społeczno – Kulturalne Żydów w Polsce z programem słowno-muzycznym zatytułowanym „ A w Olsztynie gra muzyka” . Wykonawcami byli aktorzy i muzycy Teatru Żydowskiego oraz gościnnie Danuta Stankiewicz z recitalem piosenek żydowskich. III Dni Kultury Żydowskiej przebiegały pod hasłem „Be-Jachad” czyli Razem, w dniach od 5 do 11 października 2009 roku i przypadały w czasie święta Szałasów-Sukkot.

W ramach obchodów organizowanych przez Stowarzyszenie na rzecz Kultury Żydowskiej Be-Jachad, Fundację „Borussia” oraz Miejski Ośrodek Kultury w Olsztynie przybliżona została mieszkańcom historia Żydów, muzyki i sztuki żydowskiej. W czasie obchodów na terenie miasta przygotowanych zostało dla wszystkich zainteresowanych wiele atrakcji i niespodzianek, w tym zaproponowany przez nasze Stowarzyszenie spektakl. Aktorzy i muzycy wielokrotnie bisowali, przy wypełnionej po brzegi widowni, we wspaniałej auli Miejskiego Ośrodka Kultury. W trakcie tegorocznych Dni Kultury Żydowskiej odbył się wernisaż wystawy Miny Gampel, malarki żydowskiego pochodzenia, która swoje dzieciństwo i wczesną młodość spędziła w Szczecinie, gdzie związała się z lokalnym TSKŻ. W 1957 roku wyemigrowała z Polski. Maluje bardzo obficie, czerpiąc swoje tematy głównie z przebogatej tradycji żydowskiej. Jej wystawa p.t. „Tradycja i współczesność” spotkała się z wielkim uznaniem zwiedzających.

III Dni Kultury Żydowskiej w Olsztynie odbywały się pod honorowym patronatem Marszałka Województwa Warmińsko -Mazurskiego oraz Ambasady Izraela w Polsce. Nasze Stowarzyszenie poproszone zostało o współorganizowanie kolejnych, IV Dni Kultury Żydowskiej w Olsztynie w 2010 roku. Otrzymaliśmy także zaproszenia do ościennych miast z prośbą o zaprezentowanie festiwalowego programu.

27 września 2009r. na scenie Teatru Żydowskiego w Warszawie, z okazji 70. rocznicy wybuchu II Wojny Światowej, zaprezentowane zostało widowisko pt. „Ja pamiętam”, w reżyserii Artura Hofmana. Organizatorem wydarzenia było Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, a jego główny akcent stanowiły relacje świadków: p.p. Haliny Elczewskiej, Danuty Mniewskiej, Przemysława Daniela i Mariana Majerowicza. Osobisty charakter narracji pozwolił widzom zbliżyć się do atmosfery tamtych dramatycznych dni.

Widowisko zostało zrealizowane dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W spektaklu, który wywarł porażające wrażenie, udział wzięli młodzi aktorzy Teatru Żydowskiego, którzy wcielili się w postacie niosące nie tylko świadectwo Holokaustu, ale także jego piętno. Dowodem są nie tylko wytatuowane na przedramieniu obozowe numery, ale także trauma, która głównym bohaterom nie pozwala zapomnieć.

Dzięki MSWiA widowisko zostało sfilmowane i posłuży nie tylko ku pamięci i przestrodze, ale także jako praca dydaktyczno – naukowa. Bo żaden, nawet najlepszy autor, pisarz, czy naukowiec, nie może się równać z tym, co napisało i ma do przekazania życie. Oby w przyszłości powstawały inne scenariusze !!!

25 września 2009r., w Centrum Kultury „Łowicka”, zorganizowany został uroczysty wieczór poświecony tematyce żydowskiej. Spotkanie p.t. „ W cieniu szabasowych świec” dostarczyło zebranym wielu niepowtarzalnych wrażeń. Poezję żydowską, w sposób jak zwykle doskonały, czytał Krzysztof Kolberger; pieśni o tematyce żydowskiej zaprezentowała Danuta Stankiewicz. Artystom towarzyszył zespół muzyków z Teatru Żydowskiego w Warszawie. Scenariusz tego niezwykłego wydarzenia kulturalnego zrealizowanego w ramach projektu „Śmietanka Towarzyska”, przygotował Tadeusz Wiśniewski, który zwrócił się do przybyłych gości z następującymi słowami, cyt:

„Drodzy Goście, nie traktujcie „Śmietanki” tylko jako koncertu, ale pozwólcie sobie przyjść wcześniej i wyjść później, aby kultywować sztukę konwersacji.”

Rzeczywiście, trzeba przyznać, że spotkanie w Cieniu Szabasowych Świec” wywarło na widzach ogromne wrażenie, a interpretacja wierszy i pieśni żydowskich spotkała się z wielkim aplauzem publiczności, długo rozpamiętywanych jeszcze przy kawiarnianych stolikach Centrum Łowicka. Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce było współorganizatorem tego fantastycznego przedsięwzięcia.

We wrześniu 2009 roku wszyscy członkowie diaspory żydowskiej obchodzili swoje wielkie, doroczne święto – Nowy Rok – Rosz Haszana. Uroczystości odbyły się w oddziałach TSKŻ w całej Polsce. Każdy z Klubów przygotował świąteczną imprezę w odmienny sposób. Dla przykładu, w warszawskim TSKŻ, z okazji 5770 roku wystąpili aktorzy Teatru Żydowskiego, a przedstawiciele Chabat Lubawicz wygłosili krótką prelekcję o znaczeniu święta i jak nakazuje tradycja – zadęli w szofar. Uczniowie szkoły Lauder Morasha przygotowali noworoczne pączki. Całość sfinansował Zarząd Główny TSKŻ, dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Członkowie wrocławskiego Klubu Stowarzyszenia, przy tradycyjnym poczęstunku, wysłuchali prelekcji na temat genezy Rosz – Haszana, wygłoszonej przez Pana Henryka Robaka, po czym obejrzeli 2 filmy z udziałem Juliusza Bergera, nieżyjącego już aktora Teatru Żydowskiego. Nowy Rok w Żarach obchodzono w pięknej, stylowej restauracji hotelu „Chopin”, do którego przybyli także członkowie TSKZ z odległego Głogowa, Zielonej Góry, Nowej Soli i Lubska. Spotkanie odbyło się w miłej świątecznej atmosferze, a uroku z pewnością dodał występ artystki Teatru Powszechnego im. J. Kochanowskiego w Radomiu – Pani Patrycji Zywert, która wykonała pieśni żydowskie, również w języku jidysz. Zarówno poczęstunek jak i przyjęty bardzo ciepło koncert, zrealizowane zostały dzięki dotacji MSWiA. Członkowie Oddziału w Legnicy, Nowy Rok spędzili wraz z zaprzyjaźnionymi członkami dzierżoniowskiego Oddziału TSKŻ. Wspólna zabawa i gościnność gospodarzy na długo pozostanie w pamięci wszystkich uczestników Rosz – Haszana.

Należy podkreślić, że wszystkie noworoczne uroczystości zorganizowane zostały dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

70. rocznicę wybuchu II Wojny Światowej obchodzono w wielu Oddziałach TSKŻ. Przedstawiciele Wałbrzyskiego Oddziału uczestniczyli w uroczystościach zorganizowanych w obozie koncentracyjnym w Gross-Rosen w Rogoźnicy, gdzie przebywali więźniowie z różnych krajów Europy, w tym wielu Żydów.

Patronat nad uroczystościami objął Prezydent RP – Pan Lech Kaczyński, którego list odczytała posłanka Anna Zalewska. Pośród zaproszonych gości byli m.in. senator Stanisław Jurewicz, wicemarszałek województwa dolnośląskiego Jerzy Łużniak oraz przedstawiciele władz Strzegomia, Wałbrzycha i Świdnicy. Najważniejszymi gośćmi byli jednak więźniowie, którzy przeżyli obóz. Niestety, pozostało ich niewielu, a niektórzy z nich nie byli już w stanie przyjechać na uroczystości.

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce reprezentowała Pani Sabina Chrapek, instruktor oddziału TSKŻ w Wałbrzychu. W imieniu wszystkich członków Stowarzyszenia złożyła wieniec pod Pomnikiem Mauzoleum, a pod tablicą upamiętniającą Powstanie w Getcie Warszawskim zapaliła symboliczny znicz. Uczestnictwo przedstawiciela TSKZ w uroczystościach rocznicowych, możliwe było dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W piątek - 7 sierpnia br., w Domu Wczasowym w Śródborowie, należącym do Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego Żydów w Polsce obchodzono kolejny już wieczór szabasowy, zorganizowany szczególnie dla pensjonariuszy i zaproszonych gości. Wśród wypoczywających na turnusie sierpniowym są stali bywalcy, przyjeżdżający rok rocznie do ośrodka z Francji, Niemiec, Izraela i Holandii. Sródborowianka zawsze udzielała i udziela serdecznej gościny członkom TSKŻ oraz wszystkim innym gościom, pragnącym spędzić czas w w tym szczególnym miejscu.

Pan Motek Weinryb z Niemiec jest jednym z tych, dla których ośrodek w Śródborowie jest drugim domem i to on rozpoczął ten uroczy wieczór modlitwą; następnie zapalono świece, poczęstowano zebranych winem i chałką. Szabasowe pieśni w wykonaniu wszystkich obecnych, dodały tylko powagi i specyficznego klimatu temu uroczystemu spotkaniu. Po kolacji pełnej wspaniałych, świątecznych potraw przygotowanych przez kierownictwo i personel Domu Wczasowego "Sródborowianka", wczasowicze wysłuchali koncertu piosenek żydowskich w wykonaniu Danuty Stankiewicz. Po uczcie cielesnej i duchowej, na odnowionym tarasie ośrodka, długo jeszcze zadowoleni goście dyskutowali i przeżywali piątkowy wieczór.

W dniach 13-18 lipca br., w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą, odbył się IV Festiwal Muzyki i Tradycji Klezmerskiej. Po raz kolejny powróciły wspomnienia o przedwojennym Sztetł Kuzmir. W „Knajpie u Fryzjera”, Synagodze na Małym Rynku, czy w Kolegium Sztuk Pięknych UMSC, przez 6 dni odbywały się koncerty, spektakle, wystawy, warsztaty emisji głosu i nauka tańca izraelskiego. Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, reprezentowane przez Wiceprzewodniczącego - Edwarda Odonera, Sekretarza-Ewę Prończuk i Dyrektora Biura ZG- Henryka Alberta, było jednym z organizatorów tegorocznego festiwalu obok Kazimierskiego Ośrodka Kultury, Knajpy „U Fryzjera”, Kawiarni Artystycznej „Hades” z Lublina i Urzędu Miasta i Gminy Kazimierz Dolny.

Każdy kolejny dzień festiwalu, od rana do późnych godzin nocnych, rozbrzmiewał muzyką klezmerską i piosenką żydowską; w specyficzny sposób przybliżał i przywracał zaginiony świat żydowskiego miasteczka. Artyści występujący w ramach Festiwalu, dostarczyli mieszkańcom oraz turystom z Polski i zagranicy fantastycznych wrażeń. Zaprezentowali repertuar na najwyższym poziomie, pozwalający choć na te kilka dni odnaleźć się w świecie, którego już nie ma. Z koncertem zatytułowanym „Lechaim” wystąpiła Danuta Stankiewicz i jej przyjaciele z Teatru Żydowskiego w Warszawie. Koncertowali także: Musica Vena Klezmer Section, Sharena, Max Klezmer Band, Kazimierska Synagoga, Ot Azoj z Holandii, Di Kuzine, Bubliczki Cashubian Klezmer Band oraz Hamburg Klezmer Band z Niemiec. Goście mieli możliwość obejrzeć spektakl pt.„Siedem twarzy wystawiony przez „Teatr Pod Celą” z Lublina, usłyszeli także „Opowieści z Bramy” Teatru NN i monodram „Ostatni Demon” w wykonaniu Witolda Dąbrowskiego. Warsztaty muzyczno-taneczne poprowadziła Monika Leszczyńska, a emisji głosu uczył Marek Ravski. Podczas Koncertu Finałowego dokonano posumowania warsztatów i wręczono nagrody.

Echo minionego festiwalu jeszcze długo snuć się będzie po uliczkach starego Kazimierza i brzmieć będzie w uszach przybyłych na tegoroczną imprezę.

24 czerwca 2009 roku wmurowany został kamień węgielny pod Wyższą Szkołę Filologii Hebrajskiej w Toruniu. Inicjatorem i założycielem Szkoły jest Prowincja Świętego Franciszka z Asyżu – Zakon Braci Mniejszych Franciszkanów w Polsce. Budowa tej uczelni uzyskała poparcie wielu środowisk, osób i instytucji, zarówno kościelnych jak i świeckich, w tym działaczy samorządowych, naukowych i politycznych. Ideę utworzenia Szkoły poparły również środowiska żydowskie, reprezentowane m.in. przez: byłego Ambasadora Izraela – Dawida Pelega, obecnego Ambasadora Izraela w Polsce – Zvi Rav-Nera, biznesmena i mecenasa sztuki Zygmunta Rolata, Prof. Szewacha Weissa oraz Naczelnego Rabina Polski – Michaela Schudricha.

W uroczystości wmurowania kamienia węgielnego wzięło udział wielu znakomitych gości, m.in. Ewa Juńczyk-Ziomecka - Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP, Biskup toruński-Andrzej Suski, Jan Wyrowiński-Senator RP, Piotr Całbecki-Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Michał Zalewski – Prezydent Miasta Torunia, Barbara Królikowska-Ziemkiewicz - Radna Miasta Torunia, Przewodniczący Amerykańskiej Rady Muzeum Historii Żydów Polskich-Zygmunt Rolat, Naczelny Rabin Polski - Michael Schudrich, Profesor Szewach Weiss i inni. Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce reprezentowali: Przewodniczący- Artur Hofman, Sekretarz- Ewa Prończuk, Dyrektor Biura- Henryk Albert oraz członek łódzkiego Oddziału TSKŻ - Adam Brzuszkiewicz.

Wyższa Szkoła Filologii Hebrajskiej rozpocznie swoją działalność 4 października br. „Słowo Żydowskie”, którego wydawcą jest TSKŻ, będzie monitorować działalność uczelni i na swoich łamach na bieżąco informować swoich czytelników o najważniejszych wydarzeniach dotyczących uczelni.

Tegoroczne uroczystości związane z 61. rocznicą powstania Państwa Izrael, miały nieco inny wymiar niż te, zorganizowane w roku ubiegłym. Ale mimo, iż nie była to tzw. okrągła rocznica, członkowie Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce obchodzili ją bardzo uroczyście. W klubach TSKZ w całej Polsce odbyło się szereg imprez, podkreślających wagę i znaczenie Izraela, zwłaszcza dla Żydów w diasporze. Organizowano wykłady, prelekcje, pikniki, koncerty, przy okazji których serwowano potrawy kuchni izraelskiej. Z okazji Jom Haacmaut w Oddziałach TSKŻ w terenie, wielu znakomitych artystów zaprezentowało swój dorobek, dostarczając gościom niezapomnianych wrażeń. Byli to m.in. aktorzy Teatru Żydowskiego w Warszawie, Wojciech Wiliński, Gienadij Iskhakov oraz Danuta Stankiewicz, a także znakomity tenor Opery Śląskiej – Juliusz Ursyn Niemcewicz.

Dzień Niepodległości Izraela obchodzony jest przez członków TSKŻ z wielką radością.
Nie byłoby to możliwe, gdyby nie dotacja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

21 kwietnia 2009 roku nowy ambasador Izraela w Polsce złożył listy uwierzytelniające.

Zvi Rav Ner urodził się w Świdnicy w 1951 roku. W 1957 wraz z rodzicami wyemigrował do Izraela, gdzie w roku 1976 ukończył Telawiwski Uniwersytet, otrzymując dyplom w zakresie filmu i literatury hebrajskiej. Rok później wstąpił do izraelskiego MSZ. Przebywał na placówkach m.in. w Helsinkach, Bukareszcie i Londynie, gdzie pełnił funkcję charge d’affairs. W 1990 r. przez okres trzech miesięcy jako charge d’affairs kierował ambasadą Izraela w Warszawie. Przez ostatnie trzy lata był dyrektorem departamentu Środkowej Europy w izraelskim MSZ.

Zvi Rav-Ner jest żonaty (małżonka Diti jest znaną malarką), ojcem córki i dwóch synów, ma również dwoje wnuków. Biegle mówi po polsku.

Członkowie organizacji żydowskich, w tym TSKŻ, spotkali się z Panem Ambasadorem m.in. podczas obchodów 61. rocznicy powstania Państwa Izrael, zorganizowanej w Hotelu Marriott
w Warszawie. W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele środowisk twórczych, dziennikarze, politycy, na czele z Panią Ewą Junczyk-Ziomecką, Sekretarzem Stanu
w Kancelarii Prezydenta RP.

„Słowo Żydowskie” było patronem medialnym tegorocznego Międzynarodowego Festiwalu Filmowego – Żydowskie Motywy. Przez sześć dni przez stołeczne kino Muranów przewinęło się tysiące widzów, którzy obejrzeli 46 filmów fabularnych, dokumentalnych i animowanych o tematyce żydowskiej, wyłonionych spośród przeszło 300 zgłoszonych na tegoroczny festiwal. Pięcioosobowe jury pod przewodnictwem litewskiej dokumentalistki Vity Żelakkevicute przyznało Złotego Warszawskiego Feniksa oraz 25 tys. zł. – główną nagrodę festiwalu - Joannie Dylewskiej za film „Po-lin. Okruchy pamięci.”, fascynujący dokument o świecie żydowskich przedwojennych miasteczek. Obraz ten został zrealizowany na podstawie amatorskich materiałów nakręconych przez Żydów w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku.

Trzy, równorzędne drugie nagrody otrzymały: izraelski film fabularny „Makaronik” w reżyserii Ayelet Menachemi, film „Radegast” - dokument Borysa Lankosza i Andrzeja Barta traktujący o kilkudziesięciu tysiącach Żydów z Zachodniej Europy przesiedlonych do łódzkiego getta oraz krótkometrażowy film animowany „Serce Amosa Kleina” w reżyserii Michal i Uri Kranom.

Specjalną nagrodę publiczności otrzymał izraelski dokument „Wysiedleni” mówiący
o ewakuacji osiedli ze Strefy Gazy.

Gościem specjalnym festiwalu był znakomity operator Adam Holender, którego filmy, m.in. „Nocny kowboj” i „Dym” można było obejrzeć na pokazach pozakonkursowych.

25 kwietnia 2009 roku podczas zebrania Zarządu Głównego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, Złotym Krzyżem Zasługi dla Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari, odznaczony został członek ZG TSKŻ , przewodniczący oddziału TSKŻ w Gdańsku - Jakub Szadaj. Złotymi medalami za zasługi dla Ligii Obrony Kraju – Społeczny Trud Obronności Kraju odznaczeni zostali; dr Renata Rubinsztajn
i dr Ignacy Einhorn. Srebrnymi medalami za zasługi dla Ligii Obrony Kraju – Społeczny Trud Obronności Kraju odznaczeni zostali Henryk Albert i Piotr Piluk. Odznaczenia wręczali: przedstawiciel Zarządu Głównego Ligii Obrony Kraju pułkownik rezerwy - Daniel Przemysław i przewodniczący ZG TSKŻ - Artur Hofman.
Wszystkim odznaczonym serdecznie gratulujemy !!!

Pesach to święto obchodzone na pamiątkę wyzwolenia Żydów z niewoli egipskiej.
W Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8, poczynając od 14 dnia nisan. Pierwszy wieczór Paschy, zwany wieczorem sederowym, jest najbardziej uroczystym momentem życia żydowskiego. Spożywa się wtedy w gronie rodziny uroczystą kolację, podczas której czytana jest Hagada opowiadająca o wyjściu z Egiptu.
To radosne święto obchodzone jest we wszystkich Oddziałach naszego Stowarzyszenia; zdjęcie obok przedstawia Etel Szyc – instruktora Warszawskiego Oddziału TSKŻ, w czasie uroczystości świątecznych, które mogły zostać zrealizowane dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

19 kwietnia jest datą, która na zawsze pozostanie w pamięci zbiorowej Żydów polskich. Zryw powstańczy w 1943 roku w Getcie Warszawskim, był pierwszym powstaniem w okupowanej Europie. Bez szans na zwycięstwo bez nadziei na przetrwanie Żydzi Getta Warszawskiego pokazali, że potrafią walczyć. Rocznicę tej nierównej bitwy garstki Żydów z bezwzględnym, obłąkańczo morderczym okupantem niemieckim obchodzą nie tylko członkowie społeczności żydowskiej stolicy, ale także Żydzi skupieni w miastach i miasteczkach całej Polski. Przedstawiciele Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce wraz z członkami bratnich organizacji i lokalną społecznością, złożyli jak co roku, kwiaty i wiązanki
w miejscach upamiętniających martyrologię Żydów Polskich, okazując w ten skromny sposób wdzięczność i szacunek tym, którzy brali udział w powstaniu i polegli w desperackim akcie odwagi.
W Oddziałach TSKŻ odbywały się akademie, na których odczytywano okolicznościowe referaty; ze specjalnie przygotowanym materiałem występowali artyści Teatru Żydowskiego. Wielkie wrażenie na uczestnikach wieczornic w wielu Oddziałach, zrobił spektakl słowno – muzyczny w wykonaniu artystek – Ernestyny Winnickiej i Danuty Stankiewicz. Odczytywane fragmenty pamiętnika kobiety z Żydowskiej Organizacji Bojowej ŻOB, przeplatane rzewnymi pieśniami, dodawały dramatyzmu spotkaniom i szczególnie ostro przypominały wydarzenia sprzed 66 lat.

Uroczystości poświęcone upamiętnieniu Powstania w Getcie Warszawskim, zarówno
w Zarządzie Głównym, jak i w Oddziałach Terenowych TSKŻ, mogły się odbyć dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, za co korzystając z okazji serdecznie dziękujemy.

19 kwietnia 2009 - 66. rocznica wybuchu powstania w Getcie Warszawskim. Uroczystego złożenia wieńców pod zachowanym fragmentem muru Getta, dokonali przedstawiciele Zarządu Dzielnicy Wola m. st. Warszawy: Pan Marek Andruk - Burmistrz Dzielnicy Wola, Pan Paweł Pawlak - Zastępca Burmistrza Dzielnicy Wola oraz Pan Edward Odoner - Wiceprzewodniczący Towarzystwa Społeczno - Kulturalnego Żydów w Polsce.
Ten niewielki fragment muru Warszawskiego Getta, przypominający do czego prowadzi antysemityzm, ksenofobia i brak tolerancji, został zachowany i otoczony opieką, dzięki staraniom Pana Mieczysława Jędruszczaka.
Obchody zorganizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce informuje, że w związku ze śmiercią jednego z członków Zarządu Głównego, postanowiło na ostatnim posiedzeniu Zarządu
w dniu 25 kwietnia 2009 roku, uzupełnić skład Zarządu i powołać doń Panią Mirosławę Ziembę-Szuraj, członka lubelskiego Oddziału TSKŻ i delegata na Zjazd.
Nowo powołanej członkini ZG życzymy owocnej współpracy.

"Śpiewaj! I harfę chwyć w dłonie, lekką, z pustego drzewa,
Ciężarem palców wydobądź ze strun jej tony wysokie,
Tak jakby to serca czyniły zbolałe, ostatnią pieśń śpiewaj,
Zaśpiewaj dziś o ginących ostatnich Żydach w Europie.”

Tak pisał w swym poemacie „Pieśń o zamordowanym żydowskim narodzie” Icchak Kacenelson, żydowski poeta i dramaturg, członek grupy bojowej ŻOB, biorący udział w powstaniu w Getcie Warszawskim, zamordowany 1 maja 1944 roku w obozie zagłady Auschwitz.
Choć od tamtych dramatycznych wydarzeń minęło już 66 lat, pamięć o nich jest wiecznie żywa. Rok rocznie, w kwietniu, społeczność żydowska spotyka się pod pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego, by po raz kolejny oddać hołd walczącym o godną śmierć powstańcom. Każdego roku, także i w tym, w uroczystościach udział wzięli przedstawiciele władz państwowych, samorządowych, członkowie organizacji żydowskich, społeczność Warszawy. Wieńce złożono pod Pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego, przy płycie ku czci „Żegoty” i ku czci Szmula Zygielbojma, przy Bunkrze Anielewicza oraz na Umschlagplatz. Nie zapomniano także o Siennej 55, gdzie zachował się ostatni fragment muru Getta Warszawskiego. Wieńce i wiązanki złożono również na cmentarzu żydowskim, gdzie odmówiona została modlitwa za zmarłych. Wieczorem, w Teatrze Żydowskim, odczytano wspomnienia ostatnich świadków walczącego Getta i wręczono okolicznościowe medale, Po przerwie zgromadzeni obejrzeli spektakl w reżyserii Artura Hofmana zatytułowany „Obrachunek z Bogiem”. Organizatorami obchodów 66. rocznicy powstania w Getcie Warszawskim były: Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, Teatr Żydowski i Stowarzyszenie Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej.
Uroczystości mogły się odbyć dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

• Zaproszenie (plik PDF)
  

W 1967 roku, Władysław Gomułka wygłosił przemówienie, w którym zawarł tezę o istnieniu w Polsce "syjonistycznej V kolumny", która akceptuje i popiera agresję Izraela na kraje arabskie. Stwierdził też, że "agresja Izraela jest rezultatem spisku najbardziej reakcyjnych sił międzynarodowego imperializmu". Od tego momentu, atakowano "syjonistów" na wszelkich zebraniach i zjazdach. Doprowadziło to do ".swoistej nagonki na Żydów i do zaostrzenia się nastrojów antysemickich. Ludzi, u których dopatrywano się pochodzenia żydowskiego lub którzy wypowiadali się głośno o swoich sympatiach prożydowskich, zwalniano z pracy, pozbawiano stanowisk, a odsuniętych od władzy zastępowano innymi osobami. Po rozprawieniu się przez partię ze studentami i naukowcami zajęto się dalszymi prześladowaniami osób pochodzenia żydowskiego. Wskutek kampanii antysemickiej w latach 1968-1972 opuściło Polskę 20 000 osób. Aby dostać pozwolenie na wyjazd żydowscy emigranci (oraz ich nie-żydowscy współmałżonkowie) musieli podpisać podanie do Rady Państwa o zrzeczenie się polskiego obywatelstwa. Zamiast polskich paszportów otrzymywali oni tzw. dokumenty podróży ważne tylko na wyjazd z Polski i bez prawa powrotu, w których było napisane, że "posiadacz niniejszego dokumentu nie jest obywatelem polskim".

Te dramatyczne wydarzenia, odżywają ze wzmożoną siłą, każdego roku, na Dworcu Gdańskim; to stąd polscy Żydzi wyjeżdżali w nieznane, opuszczając kraj, który uważali za swoją ojczyznę.

8 marca 2009r. przedstawiciele Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce złożyli kwiaty pod tablicą, upamiętniającą tamte dni.

Zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

„Serce tak mi zabiło, zakołysał się bal” – tak śpiewała Irena Santor w swym wielkim przeboju „Walc Embarras” i tak czułam się witając gości przybyłych na Bal Purimowy. Tegoroczną imprezę zorganizowaną przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, Fundację Shalom i Teatr Żydowski, rozpoczęliśmy ok. godziny 18.00 spektaklem „Cud Purimowy”. Widownia teatru „pękała w szwach”, a ja, z radości nie mogłam uciszyć kołatania serca. Cieszyłam się z frekwencji, z widoku uśmiechniętych twarzy i z przepięknych, pomysłowych kostiumów. Bo Purim, to żydowski karnawał; raj dla przebierańców, czas wyzwolenia z wszelkich zasad i konwenansów. W Purim wyobraźnia rozkwita, kicz miesza się ze sztuką, a tradycja z nowoczesnością. Tak też było na naszym balu. Artyści Teatru Żydowskiego, w fantastyczny sposób przedstawili zebranym ideę święta Purim, ukazali charakter różnorodnych postaci doskonale wpisujących się w karnawałowy nastrój. Tak przygotowani i rozbawieni goście, w fantazyjnych, bajecznie kolorowych strojach, ruszyli do foyer, gdzie czekali na nich organizatorzy i wodzirej. Po oficjalnym powitaniu rozpoczęła się zabawa w rytm muzyki, która każe tańczyć do upadłego. Zespół „Lubliner Klezmorim” zapewnił muzyczne tło, a korowód wirujących przebierańców dał niesamowity, spektakularny efekt.

Na bal przybyło wielu znamienitych gości, m.in. wojewoda mazowiecki – Pan Jacek Kozłowski i ambasador Szewach Weiss. Swoją obecnością zaszczycili nas przedstawiciele Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu, Stowarzyszenia Żydów Kombatantów oraz Gminy Żydowskiej z rabinem Michaelem Schudrichem na czele. Bardzo ucieszyło nas przybycie licznej grupy członków TSKŻ z Oddziałów terenowych organizacji. Gościliśmy kolegów z Częstochowy, Katowic, Legnicy, Wrocławia i dalekich Żar. Na uczestników balu, poza poczęstunkiem, czekała przede wszystkim uczta duchowa. Niezapomnianych wrażeń dostarczył nam tenor Opery Śląskiej w Bytomiu – Julius Ursyn Niemcewicz, w wykonaniu którego usłyszeliśmy m.in. przepiękną arię torreadora z opery „Carmen” Georg’a Bizet’a oraz ukazującą piękno i przebojowość muzyki arię „Va, pensiero” z opery „Nabucco” Giuseppe Verdiego. Nasz wspaniały artysta, po mistrzowsku wykonał wiązankę melodii Straussa; no bo cóż to byłby za bal, na którym nie tańczy się walca? Na parkiecie zrobiło się tłoczno, bo nie ma to jak stary, dobry walc! Pary wirowały, a baczne oko jurorów, czyli naszej dostojnej publiczności, obserwowało, komu należy się palma pierwszeństwa. Trzy wiodące pary obdarowane zostały nagrodami. Zabawa, w pięknej, malowniczej scenerii nabierała tempa; grali klezmerzy i DJ, aż nadszedł czas na artystkę, na którą wszyscy czekali. Danusia Stankiewicz, bo o niej mowa, nasza przyjaciółka, osoba, dla której ważna jest nie tylko muzyka, którą wykonuje, ale przede wszystkim ludzie, dla których śpiewa. Ona właśnie, w sposób profesjonalny, pełen gracji i uwodzenia porwała rozbawionych gości do wspólnego tańca. Na zmęczonych harcami uczestników balu, czekał w teatralnym holu karykaturzysta, którego portrety będą z pewnością świetną pamiątką po sobotniej uroczystości. Na parterze i piętrze budynku wrzało, bowiem przy okazji balu spotkali się wieloletni przyjaciele, przybyli z odległych rejonów Polski. Razem tańczyli, śpiewali, dyskutowali, wspominali. Upajałam się tym widokiem i z żalem myślałam, że ta wspaniała impreza kiedyś dobiegnie końca. Loteria, w której losującą „sierotką” była śliczna Jasmin Schancer, była prologiem zbliżającym nas nieuchronnie do finału. Loteria, w której każdy los wygrywał, odnosiła się do „Cudu Purimowego”, w którym królowa Esterka, swą mądrością i sprytem, wygrała los swojego narodu. Spojrzałam na zegar; było dobrze po północy. Zdałam sobie sprawę, że spowiła nas głęboka noc. Wyszłam przed teatr i zauważyłam, że księżyc przebija się przez zachmurzone niebo i oświetla wychodzące powoli z budynku, rozbawione i rozmarzone postaci. Patrząc na nie, na ich zachowanie, zrozumiałam, że ulegli oni, tej jedynej w swoim rodzaju, romantycznej, ale i zabawnej aurze Święta Purim. Sama nie wiem, kiedy w ślad za Ireną Santor, zaczęłam śpiewać: „echo balu przebrzmiało, skrzypiec sopran i alt, tylko jeszcze zostało serce wśród pustych sal”.

Ewa Prończuk

Zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło dzień 27 stycznia Międzynarodowym Dniem Pamięci o Holocauście. Z tej okazji, pod pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie, już po raz czwarty spotkali się przedstawiciele Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, M. St. Warszawy, środowisk żydowskich, warszawiacy. Tegoroczne uroczystości zainicjowane przez Fundację Shalom, poświęcone były Sprawiedliwym Wśród Narodów Świata. Złożono wieńce, wiązanki, zapalono znicze. Na tak ważnej uroczystości nie mogło zabraknąć delegacji Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce. Obecni pod pomnikiem członkowie Zarządu Głównego złożyli wieniec, w hołdzie pomordowanym milionom Żydów.

Poza obchodami świąt, realizowanymi w Oddziałach terenowych Towarzystwa, Zarząd Główny TSKŻ zorganizował centralne obchody święta Chanuka.

Na wielkim Balu Chanukowym bawiło się ponad 200 osób. Zaproszeni członkowie społeczności żydowskiej, przyjechali z różnych krańców Polski. Po serdecznym powitaniu goście zasiedli do uroczystej kolacji, na której nie zabrakło potraw żydowskich i chanukowych pączków. Atmosfera była wyjątkowa, bowiem spotkali się ludzie, dla których takie centralne uroczystości są często jedyną okazją do przebywania razem, dzielenia się wrażeniami z lokalnych imprez, wspominania minionych, wspólnie spędzonych świąt. Wszyscy bawili się doskonale, w przepięknie udekorowanej sali, w rytm muzyki serwowanej przez DJ i orkiestrę. Biesiadnicy tańczyli i śpiewali; wzięli także udział, w zgodnej z tradycją chanukową loterii fantowej, która okazała się wielką atrakcją wieczoru. Zabawa zakończyła się w późnych godzinach nocnych. Goście rozchodzili się z żalem, ale i nadzieją, że za rok znów spotkamy się, by wspólnie świętować Chanukę.

Wszystkie działania podejmowane przez Zarząd Główny i Oddziały terenowe TSKZ, w tym także w/w święto Chanuka, mają na celu wypełnianie zadań statutowych Towarzystwa. Ich celem nadrzędnym jest propagowanie i ocalenie dorobku kultury polskich Żydów, kultywowanie tradycji oraz działanie na rzecz integracji środowiska żydowskiego, jak i współżyjących od tysiąca lat ze sobą społeczności: polskiej i żydowskiej.

Pragniemy w tym miejscu nadmienić, że przy organizowaniu wszystkich świąt zawsze podkreślamy, iż imprezy mogły się odbyć dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

W ostatnich dniach listopada 2008 roku, w ośrodku szkoleniowo – wypoczynkowym TSKŻ w Śródborowie, przedstawiciele Jointu i Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce zorganizowali Maraton Tańca Izraelskiego „Machol Polania”. Ponad 100 osób z całej Polski, pod opieką dwóch instruktorów z Izraela, poznawało tajniki tańca izraelskiego. Znaczna część uczestników maratonu, wzięła w nim udział po raz drugi, udoskonalając tylko wcześniej zdobyte umiejętności. Organizatorzy mają nadzieję, że również w roku bieżącym uda się zorganizować tą integrującą i popularną imprezę.

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce, od początku swego istnienia stoi na straży pamięci o przeszłości. 9 listopada 2008 roku, wraz z Żydowskim Instytutem Historycznym, zorganizowało spotkanie poświęcone 70. rocznicy Nocy Kryształowej. Wydarzenie to, będące fragmentem historii żydostwa niemieckiego, obchodzone jest razem z Międzynarodowym Dniem Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem. Z tej okazji, do Błękitnego Wieżowca w Warszawie przybyło ok. 100 osób. Gości powitali Eleonora Bergman – Dyrektor Ż.I.H. oraz Edward Odoner – Wiceprzewodniczący TSKŻ. Przybyli m.in. A. Lange – Ambasador Austrii, Szalom Assaf – Konsul Ambasady Izraela, Craig Comway z Ambasady USA, Andreas Meitzner z Ambasady Niemiec, Andrzej Marciniak z MSWiA, E. Muhle – Dyrektor Niemieckiego Instytutu Historycznego, K. Jarymowicz – Wiceprezes Fundacji dla Wolności. Odczytane zostały listy: Bronisława Komorowskiego – Marszałka Sejmu oraz Tomasza Siemoniaka – Sekretarza Stanu. Po oficjalnych wystąpieniach głos zabrał dr Andrzej Żbikowski, który w swym wykładzie zarysował okoliczności poprzedzające, sam przebieg i następstwa Nocy Kryształowej. Na zakończenie zebrani usłyszeli koncert smyczkowy w wykonaniu artystów Opery Narodowej. Przedstawiciele Stowarzyszenia „Nigdy Więcej” oraz wolontariusze, rozdawali przechodniom ulotki informujące o Nocy Kryształowej i kryształowe gwiazdy z napisami „Nie wieder”, „Never again”, które TSKŻ otrzymał od Światowego Kongresu Żydów Rosyjskojęzycznych. Spotkaniu towarzyszyła wystawa fotografii antysemickich graffiti.

Nowy Rok to pierwszy dzień kalendarza żydowskiego, w którym Żydzi oczekują przebaczenia i miłosierdzia. W tym wspaniałym dniu członkowie TSKŻ, podczas wieczornic spożywają m.in. chleb i jabłka zanurzone w miodzie, a biesiadowaniu najczęściej towarzyszą artyści. Dla przykładu w Bielsku-Białej, z okazji święta Rosz-Haszana wystąpił zespół klezmerski z Krakowa, a w Katowicach izraelska artystka Sarale Feldman. Oddział w Krakowie odwiedzili goście z Izraela, a święto uprzyjemnił śpiew rabina Boaza Pasza. W szczecińskim Oddziale TSKŻ Nowy Rok obchodzono w Klubie Tiger. Na uroczystą kolację zaproszono przedstawicieli społeczności Szczecina oraz młodzież z Polickiego Gimnazjum.

Z recitalem wystąpił artysta Teatru Żydowskiego – Gienadij Ishakov. Warszawski Oddział Stowarzyszenia, swój uroczysty wieczór noworoczny rozpoczął wykładem Pani Hanny Kossowskiej, o znaczeniu świąt.

Imprezę, podobnie jak w szczecińskim Oddziale TSKŻ, uświetnił Gienadij Ishakov. W jego wykonaniu zebrani usłyszeli przepiękne pieśni żydowskie w języku rosyjskim, hebrajskim i jidysz. Wszyscy goście częstowani byli specjałami kuchni żydowskiej; dopisywał humor i iście noworoczny, świąteczny nastrój. Dla wielu osób należących do TSKŻ święta są momentem, na który czekają całe miesiące. Dotyczy to zwłaszcza osób starszych, które na co dzień nie zawsze mają siłę dotrzeć do rodzimego klubu, by wysłuchać prelekcji, czy obejrzeć proponowany materiał filmowy. Święta to coś szczególnego; nawet osoby chore starają się w nich uczestniczyć. Przyjeżdżają taksówkami lub przywożeni są przez bliskich lub przyjaciół. We wrocławskim Oddziale, okazji Rosz Haszana, z wyjątkowym, świątecznym repertuarem wystąpiły siostry Rajfer. Klub pękał w szwach. Razem śpiewano i bawiono się. Podobnie jak we wszystkich Oddziałach TSKŻ.

Te świąteczne, fantastyczne chwile członkowie naszego Stowarzyszenia mogli spędzić dzięki dotacji Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji.

W kontekście obchodzonych przez społeczność żydowską rocznic, rok bieżący był rokiem szczególnym, bowiem większość najważniejszych tegorocznych wydarzeń, to okrągłe rocznice obchodzone wyjątkowo uroczyście.

Oddziały terenowe TSKŻ organizowały imprezy na szczeblu lokalnym, co nie przeszkadzało osobom młodszym i w dobrej kondycji fizycznej we wzięciu udziału w uroczystościach centralnych, organizowanych przez Zarząd Główny TSKŻ. Tak było w przypadku Oddziału w Bielsku-Białej, gdzie bardzo liczna delegacja przyjechała do Warszawy na uroczystości z okazji 60 rocznicy powstania państwa Izrael. Oddział w Bytomiu jubileusz Izraela zorganizował w Klubie TSKŻ i Bytomskim Centrum Kultury, gdzie wystąpił były Bytomiak – Efraim Shamir. Słuchano pieśni i piosenek, wspominano dawne lata spędzone wspólnie w klubie TSKŻ, po czym goście obejrzeli film „Meduzy”, nagrodzony w Cannes. Dzień Niepodległości Izraela obchodzony był w Oddziałach TSKŻ niezwykle radośnie, bo powstanie niepodległego państwa to wielki powód do radości. Dla przykładu, w Gdańsku, muzyka była cichym tłem dla wykładu, po którym nastąpiła prezentacja multimedialna, obrazująca życie Dawida Ben Gubiona oraz historię powstania państwa Izrael. Taki program realizowany był w wielu Oddziałach; np. w Gliwicach dodatkowo odczytano okolicznościowy referat, w Krakowie odbył się wykład, a zabawa na 140 osób / TSKŻ wraz ze Stowarzyszeniem Dzieci Holocaustu i młodzieżą z klubu Gesher/ trwała do późnych godzin nocnych. W Lublinie ten radosny dzień społeczność żydowska TSKŻ spędziła w gronie pedagogów i młodzieży z Technikum Chemicznego z Lublina; wręczono okolicznościowe dyplomy, śpiewano i goszczono się. Każdy Oddział zorganizował 60 rocznicę powstania państwa Izrael w sposób odmienny, ale jakże interesujący. Na przykład na Zamku w Szczecinie odbył się wernisaż, uświetniony występem chóru Moran z Izraela. Członkowie naszej szczecińskiej społeczności jeszcze długo po oficjalnych obchodach, świętowali przy wyrobach cukierni Mistrza Jana. A we Wrocławiu królował taniec, śpiew i muzyka, na tle krajobrazów budzącego się do życia Izraela. Oddziały miały także sowich reprezentantów w uroczystościach organizowanych na szczeblu centralnym, które odbiły się echem nawet w dalekim Izraelu.

Program zorganizowany przez ZG TSKŻ obfitował w wiele atrakcji, z których należy wymienić przede wszystkim koncert w wykonaniu znanego izraelskiego wokalisty – Efraima Shamira. Hatikva oraz szereg innych, przepięknych pieśni na cześć Izraela, zaprezentowanych przez żydowski chór Clil, wprowadziły gości zaproszonych do ośrodka TSKŻ w Śródborowie w fantastyczny, podniosły nastój; odczytany został list – pozdrowienia dla narodu żydowskiego nadesłany przez Shimona Peresa. Po części oficjalnej żydowski zespół taneczny Snunit porwał wszystkich do tańca i wspólnej zabawy. Radosna i niepowtarzalna atmosfera towarzysząca imprezie udzieliła się wszystkim obecnym na jubileuszowej uroczystości. Goście poważnieli przy wykładzie Michała Sobelmana, mówiącego o Izraelu od zarania do dziś, by po chwili, przy pochodniach i grillu gromko śpiewać. Późnym wieczorem, pod śródborowskim niebem i nad głowami szczęśliwych członków diaspory żydowskiej w Polsce rozbłysło tysiące gwiazd; to były sztuczne ognie ogłaszające początek zabawy, która trwała do białego rana. Następny dzień przyniósł ze sobą przede wszystkim wspomnienia minionych, niezapomnianych chwil. Na gości czekał jeszcze wykład pana Mirosława Chojeckiego, traktujący o kinematografii izraelskiej, po którym nastąpiła projekcja filmu „Osadnicy”.

Wszystkie uroczystości dotyczące 60 lecia państwa Izraela zrealizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

29 kwietnia 2008 roku przedstawiciele społeczności żydowskiej, ważne osobistości oraz goście zagraniczni, dokonali w Krakowie uroczystego otwarcia Centrum Społeczności Żydowskiej. Patronem tej szczytnej akcji był Jego Królewska Wysokość - Książę Walii –Karol, który na uroczystość przybył wraz z małżonką –Księżną Kornwalii. Centrum mogło powstać dzięki donatorom z Word Jewish Relief, organizacji pozarządowej z siedzibą w Londynie, odpowiadającej na potrzeby będących w kryzysie społeczności żydowskich na świecie. Centrum wybudowano w samym sercu miasta, obok pięknej synagogi Tempel. Będzie ono miejscem spotkań wszystkich członków społeczności żydowskiej, osób starszych, młodzieży, rodzin. Ma także pełnić funkcję wystawienniczą i stać otworem dla tysięcy turystów, nie tylko Żydów. Na otwarciu obecni byli także delegaci Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce.

Pesach, to święto obchodzone przez wszystkich Żydów w Diasporze, a w TSKŻ, z radością, we wszystkich jego Oddziałach. W 2008 roku data sederu przypadała dokładnie na dzień wybuchu powstania w Getcie Warszawskim, dlatego też świąteczne spotkanie w wałbrzyskim oddziale Stowarzyszenia, rozpoczęto minutą ciszy. Zebrani pragnęli uczcić w ten sposób pamięć powstańców walczących w 1943 roku o godną śmierć w getcie.

W świątecznym poczęstunku udział wzięli goście z Holandii, którzy wyjeżdżając życzyli naszym klubowiczom wspólnego spotkania za rok w Jerozolimie.

Święto Pesach daje możliwość spotkania i czytania Hagady, wszystkim członkom społeczności żydowskiej, daje możliwość przypomnienia sobie czasów dzieciństwa, zapamiętanych z rodzinnego domu, tradycji i zwyczajów.

Święto Pesach można było zrealizować dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Kwiecień to miesiąc, w którym społeczność żydowska, rok rocznie, obchodzi rocznicę powstania w Getcie Warszawskim. Na rok 2008 przypadła okrągła – 65 rocznica tych dramatycznych wydarzeń. Z tego względu, uroczystości poświęcone upamiętnieniu bohaterskiej walki garstki powstańców z faszystami, miały szczególny charakter. Honorowy patronat nad wydarzeniami objęli Prezydent RP Lech Kaczyński, Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski, Marszałek Senatu Bogdan Borusewicz, Premier Donald Tusk i Prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz – Waltz. Do Warszawy przybył Szimon Perez, który obecny był na uroczystościach przy pomniku Bohaterów Getta. 15 kwietnia wieczorem, w Teatrze Wielkim, uczestnicy obchodów wzięli udział w koncercie Izraelskiej Orkiestry Filharmonicznej pod dyrekcją Zubina Methy. 18 kwietnia, w Teatrze Żydowskim odbyła się uroczysta wieczornica, na którą złożyło się wręczenie okolicznościowych medali oraz spektakl „Pieśń uszła cało”. Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce było współorganizatorem imprez towarzyszących obchodom 65 rocznicy. Członkowie i Zarząd Stowarzyszenia, także 19 kwietnia, jak co roku, spotkali się pod pomnikiem Bohaterów Getta, gdzie złożyli wieńce i wiązanki i gdzie odczytany został apel poległych, cyt. fragment:

„Do Was wołam, uczestnicy ostatniej walki z oprawcami hitlerowskimi…. . Stańcie do apelu!
Zginęli śmiercią męczenników!

„Do Was się zwracam potomni! Zapamiętajcie po wszystkie czasy ofiarę krwi i życia, złożona przez żydowskich żołnierzy, powstańców i partyzantów. Niech ich tragiczne postacie i bohaterskie czyny pozostaną na zawsze w Waszej świadomości, w historii Polski i dziejach narodu żydowskiego. Cześć Ich pamięci!”.

To ogromnej rangi wydarzenie nie mogłoby się odbyć bez dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, za co Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce serdecznie Panu Ministrowi dziękuję.

16 marca 2008 roku, w Klubie Warszawskiego Oddziału TSKŻ odbyło się spotkanie w ramach obchodów 40. rocznicy Marca’68. W trakcie imprezy zaprezentowano film dokumentalny p.t. „Marzec’68. Tajne”, po projekcji którego z prelekcją wystąpił współautor filmu – dr Marcin Zaręba. Specyficznego klimatu, dodał uroczystości koncert w wykonaniu Katarzyny Kowalik, doktorantki Akademii Muzycznej w Warszawie. W programie znalazły się utwory Wandy Landowskiej – pianistki pochodzenia żydowskiego oraz mazurki Chopina i Debussy’ego. Spotkanie zakończyła dyskusja i wspomnienia uczestników.

Program odbył się dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

16 lutego 2008 roku - Klub Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce otworzył swoje podwoje dla miłośników muzyki jazzowej. "Friends of Jazz" - wielkimi przedstawicielami tego gatunku muzycznego byli m.in. George Gershwin - pianista i kompozytor pochodzenia żydowskiego nazywany "Królem Jazzu", Benny Goodman - syn rosyjskiego Żyda lansujący jazzowy swing, Glenn Miller -autor słynnego "Chattanooga Choo Choo" W imprezie zatytułowanej "Żydowskie serca w rytmie jazzu"- udział wzięło blisko 40 osób, a byli to członkowie i sympatycy TSKŻ. Głównym punktem tego programu był pięcio osobowy zespół wokalno-instrumentalny pod nazwą "Friends of Jazz", który przez wiele godzin zachwycał swoją niepowtarzalną interprentacją.

5 lutego 2008 roku w częstochowskim TSKŻ odbyły się wybory nowych władz oddziału. Na spotkanie do Częstochowy przybyli przedstawiciele z Biura Zarządu Głównego TSKŻ - w osobach Henryk Albert - dyrektor biura, oraz Ewa Prończuk -sekretarz Zarządu Głównego.

Nowy Zarząd Oddziału TSKŻ w Częstochowie to - Halina Wasilewicz - przewodnicząca, Anna Goldman -wiceprzewodnicząca, Izabela Sobańska - sekretarz, Bożena Płuciennicka i Zdzisław Grynbaum - członkowie.

Powołano również komisję rewizyjną w składzie - Hanna Bach-Rachwol - przewodnicząca, Jerzy Ślęzak - wiceprzewodniczący, Halina Opala- członkini.

Dyrektor Biura Zarządu Głównego TSKŻ - Henryk Albert , który pochodzi z Częstochowy i darzy to miasto szczególną sympatią, pogratulował nowowybranym władzom oddziału częstochowskiego TSKŻ, życząc im owocnej pracy na rzecz tamtejszej społeczności żydowskiej.

Od stycznia 2008 r. „Słowo Żydowskie” ma nowego redaktora naczelnego – jest nim Michał Sobelman. Pochodzi z Sosnowca, gdzie urodził się w 1953 roku. W 1969 roku wyemigrował do Izraela. W latach 1972-78 odbył służbę wojskową, a następnie ukończył studia na historii i slawistyce na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, gdzie później, w latach 1981-92 był pracownikiem naukowym. W 1987 roku był stypendystą UNESCO na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W latach 1988-93 współpracował z jerozolimskim Instytutem Yad Vashem. Od 1993 roku pełni funkcję rzecznika prasowego ambasady Izraela w Polsce. Jest autorem publikacji z zakresu stosunków polsko-żydowskich, które ukazały się m.in. w Izraelu, Włoszech i Polsce. Michał Sobelman to także autor scenariuszy kilkunastu filmów dokumentalnych zrealizowanych w Izraelu i w Polsce oraz tłumacz literatury hebrajskiej. W jego dorobku są tłumaczenia m.in. sztuk Hanocha Levina, Edny Mazya, Miriam Kainy oraz prozy Jehudit Katzir i Batii Gur. Jest współautorem „Samouczka języka hebrajskiego”, który ukazał się nakładem Wiedzy Powszechnej. Otrzymał także nagrodę Fundacji POLCUL za wkład w dialog polsko-żydowski za 2003 rok. Michał Sobelman mieszka w Warszawie.

Fotografia:
Shimon Peres, Michał Sobelman, Wisława Szymborska. Fot.: Archiwum

11 grudnia 2007 r. Daniel Przemysław, pułkownik w stanie spoczynku, otrzymał jubileuszowy medal „Za Zasługi dla Związku Inwalidów Wojennych RP” – w 90 rocznicę jego powstania – za wieloletnią działalność w szeregach związku. Odznaczenie wręczył mu Tadeusz Paczka – wiceprezes zarządu głównego w Warszawie. Daniel Przemysław był jednym z pięciu odznaczonych.
Daniel Przemysław początkowo był żołnierzem Armii Radzieckiej; wyróżniono go medalem za obronę Stalingradu. Następnie wstąpił do I Polskiej Dywizji im. Tadeusza Kościuszki w ZSRR i pełnił w niej różne funkcje, w tym zwiadowcy pułku. Uczestniczył w bitwach pod Lenino, a następnie w walkach na szlaku bojowym do Berlina oraz w okrążeniu i zdobyciu stolicy Niemiec. Na szlaku bojowym był dwukrotnie ranny. Otrzymał liczne odznaczenia, w tym: Krzyż Kawalerski, Krzyż Oficerski i Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.
Po wojnie Daniel Przemysław rozpoczął działalność w organizacjach kombatanckich i kontynuuje ją do dziś. Jest także członkiem zespołu ds. zagospodarowania pola bitewnego pod Lenino przy Radzie Pamięci Walk i Męczeństwa – wkrótce planowana jest renowacja cmentarza wojennego i mauzoleum. Od lat współorganizuje wyjazdy w celu zwiedzania tego miejsca. Działa m.in. w zarządzie głównym i w głównej komisji zdrowia Związku Inwalidów Wojennych RP (przez kilka lat był wiceprezesem zarządu okręgu warszawskiego i zarządu oddziału Warszawa-Wola), w zarządzie głównym Ligi Obrony Kraju, jest wiceprezesem zarządu głównego Stowarzyszenia Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej, wieloletnim członkiem zarządu głównego TSKŻ oraz przewodniczącym komisji rewizyjnej w warszawskim TSKŻ, działa również w komisji pomocy społecznej przy gminie żydowskiej i w komitecie doradczym tej komisji. Daniel Przemysław jest także mocno zaangażowany we współpracę z lekarzami udzielającymi pomocy medycznej inwalidom wojennym i wojskowym. Współpracuje także z Białoruskim Komitetem Obrońców Pokoju, którego przewodniczącym jest pułkownik Marat Jegorow (Armia Radziecka), uczestnik walk pod Studziankami.
Naszemu Koledze, który znany jest ze swojej szerokiej działalności społecznej i cieszy się ogromną sympatią środowiska żydowskiego, gratulujemy kolejnego odznaczenia i cieszymy się, że właśnie tacy ludzie wzmacniają pracę naszej organizacji.

Piotr Piluk

Fotografia:
1. Daniel Przemysław. Fot.: Piotr Piluk

Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce 8 grudnia zorganizowało bal chanukowy w swoim ośrodku „Śródborowianka” w Otwocku. Dla przybyłych z całego kraju gości śpiewała Danuta Stankiewicz z towarzyszeniem zespołu muzycznego „Lubliner Klezmorim”. Wszyscy zasiedli do świątecznej kolacji, a potem dokazywali na zabawie tanecznej, urozmaicanej konkursami. Bal trwał do późnej nocy! Była to także doskonała okazja do spotkania dawnych znajomych i rozmów z nimi.

Fotografie:

1. Jakub Skrzypczak i Olek Lewinson podczas Hawdali.
2. Goście balu chanukowego w „Śródborowiance” podczas koncertu.
3. Zespół muzyczny „Lubliner Klezmorim”.
4. Zabawa taneczna w „Śródborowiance”. [2]
5. Pamiątkowe zdjęcie z Chanuki 2007 w „Śródborowie”.

Imprezę zorganizowano dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnęrznych i Administracji.

W grudniu 2007 r. Zarząd Główny TSKŻ wydał ilustrowaną broszurę prezentującą historię, teraźniejszość i plany organizacji. Jak pisze we wstępie Artur Hofman: „TSKŻ miało ogromny wpływ na kształtowanie się świadomości narodowej polskich Żydów przez kilka powojennych dziesięcioleci”. Broszurę przygotował zespół w składzie: Henryk Albert, Artur Hofman, Edward Odoner, Piotr Piluk i Ewa Prończuk. Jej wydanie było możliwe dzięki dotacji Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji. Broszura jest dwujęzyczna – po polsku i angielsku, a na okładce zostało wykorzystane m.in. niezwykłe zdjęcie z 1965 roku zrobione przez Lejbę Szklara, przedstawiające Dom Kultury im. Gerszona Dua prowadzony w Legnicy przez TSKŻ do 1970 roku. Nowa broszura o TSKŻ będzie przydatna w tworzeniu wizerunku organizacji i jako materiał pomocniczy przy nawiązywaniu kontaktów z innymi instytucjami.

Publikacje mogły się ukazać dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Dostępność fotografii w dzisiejszych czasach jest powszechna – właściwie każdy może robić zdjęcia, nawet nie mając w tym kierunku wcześniejszego przygotowania. Wiosną tego roku Zarząd Główny Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego Żydów w Polsce ogłosił konkurs fotograficzny dla wszystkich członków stowarzyszenia „Motywy Żydowskie”. Głównymi celami konkursu były: ukazanie dzisiejszego życia żydowskiego w Polsce i znajdującego się tu żydowskiego dziedzictwa kulturowego, obserwowanych przez fotografujących z żydowskiej perspektywy. Jego realizacja była możliwa dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Termin przekazywania prac upłynął z końcem września, a 5 października zebrało się jury, aby wybrać najlepsze zdjęcia. W skład jury weszli Jacek Barcz (członek ZAiKS), Daria Chmielewska (członek Fotoklub RP Stowarzyszenie Twórcze) i Henryk Albert (dyrektor biura ZG TSKŻ). Jurorzy zdecydowali o następującym podziale nagród:

I nagroda – Dorota Wiewióra (TSKŻ Bielsko-Biała), za cykl zdjęć „Rosz Ha Szana 2007”
II nagroda – Róża Król (TSKŻ Szczecin), za zdjęcie „To już dziewięćdziesiątka?”
III nagroda – Władysław Socha (TSKŻ Warszawa) za zdjęcie „Portret Stasi Grynberg”.

Oprócz głównych nagród zostały przyznane także wyróżnienia dla fotografii Zofii Radzikowskiej (TSKŻ Kraków) i Etel Szyc (TSKŻ Warszawa). Ponadto jury zdecydowało także o specjalnym uhonorowaniu poza konkursem Henryka Robaka (TSKŻ Wrocław) za nadesłanie unikalnej kolekcji zdjęć przedstawiających życie żydowskie we Wrocławiu w latach 1945 – 70 oraz serdecznie podziękować dwóm autorom, których prace nie były oceniane w konkursie, ponieważ nie są członkami TSKŻ, a sympatykami kultury żydowskiej: Wojciechowi Domagale (Kielce) i Rafałowi Jurkowskiemu (Ostrowiec Świętokrzyski). Jury zwróciło uwagę na bardzo wysoką jakość ich zdjęć w sferze kompozycji, wyboru motywu i samego przygotowania odbitek. Laureaci otrzymali nagrody rzeczowe – cyfrowy aparat fotograficzny, odtwarzacz DVD, torbę turystyczną oraz książki poświęcone Warszawie i fotografii.

Uroczyste ogłoszenie wyników konkursu, wręczenie nagród i otwarcie wystawy fotograficznej odbyło się 17 października w salach Uniwersytetu Trzeciego Wieku Fundacji Shalom w Warszawie. Przebieg konkursu i zgłoszone prace pokrótce omówił Jacek Barcz, a później wspólnie z Henrykiem Albertem wręczyli nagrody laureatom. Wystawa pokonkursowa była czynna do końca października.
Zarząd Główny Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce dziękuje wszystkim uczestnikom za udział w konkursie i gratuluje nagród laureatom. Równocześnie pragnie zachęcić do dalszego zajmowania się fotografią i przesyłania zdjęć do archiwum TSKŻ, jako dokumentacji życia żydowskiego w Polsce. Wiele wskazuje na to, ze podobny konkurs zostanie także zorganizowany w przyszłości.

Fotografie z uroczystości:
1. Ogłoszenie wyników konkursu – werdykt jury odczytał Jacek Barcz.
2. Otwarcie wystawy prac uczestników w UTW.
3. Plakat anonsujący rozstrzygnięcie konkursu i otwarcie wystawy.

Zorganizowanie konkursu było możliwe dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

We wrześniu 2007 r. Zarząd Główny TSKŻ przygotował ofertę na konkurs dla organizacji pozarządowych ogłoszony przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu pozyskania dodatkowych środków na uporządkowanie i nowoczesne zorganizowanie zbiorów archiwalnych. Projekt „Dział Dokumentacji powojennych losów Żydów Polskich” został zauważony w konkursie i TSKŻ otrzymał środki na jego realizację, która miała miejsce w ostatnich tygodniach ubiegłego roku. Przygotowaniem projektu i jego późniejszym urzeczywistnieniem zajmowali się Natasza Konar, Ewa Prończuk, Hanna Rajber, Henryk Albert, Roman Antonowicz, Edward Odoner i Piotr Piluk. W wyniku przeprowadzonych prac, archiwalia znalazły się w specjalnie do tego celu przeznaczonym pomieszczeniu, gdzie przeprowadzono gruntowny remont. Zostały także zakupione nowe meble oraz komputer, z myślą o nowoczesnej bazie danych. Warto wspomnieć, że w archiwum ZG TSKŻ znajduje się wiele unikalnych dokumentów i wydawnictw, a wśród nich karty osobowe Centralnego Komitetu Żydów Polskich, ogromny księgozbiór w języku jidysz (w tym także książek drukowanych przez wydawnictwo „Jidysz Buch”), roczniki „Fołks-Sztyme”, „Naszego Głosu” i „Słowa Żydowskiego”, fotografie ukazujące działalność organizacji i powojenne życie żydowskie w Polsce oraz szereg druków ulotnych – zaproszeń, programów, folderów i katalogów wystaw. Większość z wymienionych archiwaliów nigdy nie była jeszcze publikowana. Mając na względzie potrzebę zachowania tego dziedzictwa i poszerzania zbiorów, Zarząd Główny TSKŻ zwraca się do członków organizacji oraz Czytelników z prośbą o przekazywanie do archiwum wszelkich materiałów przedstawiających jej historię i działalność.

Fotografia:
1. Odnowione archiwum ZG TSKŻ.

W niedzielę, 26 sierpnia 2007 r. przy Alei IX Wieków Kielc w pobliżu Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego odbyły się uroczystości upamiętniające 65 rocznicę likwidacji kieleckiego getta. Kulminacyjnym punktem obchodów było odsłonięcie rzeźby upamiętniającej zagładę ludności żydowskiej. Jej autorem jest Marek Cecuła, syn kieleckiego Żyda ocalałego z getta i pogromu 1946 roku, który większość swojego życia spędził w Izraelu i USA, a od kilku lat znów mieszka w Kielcach. Rzeźbę ufundowało Stowarzyszenie im. Jana Karskiego przy wsparciu prezydenta Kielc i prywatnych darczyńców. Artysta podkreśla, że menora to symbol żydowskiej kultury i wiary, odzwierciedlający jej trwałość i jej odrodzenie. Obok menory umieszczono tablicę upamiętniającą ofiary getta w języku polskim, jidysz i angielskim oraz tabliczkę z informacjami o getcie kieleckim. Odsłonięciu rzeźby towarzyszył także multimedialny pokaz ukazujący społeczność żydowską na dawnych fotografiach i koncert młodzieży ze szkoły muzycznej.
Podczas odsłonięcia menory spotkali się przedstawiciele polskiego rządu i kancelarii prezydenta RP, władz samorządowych województwa świętokrzyskiego i Kielc oraz liczni kielczanie. Obecny był także Yossef Levy, radca ds. polityki i wiceambasador Izraela w Warszawie oraz Michel Schudrich, naczelny rabin Polski. Przywitał ich Bogdan Białek, prezes Stowarzyszenia im. Jana Karskiego w Kielcach. Zarząd Główny Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego Żydów w Polsce reprezentowali Artur Hofman, Ewa Prończuk i Piotr Piluk, przybyli także delegaci oddziału częstochowskiego TSKŻ Anna Goldman i Jerzy Ślęzak. Stowarzyszenie Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej reprezentował Przemysław Daniel.
Kieleckie getto powstało w połowie 1941 roku. W zaledwie w 500 domach mieszkało ponad 20 tysięcy Żydów z Kielc i okolicznych miejscowości, a także 2 tysiące Żydów przywiezionych z Wiednia. W dniach od 19 do 24 sierpnia Niemcy zamordowali 2 tysiące kobiet, starców, dzieci. Prawie 18 tysięcy wywieźli do obozu zagłady w Treblince i w ciągu następnych kilku dni zgładzili. Z kieleckiego getta ocalało zaledwie 400 Żydów.
Stowarzyszenie im. Jana Karskiego w związku z uroczystymi obchodami rocznicy wydało książkę Hanki Goldszajd „Listy z Getta”.


Fotografie:

Kielce. Uroczystość 65 rocznicy likwidacji getta – Artur Hofman i Ewa Prończuk z Zarządu Głównego TSKŻ oraz Przemysław Daniel ze Stowarzyszenia Żydów Kombatantów i Poszkodowanych w II Wojnie Światowej.

Kielce. Artur Hofman składający wieniec podczas uroczystości 65 rocznicy likwidacji getta.

5 sierpnia 2007 r. w klubie warszawskiego oddziału TSKŻ miał miejsce odczyt Martyny Rusiniak „Życie żydowskie w Warszawie i na Mazowszu po wojnie”. Martyna Rusiniak od 2005 roku jest doktorantką w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, zajmuje się historia Bundu w polsce. Była m. in. stypendystką YIVO Institute for Jewish Research i New York Uniwersity (2005), Tel aviv University (2006) i Fundacji z Brzezia Lanckorońskich (2007), jest także autorką ksiązki „Obóz Zagłady Treblinka II w pamięci społecznej (1943 – 1989)”, która ukaże się wkrótce w druku.
Jeszcze w 1944 roku, kiedy działania wojenne dobiegały końca, zaczęło odradzać się życie żydowskie na warszawskiej Pradze – na Jagiellońskiej, na Targowej. Tutaj miał swoją siedzibę Centralny Komitet Żydów Polskich. Odrodziły się także niektóre, niestety niezbyt liczne, skupiska żydowskie na Mazowszu – w Płocku, Siedlcach, Otwocku, Górze Kalwarii, Pruszkowie, Milanówku, Legionowie, Ciechanowie, Żyrardowie, Płońsku i Nowym Dworze. W 1950 roku Centralny Komitet Żydów Polskich zawiesił działalność, a jego funkcje przejęło Towarzystwo Społeczno – Kulturalne Żydów w Polsce. Na Mazowszu, poza Warszawą, w połowie lat 1950-tych TSKŻ posiadał swoje oddziały w Płocku, Siedlcach, Radomiu i Otwocku.
Odczytu Martyny Rusiniak wysłuchało około 30 osób. Temat, jaki poruszyła, stworzył doskonały pretekst do dyskusji jak wyglądała powojenna żydowska Warszawa, a także Otwock. Uczestnicy spotkania podkreślali, że częściej powinniśmy zajmować się takimi zagadnieniami.

Fotografie:
1. Martyna Rusiniak
2. Członkowie TSKZ w Płocku podczas akcji żniwnej w 1953 roku (z archiwum ZG TSKŻ).

Sześćdziesiąt sześć lat temu, 10 lipca, popełniony został mord na żydowskich mieszkańcach Jedwabnego. Według ustaleń IPN zginęło wówczas ponad 300 osób, a w tej zbrodni „rolę decydującą” mieli polscy mieszkańcy, choć jej inspiratorami byli niemieccy okupanci. W rocznicę mordu przy pomniku upamiętniającym tę tragedię zebrali się przedstawiciele społeczności żydowskiej oraz 180 żołnierzy izraelskich przebywających w Polsce.
Wśród zebranych nie było przedstawicieli administracji rządowej, a Kancelaria Prezydenta przesłała wieniec. Ksiądz Wojciech Lemański, proboszcz z Jasienicy i działacz Komitetu Pamięci Żydów Otwockich i Karczewskich, zabierając głos powiedział m. in.:
- Powinno nas tu być dużo więcej. Rolą tutejszych nauczycieli, katechetów i księży jest zmienianie tej sytuacji.
Tymi słowy nawiązał do faktu, iż w uroczystości, tak jak w latach ubiegłych, nie uczestniczyli mieszkańcy Jedwabnego ani przedstawiciele lokalnych władz.
Obecny na uroczystościach rabin Michael Schudrich przed odczytaniem po polsku i hebrajsku Psalmu 23, powiedział: - Pamięć i modlitwa. Modlitwa i żal, nic więcej nam nie zostało.
Zarząd Główny Towarzystwa Społeczno Kulturalnego Żydów w Polce reprezentowali Edward Odoner i Roman Antonowicz; złożyli także wieńce w imieniu Emigracji ‘68.


Fotografie:

Jedwabne. Uroczystości 66 rocznicy mordu ludności żydowskiej; Edward Odoner przy pomniku pamiątkowym.

Jedwabne. Uroczystości 66 rocznicy mordu ludności żydowskiej; Roman Antonowicz przy pomniku pamiątkowym

Z dzisiejszej perspektywy, pogrom kielecki to jeden z ważniejszych symboli historii Żydów. To tragiczne zdarzenie rozwiało nadzieje ocalałych z Szoa polskich Żydów na normalne życie w rodzinnym kraju. 4 lipca odbyły się w Kielcach uroczystości upamiętniające ofiary pogromu. W południe zostały złożone wieńce pod tablicą pamiątkową na kamienicy przy ulicy Planty 7. Obecni byli Prezydent Miasta Kielc i Wojewoda Świętokrzyski oraz delegacje Rady Miejskiej, Samorządu Województwa Świętokrzyskiego, Sojuszu Lewicy Demokratycznej, Instytutu Pamięci Narodowej i Solidarności Świętokrzyskiej. Wieniec złożony przez członków tej ostatniej organizacji posiadał wstęgę z napisem „Ofiarom Prowokacji UB”, co wydaje się mało stosownym zabiegiem pseudopolitycznym. Zarząd Główny TSKŻ – jedyną organizację żydowską obecną na uroczystościach – reprezentowali Edward Odoner i Piotr Piluk. Po południu odbył się marsz pamięci zorganizowany przez Stowarzyszenie im. Jana Karskiego, który wyruszył z ul. Planty, a zakończył się na cmentarzu żydowskim przy zbiorowej mogile ofiar pogromu. W marszu również uczestniczyli przedstawiciele władz miasta i województwa oraz TSKŻ. Ogółem wzięło w nim udział około 60 osób. Na cmentarzu jedna z mieszkanek Kielc usiłowała przekonywać zebranych, że pogrom był dziełem NKWD. Spotkało się to ze stanowczym sprzeciwem uczestników.


Fotografia:

Kielce. Delegacja TSKŻ – Edward Odoner i Piotr Piluk podczas uroczystości przy tablicy upamiętniającej ofiary pogromu 1946 roku przy ul. Planty.

26 czerwca w Brukseli odbył się zjazd Europejskiego Kongresu Żydów (EJC), podczas którego dokonano wyboru nowego prezydenta. Do funkcji tej kandydowali Moshe Kantor i Pierre Besnainou. Za kandydaturą Moshe Kantora opowiedziało się 55 delegatów, zaś Pierre Besnainou otrzymał 30 głosów. Nowy prezydent EJC jest prezydentem Rosyjskiego Kongresu Żydów, był też przez ostatnie dwa lata przewodniczącym zarządu EJC. W obradach zjazdu uczestniczyli prezydent Światowego Kongresu Żydów (WJC) Ronald S. Lauder oraz nowo wybrany przewodniczący zarządu WJC Matthew Bronfman. W otwierającym obrady wystąpieniu Ronald S. Lauder stwierdził, iż wybory nie są walką, w której przeciwnikami są Rosjanin Mosce Kantor i Francuz Pierre Besnainou, nie jest to walka między wschodem a zachodem, lecz wybór między osobami wielce zasłużonymi na rzecz społeczności żydowskiej. Dr Moshe Kantor znany społeczności żydowskiej jako jej przywódca i filantrop sprawuje funkcję prezydenta European Jewish Fund, prezydenta Rosyjskiego Kongresu Żydów oraz World Holocaust Forum Foundation.
Towarzystwo Społeczno – Kulturalne Żydów w Polsce reprezentowali w Brukseli Szymon Szurmiej – jego honorowy przewodniczący i dyrektor Teatru Żydowskiego oraz Edward Odoner – wiceprzewodniczący zarządu.


Fotografie:

Bruksela. Przemówienie Ronalda S. Laudera podczas Europejskiego Kongresu Zydów w czerwcu 2007.

Bruksela. Szymon Szurmiej – honorowy przewodniczący TSKŻ z Ronaldem S. Lauderem – prezycentem Światowego Kongresu Żydów.

REFLEKSJA NAD WŁASNĄ HISTORIĄ

Społeczność polskich Żydów po wojnie miała zdecydowanie świecki charakter, na co najbardziej wpłynęło bolesne doświadczenie Holocaustu. Mimo ogromnych strat poniesionych podczas wojny społeczność żydowska od połowy lat czterdziestych wykazywała dużą aktywność, tworząc własne, nowe organizacje. W 1950 roku zostało powołane do życia Towarzystwo Społeczno – Kulturalne Żydów w Polsce (TSKŻ). Z tą właśnie organizacją utożsamia się największa część polskich Żydów – zarówno emigrantów, jak i tych, którzy nie wyjechali w różnych okresach z kraju. TSKŻ działa nieprzerwanie do dzisiaj i jest największą organizacją żydowską w Polsce. W dniach 25 – 27 maja 2007 r. w ośrodku szkoleniowo-wypoczynkowym TSKŻ „Śródborowianka” w Otwocku, odbyło się seminarium „Rola TSKŻ w budowaniu powojennego życia żydowskiego w Polsce”. Zostało ono podzielone na dwie główne części – sesję naukową „Powojenna społeczność żydowska w Polsce” i dyskusję „Działacze TSKŻ o swoim stowarzyszeniu”. Seminarium otworzył Artur Hofman, przewodniczący zarządu głównego TSKŻ i dr Eleonora Bergman, dyrektorka Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie (ŻIH). W pierwszej części zostały przedstawione trzy referaty, wygłoszone przez dr Joannę Lisek z Uniwersytetu Wrocławskiego „Jidysze Jiszew In Niderszlezje – Osiedle żydowskie na Dolnym Śląsku”, dra Grzegorza Berendta z Uniwersytetu Gdańskiego „Osiągnięcia i porażki aktywu TSKŻ w latach 1950 – 1956” i Joanny Wiszniewicz „TSKŻ a emigracja ‘68” z ŻIH. Sesje prowadziła Helena Datner z ŻIH. Następnego dnia, po wystąpieniach naukowców wypowiadali się wieloletni działacze TSKŻ. Tą część poprzedziła prezentacja multimedialna Piotra Piluka (TSKŻ) „Fotografie i dokumenty – 57 lat działalności TSKŻ, stanowiąca wprowadzenie do dyskusji. Wzięli w niej udział Luba Matraszek (Lublin), Henryk Albert (Warszawa), Róża Król (Szczecin), Henryk Robak (Wrocław), Leon Kelcz (Łódź), Halina Wasilewicz (Częstochowa), Jakub Szadaj (Gdańsk) i Ignacy Einhorn (Kłodzko). Dyskusja przyniosła szereg ciekawych głosów i spostrzeżeń. Działacze często różnili się w ocenie działalności TSKŻ, jednak byli zgodni w opinii, że przyczynił się do zachowania tożsamości polskich Żydów. Seminarium „Rola TSKŻ w budowaniu powojennego życia żydowskiego w Polsce” to początek działań zmierzających do poznania i opracowania własnej historii w kontekście polskiego otoczenia oraz próba określenia kierunków przyszłej działalności.

Seminarium na temat "Rola TSKŻ w budowaniu powojennego życia żydowskiego w Polsce" odbyło się dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Foto:
1. Sesja naukowa „Powojenna społeczność żydowska w Polsce”. Od lewej: Eleonora Bergman, Artur Hofman, Grzegorz Berendt i Joanna Wiszniewicz.
2. Przedstawiciel JDC w polsce Yossi Erez i uczestniczki w Bielska – Białej.
3. Uczestnicy ze Szczecina, Wrocławia, Wałbrzycha, Łodzi i Lublina.

Purim to najradośniejsze żydowskie święto – to żydowski karnawał. W tym roku Zarząd Główny Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego Żydów w Polsce zorganizował 3 marca bal purimowy w „Śródborowiance”, na który zostali zaproszeni członkowie społeczności żydowskiej z całej Polski. Było ich naprawdę wielu. Bal poprzedziła uroczysta kolacja, po której Andrzej Daszkiewicz przypomniał historię święta. Po kolacji rozpoczęła się zabawa, do której przygrywała kapela Wita Chamery. Podczas zabawy odbył się także konkurs na najbardziej pomysłowy strój, w którym właściwie nie było przegranych. Uczestnicy konkursu zostali nagrodzeni. A potem zaczęło się taneczne szaleństwo na parkiecie. Podczas zabawy można było porozmawiać w świątecznej atmosferze z członkami władz TSKŻ – Arturem Hofmanem, Edwardem Odonerem, Ewą Prończuk i Romanem Antonowiczem. Orkiestra przestała grać o 4.30 rano. Po kilku godzinach goście spotkali się na śniadaniu.Byli zgodni, że możliwie często należy się spotykać w takim gronie, że takie imprezy są potrzebne.
Święto Purim można było radośnie obchodzić dzięki dotacji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Fotografie:

1. Uczestnicy zabawy purimowej w „Śródborowiance” z całej Polski.
2. Uczestnicy zabawy purimowej w „Śródborowiance” z całej Polski.
3. Uczestnicy zabawy purimowej w „Śródborowiance” z Warszawy.
4. Kapela Wita Chamery grała dla uczestników zabawy purimowej.
5. Początek purimowej zabawy tanecznej.
6. Konkurs na najbardziej pomysłowy strój podczas zabawy purimowej.
7. Ostatnie chwile purimowej zabawy tanecznej.